15123 6 2025-06-12T09:29:43 685804 0 Cy 2025-06-12T00:00:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=-34183&l=cy 250612-0 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 689923 1 Cy 250612-0 I Cofnodir y trafodion yn yr iaith y llefarwyd hwy ynddi yn y pwyllgor. Yn ogystal, cynhwysir trawsgrifiad o’r cyfieithu ar y pryd. Lle mae cyfranwyr wedi darparu cywiriadau i’w tystiolaeth, nodir y rheini yn y trawsgrifiad.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685805 2 Cy 250612-0 I Cyfarfu’r pwyllgor yn y Senedd a thrwy gynhadledd fideo. Dechreuodd y cyfarfod am 09:29.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685808 3 Cy 2025-06-12T09:29:42 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=-1&l=cy 250612-1 1. Cyflwyniadau, ymddiheuriadau, dirprwyon a datgan buddiannau C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Bore da a chroeso i gyfarfod heddiw o'r Pwyllgor Diwylliant, Cyfathrebu, y Gymraeg, Chwaraeon a Chysylltiadau Rhyngwladol. Dŷn ni wedi derbyn ymddiheuriadau y bore yma gan Alun Davies a Heledd Fychan. Bydd Heledd Fychan yn ymuno gyda ni ar gyfer eitem 3. Oes gan unrhyw Aelodau fuddiannau i'w datgan, os gwelwch yn dda? Dwi ddim yn gweld bod yna.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685817 4 Cy 2025-06-12T00:00:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=-34183&l=cy 250612-1 1. Cyflwyniadau, ymddiheuriadau, dirprwyon a datgan buddiannau C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686331 5 En 2025-06-12T09:33:36 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=233&l=cy 250612-1 1. Cyflwyniadau, ymddiheuriadau, dirprwyon a datgan buddiannau C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685815 6 Cy 2025-06-12T09:30:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17&l=cy 250612-1 1. Cyflwyniadau, ymddiheuriadau, dirprwyon a datgan buddiannau C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685818 7 Cy 2025-06-12T09:30:03 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=20&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Felly, fe wnawn ni symud yn syth at eitem 2. Dŷn ni nawr yn cymryd tystiolaeth ar lafar ar gyfer ein ymchwiliad 'Cymraeg i bawb?' A dŷn ni'n cymryd tystiolaeth o'n pumed panel nawr y bore yma. Ac fe wnaf i ofyn i'n tystion gyflwyno'u hunain ar gyfer y record. Fe wnaf i fynd at Nia yn gyntaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685824 8 Cy 2025-06-12T09:30:22 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=39&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 6575 Nia Williams Williams, Nia Bore da. Nia Williams ydw i, cyfarwyddwr addysg, profiad ac ymgysylltu, Amgueddfa Cymru.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685828 9 Cy 2025-06-12T09:30:28 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=45&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch. Ac fe wnaf i fynd at Hywel nesaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685830 10 Cy 2025-06-12T09:30:35 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=52&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11159 Hywel Iorwerth Iorwerth, Hywel Helo. Dwi ddim yn clywed dim byd am ryw reswm. Mae'r sain wedi stopio gweithio.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685834 11 Cy 2025-06-12T09:30:39 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=56&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Ocê. Fe wnawn ni jest gymryd egwyl gyflym, dechnegol. So, fe wnawn ni aros i glywed ein bod ni'n breifat.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685836 12 Cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 I Gohiriwyd y cyfarfod rhwng 09:30 ac 09:32.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685859 13 Cy 2025-06-12T09:32:34 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=171&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Croeso nôl unwaith eto i'r cyfarfod yma o'r pwyllgor diwylliant, ac fe wnaf i ofyn i Einir i gyflwyno'i hunan ar gyfer y record.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685861 14 Cy 2025-06-12T09:32:44 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=181&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11688 Einir Sion Sion, Einir Bore da. Einir Sion ydw i, a fi yw ysgogydd y Gymraeg ar ran Cyngor Celfyddydau Cymru.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685864 15 Cy 2025-06-12T09:32:51 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=188&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn i’r ddwy ohonoch chi. Mae croeso mawr i chi. Ac ar gyfer unrhyw un sydd yn gwylio hyn ar Senedd.tv, mae gan Hywel Iorwerth broblemau technegol ar hyn o bryd, ond rŷn ni'n gobeithio y bydd e’n ailymuno â’r sesiwn yn fuan iawn. Fe wnawn ni symud yn syth at gwestiynau, os yw hwnna’n iawn gyda’r tystion. A gaf i ofyn i chi yn gyntaf: o ran y rôl mae gwyliau a digwyddiadau Cymraeg yn ei chwarae yn ddiwylliannol o ran hyrwyddo’r Gymraeg, yn enwedig efallai mewn ardaloedd lle mae yna lai o boblogaeth o ran canran, neu mae yna lefelau is o siaradwyr Cymraeg, beth ydych chi’n meddwl ydy rôl y digwyddiadau a’r gwyliau yna? Nia yn gyntaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685869 16 Cy 2025-06-12T09:33:35 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=232&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 6575 Nia Williams Williams, Nia Mae yna rôl bwysig gan wyliau a digwyddiadau o ran hyrwyddo’r Gymraeg. Mae cyfnod yr ŵyl neu’r digwyddiad yn rhoi profiad torfol yn yr iaith Gymraeg i bobl, a hynny y tu hwnt i’r profiad arferol o ddydd i ddydd mewn ardaloedd dwysedd isel o ran y Gymraeg. Mae’n bwysig o ran cynyddu lefel hyder, defnydd, ac ysbrydoli pobl o ran beth yw posibiliadau’r Gymraeg yn eu hardal nhw. Ac, wrth gwrs, mae’r paratoi, a’r gwaith ar lawr gwlad sy’n mynd mewn i baratoi ar gyfer yr ŵyl, yn gyfnod lle mae pobl yn gallu dod at ei gilydd i weithredu trwy gyfrwng y Gymraeg, neu i brofi hynny yn digwydd. Felly, mae’n gyfle iddyn nhw ddatblygu cyfleoedd i ddatblygu sgiliau. Mae gyda ni amgueddfeydd ar hyd a lled Cymru mewn ardaloedd dwysedd uchel, dwysedd canol a dwysedd isel. Beth fuaswn i hefyd yn dweud yw: tra bo digwyddiadau unigol yn allweddol bwysig—ac rŷn ni’n gweld hynny drwy’r rhai rŷn ni’n eu cynnal yn yr amgueddfa—mae darpariaeth gyson, hirdymor yn bwysig hefyd, ac mae’n hamgueddfeydd ni yn gallu bod yn ganolfannau lle mae’r Gymraeg yn cael ei gweld, ei chlywed a’i defnyddio yn ddyddiol. Felly, buaswn i’n dweud ein bod ni angen cyfuno'r gwaith creiddiol hirdymor hwn o gynnig profiad cyfrwng Cymraeg ochr yn ochr â’r digwyddiadau a’r gwyliau sydd yn mynd a dod yn yr ardaloedd. Ac mae ymchwil yn dangos bod y seilwaith hwn yn hollbwysig er mwyn creu amgylchiadau ar gyfer defnyddio’r Gymraeg.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685735 17 En 2025-06-12T09:35:11 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=328&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685715 18 Cy 2025-06-12T09:35:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=317&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685718 19 Cy 2025-06-12T09:35:06 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=323&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynna, Nia. Einir, oedd yna unrhyw beth roeddech chi eisiau ei ddweud?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685719 20 Cy 2025-06-12T09:35:10 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=327&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11688 Einir Sion Sion, Einir Oedd. I ychwanegu at hynna, dwi'n cytuno'n llwyr â beth mae Nia newydd ei ddweud o ran buddion gwyliau a digwyddiadau torfol. Mae e'n newid y dwysedd iaith am gyfnod penodol, am gyfnod byr, ac felly yn cyflwyno'r posibilrwydd o ddefnyddio'r Gymraeg mewn modd nad yw'n bosib gwneud hynny tu hwnt i gyfnod yr ŵyl. Ond byddwn i'n cytuno'n llwyr gyda Nia; mae'n rhaid i hyn fynd law yn llaw gyda'r gweithredoedd hir dymor, gyda'r asedau cymunedol sy'n bodoli, gyda'r bobl sy'n byw a bod yn y cymunedau yna, i gael mewnbwn llawn i ddatblygiad unrhyw ŵyl neu ddigwyddiad, i'r trefniadau, ac wrth gwrs yn ystod ac wedi i'r ŵyl ddod i ben, er mwyn iddo fe beidio bod yn un peth ar ei ben ei hun. Dwi hefyd yn meddwl ei fod e'n agor cyfleoedd i bobl fod yn ymwneud â'r Gymraeg, ac, os yw'r cyfleoedd yna yn cael eu cymryd, o gyfleoedd gwirfoddoli i gyfleoedd busnes i gyfleoedd gwaith, ac wrth gwrs cyfleoedd creadigol a chelfyddydol, yna os yw'r manteision yna yn cael eu cymryd fel rhan o drefniadau a chynhaliaeth gŵyl neu ddigwyddiad, yna mae'r effaith yn fawr iawn. Rydyn ni'n clywed anecdotau unigolion yn gyson o ran yr effaith mae'n cael arnyn nhw, a dwi'n meddwl y dylen ni weld hynny fel y man pwysicaf i fesur yr effaith yna, achos pobl sydd yn siarad iaith, pobl sydd yn ymwneud â'r iaith, a phobl felly rydyn ni angen dod gyda ni ar y siwrnai arbennig yma gyda'r iaith. Felly, mae yna rôl bwysig i wyliau a digwyddiadau ar y siwrnai yna, ond dylai fo ddigwydd yng nghyd-destun cymunedol mwy hir dymor, yn ogystal â'r rhai mawr rydyn ni'n meddwl amdanyn nhw, wrth gwrs, sydd yn teithio ac ati. Ond mae yna wyliau a digwyddiadau cyson. Ac ar y pwynt yma, mae hefyd yn plethu ac yn cyflwyno ein diwylliant Cymraeg ni—digwyddiadau a gweithredoedd creadigol. Mae'n rhoi cyfle inni ddod â'r rheini hefyd at y boblogaeth, er mwyn iddyn nhw weld y gwahanol opsiynau a'r gwahanol feysydd sydd ar gael iddyn nhw ymwneud â nhw yn hir dymor wedi'r digwyddiad yna.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685737 21 Cy 2025-06-12T09:37:42 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=479&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn am hynna. Hywel, croeso nôl atoch chi. Ydych chi'n clywed ni'n iawn nawr? Fe wnaf i ofyn ichi os gallwch chi gyflwyno eich hunain ar gyfer y record, a hefyd rŷn ni yn trafod—. Roedden ni wedi gofyn o ran y rôl sydd gan wyliau Cymraeg a digwyddiadau o ran yr iaith Gymraeg. Pa rôl sydd ganddyn nhw i hybu'r iaith, yn enwedig mewn rhai o'r ardaloedd hynny lle mae dwysedd is o'r Gymraeg yn cael ei siarad? Felly, os gallwch chi gyflwyno eich hunain a hefyd rhoi eich syniadau am hynna, plis.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685736 22 Cy 2025-06-12T09:38:15 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=512&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11159 Hywel Iorwerth Iorwerth, Hywel Grêt, diolch, ie. Hywel Iorwerth ydw i. Dwi'n uwch swyddog polisi yn swyddfa Comisiynydd y Gymraeg. I gychwyn, buaswn i'n dweud bod digwyddiadau diwylliannol mawr fel yr Eisteddfod Genedlaethol, Eisteddfod yr Urdd, Tafwyl ac ati yn ffyrdd effeithiol iawn o gynnig gofodau i bobl glywed, gweld a defnyddio'r Gymraeg. Mae'n gyfle i ddathlu'r Gymraeg a'i diwylliant, a dwi'n meddwl ar y cyfan yn rhoi hysbyseb ofnadwy o bositif i'r iaith, ac yn gwneud gwaith gwych o hyrwyddo'r iaith Gymraeg. Peth arall pwysig, dwi'n meddwl, a'n ein hargraff ni o'r digwyddiadau yma, ydy ei bod nhw'n gynhwysol iawn eu natur. Hynny ydy, maen nhw'n annog pobl o gefndiroedd gwahanol—rhai sydd yn siarad Cymraeg a rhai sydd ddim yn siarad Cymraeg—i fynychu, i fwynhau, ac i ddefnyddio'r Gymraeg sydd ganddyn nhw. Felly, dwi'n meddwl bod hynna yn neges bwysig iawn. Mae Eisteddfod yr Urdd, er enghraifft, yn gwneud gwaith gwych, dwi'n meddwl, yn annog rhieni di-Gymraeg sydd wedi dewis anfon eu plant i addysg cyfrwng Cymraeg i fod yn rhan ohono fo, ac i deuluoedd sydd ddim wedi dewis addysg cyfrwng Cymraeg hefyd. Dwi'n meddwl efallai, o beth gwnes i glywed, fod Einir efallai wedi crybwyll rhai o'r materion yma, ond dwi'n meddwl ei fod o'n bwysig ystyried effeithiau anuniongyrchol y digwyddiadau yma—so dim jest y pethau sy'n digwydd yn ystod y digwyddiad ond sut mae hyn yn effeithio yn y tymor hirach ar agweddau pobl a'r ymdeimlad o berthyn i'r iaith, o bosib wedyn sy'n dylanwadu ar benderfyniadau tymor hirach mae pobl yn eu gwneud o ran eu defnydd personol nhw o'r iaith, yn y gweithle, yn gymdeithasol, ac o bosib ar ddewisiadau fel i le maen nhw'n gyrru eu plant, i ba gyfrwng iaith ysgol, sut maen nhw'n rhyngweithio efo'u hwyrion a'u hwyresau. Mae'n siŵr y down ni at hyn mewn munud. Mae'n anodd iawn mesur y pethau yna, dwi'n meddwl, ond maen nhw'n agweddau hynod bwysig.  Ac wedyn, jest i orffen, fel pwynt cychwynnol, buaswn i'n dweud hefyd bod beth sy'n digwydd o amgylch y digwyddiadau yma'n hynod bwysig: beth sy'n digwydd yn arwain i fyny i'r digwyddiad, beth sy'n digwydd o amgylch y digwyddiad ac ar ôl y digwyddiad, pwysigrwydd y cyfnod trefnu, hel arian, yr holl ddigwyddiadau yna sy'n creu ymdeimlad o gymuned a hefyd yn cynyddu cyfleoedd i ddefnyddio'r iaith Gymraeg. Felly, dwi'n meddwl bod angen ystyried y digwyddiadau yma o fewn cyd-destun cynllunio ieithyddol ehangach o bosib hefyd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685883 23 Cy 2025-06-12T09:40:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=617&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685906 24 Cy 2025-06-12T09:40:36 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=653&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Hywel, ac ar y pwynt roeddech chi'n ei wneud fanna o ran sut mae mesur hwnna, oes gennych chi unrhyw sylwadau ychwanegol ar hynny o ran y ffaith ei bod hi'n eithaf anodd weithiau i fesur yr ymdeimlad tuag at y Gymraeg ymysg y rheini sydd ddim yn siarad yr iaith, ac ati?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685911 25 Cy 2025-06-12T09:40:54 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=671&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11159 Hywel Iorwerth Iorwerth, Hywel Ydy, yn enwedig, dwi'n meddwl, pan rydyn ni'n sôn bod lot o'r pethau yna yn gorfod cael eu mesur yn y tymor hirach. Hynny ydy, dwi'n meddwl mai'r broblem ydy sut ti'n ynysu'r cause and effect, effaith y digwyddiad ar ymdeimlad rhywun o berthyn a'r penderfyniadau maen nhw'n eu gwneud blynyddoedd lawr y lein, o ystyried bod yna lot o ymyraethau gwahanol yn digwydd gan yr Urdd, y mentrau iaith, Mudiad Meithrin, Rhieni dros Addysg Gymraeg, yr holl sefydliadau yma sy'n gweithio'n barhaus ar ran addysg cyfrwng Cymraeg hefyd. Felly, mae'n anodd ond mae'n bosib ein bod ni yn gallu gwneud mwy yn y cyd-destun yna i drio mesur yr effaith.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685915 26 Cy 2025-06-12T09:41:33 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=710&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Gwnaf i ddod at Einir ar hwnna hefyd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685939 27 Cy 2025-06-12T09:41:40 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=717&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11688 Einir Sion Sion, Einir Diolch. O ran y dulliau mesur, rydyn ni wedi bod, trwy raglenni penodol y cyngor celfyddydau, yn edrych ar y maes yma wrth i ni fod yn enwedig yn rhedeg rhaglen o'r enw Llais y Lle, sy'n rhaglen sy'n mynd i'r afael â'r defnydd a pherchnogaeth o'r Gymraeg ar lefel gymunedol trwy ddulliau creadigol yn benodol. Ac rydyn ni yn defnyddio arddull ac yn gynyddol yn mesur, yn gofyn i'r artistiaid sydd yn y cymunedau yn ogystal ag aelodau o'r cymunedau eu hunain, os oes effaith iaith, i ddweud beth maen nhw'n meddwl sydd wedi arwain at le maen nhw nawr. Dwi'n meddwl ein bod ni'n dueddol o fesur ble mae rhywun ar ôl digwyddiad heb ystyried yr holl agweddau eraill sy'n bwydo i mewn i ble mae unigolyn a'u perthynas nhw gydag iaith. Ac felly dwi'n meddwl bod yna le i ni, yn ein dulliau asesu ni, i fod yn cynnwys y cwestiynu mwy hirdymor yna ac, o bosib, dod o hyd i ffordd i gadw'r data yna mewn ffordd saff, wrth gwrs, ond dod o hyd i ffordd i gadw'r data yna er mwyn i ni fod yn gallu adeiladu ffordd fwy hirdymor o weld beth sy'n effeithio'n gadarnhaol ar ddefnydd iaith unigolion. A dwi'n meddwl beth rydyn ni wedi ei ddarganfod ydy mai'r pwynt yna o berchnogaeth sy'n gwneud y newid. Unwaith mae unigolyn yn perchnogi'r iaith, yna mae'r defnydd yn cynyddu, achos wrth berchnogi, mae'r awydd yn cynyddu, mae'r hyder yn gallu cynyddu ac mae'r defnydd, felly, yn dod. Felly, dydy o ddim mor syml a dweud, 'Ydy rhywun yn defnyddio iaith?' a sut rydyn ni'n mynd i'w cael nhw i ddweud, 'Bore da' yn hytrach na 'Good morning'. Dydy o ddim mor syml â hynny. Mae angen cael yr ymdeimlad yna o berchnogaeth er mwyn adeiladu at y pwynt hwnnw. Felly, o ran mesur, dwi yn meddwl bod yna le i ni ddatblygu dulliau mwy hirdymor o fesur effaith.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685982 28 Cy 2025-06-12T09:43:42 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=839&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Einir. Roedd Nia eisiau dod i mewn hefyd, dwi'n meddwl.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685986 29 Cy 2025-06-12T09:43:45 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=842&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 6575 Nia Williams Williams, Nia Diolch. Jest i gytuno gydag Einir yn fanna, dwi'n meddwl mai'r perchnogi yna—rydyn ni'n gweld yr un peth. Rydyn ni wedi dechrau arbrofi gyda chasglu data o gwmpas y defnyddwyr sydd gyda ni, ac mae'r berchnogaeth yna'n dod trwyddo yn eithaf clir. Buaswn i'n cytuno, dwi'n meddwl, fod yna fwlch data yn fan hyn. Mae'r cyfrifiad yn canolbwyntio ar niferoedd yn hytrach na defnydd. Mae'r prosiect BRO, wrth gwrs, yn mynd i roi data ansoddol i ni o ran ardaloedd dwysedd uchel, ac mi fyddai'n fanteisiol, dwi'n meddwl, i gynnal y math yna o ddadansoddiad ar gyfer ardaloedd dwysedd isel a chanolig hefyd. Dwi'n gwybod bod yna drafod ar hynny ar hyn o bryd, ond mae yna fwlch. Ac wedyn, wrth gwrs, byddai hwnna'n ein helpu ni i gynllunio yn fwy effeithiol pe bai gennym ni ddata gwell.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685993 30 Cy 2025-06-12T09:44:29 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=886&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Nia. Gwnawn ni symud at Lee ar gyfer y cwestiynau nesaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685995 31 En 2025-06-12T09:44:35 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=892&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 4978 4978 Lee Waters AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4978 Waters, Lee

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685847 32 En 2025-06-12T09:45:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=917&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685863 33 Cy 2025-06-12T09:45:50 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=967&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Einir.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685865 34 Cy 2025-06-12T09:45:52 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=969&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11688 Einir Sion Sion, Einir Diolch am y cwestiwn. Mae o yn gwestiwn pwysig a diddorol iawn, yn enwedig yng nghyd-destun gwyliau neu ddigwyddiadau mawr sydd efallai yn mynd i rywle, yn hytrach na'r amryw wyliau a digwyddiadau llai sydd yn digwydd yn gyson ac yn dod o gymuned a gyda'r gymuned. Dwi'n meddwl ei bod hi'n bwysig i ni ddefnyddio enghreifftiau lle mae yna lwyddiant. Os gwnaf i fynd at yr Eisteddfod Genedlaethol, er enghraifft, ym Mhontypridd y llynedd, gan ei bod hi yng nghanol tref, rydyn ni'n dal i glywed y newyddion cadarnhaol ynglŷn â'r effaith—ar agweddau efallai yn fwy na defnydd—a'r teimlad yna o fod wedi gallu perchnogi'r ŵyl yna i'r gymuned. Dwi'n meddwl ei bod hi'n bwysig i ni fod yn ystyried hynny wrth ddatblygu'r hyn sy'n digwydd yn y dyfodol. Eto, yn mynd nôl at berchnogaeth pobl—nid o angenrheidrwydd yr iaith yn yr achos yma felly, ond yn y trefnu a'r paratoi—os yw pobl yn cael bod yn rhan o rywbeth ac yn cael budd o hynny ac yn teimlo'r berchnogaeth yna o fod yn rhan o drefniadau neu o gynhaliaeth neu o ddatblygiadau digwyddiad, maen nhw'n fwy tebygol wedyn o gael profiad cadarnhaol gyda'r digwyddiad yna, ac wedyn yn fwy tebygol o gael profiad cadarnhaol gyda beth bynnag yw'r maes wedi'r digwyddiad yna. Felly, dwi'n meddwl ei fod o'n dod nôl at yr hyn y mae'r tri ohonom ni wedi dweud eisoes: at yr ymwneud cymunedol yna, yr ymwneud lleol, gyda digwyddiad. Beth bynnag bo'r digwyddiad yna—os ydy o'n un sy'n teithio i ardal neu'n un sydd yna'n barhaus—fod yna ddigonedd o gyfleoedd i'r gymuned yna ymwneud â'r digwyddiad, yn y paratoad a'r hyn sy'n digwydd yn ystod ac wedi hynny. A dwi'n sôn yn fan hyn am ddefnyddio'r asedau cymunedol sy'n bodoli yn barod yn yr ardaloedd yna—y mudiadau cymunedol a'r mudiadau mwy sydd yn bodoli eisoes yn y cymunedau yna. Os oes yna bartneriaeth a chydweithio dwys efo nhw, yna dwi'n meddwl ei fod o'n fwy tebygol bod yr effaith wedi'r digwyddiad a'r sgil-effaith yn rhai cadarnhaol.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685908 35 Cy 2025-06-12T09:48:18 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1115&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Dwi'n meddwl bod Hywel eisiau dod i mewn hefyd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685909 36 Cy 2025-06-12T09:48:21 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1118&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11159 Hywel Iorwerth Iorwerth, Hywel Diolch. Ie, dwi'n meddwl, wrth baratoi ar gyfer sesiwn heddiw, wnes i feddwl am yr union gwestiynau a gafodd eu gofyn yn fanna. Hynny ydy, ydy o wir ots, a beth fuasem ni'n ei wneud pe bai'r dystiolaeth yn awgrymu bod yna ddim effaith? Hynny ydy, buasem ni ddim yn stopio eu cynnal nhw, dwi ddim yn meddwl. A dwi'n meddwl hefyd, efo rhai o'r pethau yma, rydyn ni'n trio mesur pethau sydd, buaswn i'n ei ddweud, bron yn amhosibl eu mesur. Dwi'n meddwl ei fod yn ofnadwy o anodd i ynysu beth ydy effaith un digwyddiad ar faterion cymhleth yn ymwneud efo seicoleg rhywun a sut maen nhw'n teimlo am yr iaith a'r penderfyniadau sy'n cael eu gwneud. Felly, dwi'n cydymdeimlo efo'r sentiment yna, felly. Efallai beth fuaswn i'n ei ddweud, dwi'n meddwl, yn ailadrodd i raddau beth y mae Einir newydd ei ddweud, ydy, efallai bod yna wahaniaeth rhwng trio mesur effaith y digwyddiad ar ei ben ei hun a hefyd mesur beth sy'n digwydd yn fwy holistig o ran cynllunio ieithyddol cymunedol yn yr ardal yna, sy'n cynnwys lot o ymyraethau gwahanol, a bod gennym ni well data i fod yn trio tracio, mesur beth sy'n digwydd, i ba raddau mae yna gynnydd, a thrio gwella'r ymyraethau rydyn ni'n eu cyflwyno yn sgil hynny. Ond dwi'n gweld hwnna'n ddarlun mwy holistig a fuasai'n digwydd efo nifer o ymyraethau gwahanol a ddim yn trio canolbwyntio ar un digwyddiad ac effaith hwnna, os ydy hwnna'n gwneud sens. So, yn sicr, buasai digwyddiadau fel hyn yn rhan o'r darlun yna. Diolch.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685920 37 En 2025-06-12T09:49:46 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1203&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 4978 4978 Lee Waters AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4978 Waters, Lee

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685742 38 En 2025-06-12T09:50:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1217&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685788 39 En 2025-06-12T09:54:25 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1482&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685754 40 Cy 2025-06-12T09:51:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1277&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Mi wnaf i fynd at Einir yn gyntaf. Gyda llaw, dwi wedi gweld bod Mick eisiau dod mewn gyda chwestiwn atodol ar ôl hyn, ond mi wnaf i fynd at Einir yn gyntaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685755 41 Cy 2025-06-12T09:51:08 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1285&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11688 Einir Sion Sion, Einir Diolch. Dwi yn mynd i fynd nôl at greadigaethau’r mentrau, y mentrau iaith a’r mentrau cymunedol eraill. Dros y blynyddoedd, mae'r rheini wedi dod o fudiadau, o bwyllgorau cymunedol sydd wedi cael eu creu yn sgil paratoadau ar gyfer Eisteddfod sy'n dod i'r ardal, ac mae'r pwyllgorau yna wedyn wedi parhau i weithredu ac wedi creu mudiadau cymunedol eu hunain. Mae yna enghreifftiau di-rif ar draws Cymru o hynny, ac mae hynny'n wir am bwyllgorau sydd yn llai na mentrau iaith hefyd, pethau mwy lleol lle mae pobl wedi parhau i ymwneud â'i gilydd ar lefel gymunedol gyda mudiadau hanes, mudiadau diwylliannol sydd yn ymwneud â materion lleol. Dwi'n gwybod bod aelodaeth mudiadau fel y mentrau iaith, neu fel Merched Wawr, neu fel y mudiadau cymunedol hirdymor yn dueddol o dyfu ar ôl digwyddiad fel hyn. Felly, mae yna enghreifftiau, ond dwi'n cytuno nad oes, efallai, digon o gynllunio ar gyfer yr hyn sydd yn digwydd wedyn. Mae'r hyn sydd wedi digwydd hyd yma efallai yn digwydd yn lled ddamweiniol, yn hytrach na'i fod e yn ymwneud pwrpasol i hynny ddigwydd. Wedi dweud hynny, mi ydyn ni yn y cyngor celfyddydau yn sicr yn edrych ar ariannu'r digwyddiadau a'r gwyliau sydd yn digwydd wedi gŵyl, yn ogystal ag yn ystod a chyn gŵyl, er mwyn i ni allu cyfrannu at y gwaddol yna. Ac wrth gwrs, mae'n mudiadau amlflwyddyn ni yna yn hirdymor, yn y cymunedau yna, yn ogystal a'r mudiadau cymunedol. A dyna'r rhai sydd yn cydio yn y fantell, os hoffech chi, i fod yn parhau â’r ymdeimlad a’r ymwneud wedi digwyddiad.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685757 42 Cy 2025-06-12T09:53:09 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1406&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Roedd Nia a Hywel wedi rhoi eu dwylo lan ar union yr un pwynt, dwi'n meddwl, roeddech chi'n ei wneud, Einir. So, mi wnaf i fynd at Nia ac wedyn Hywel, ac wedyn mi wnawn ni fynd at Mick ar gyfer ei gwestiwn atodol. Mi wnaf i fynd at Nia.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685758 43 Cy 2025-06-12T09:53:20 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1417&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 6575 Nia Williams Williams, Nia Ie, diolch, Gadeirydd. Jest i gytuno mewn ffordd, dwi'n meddwl bod y gwaith mae'r mentrau iaith yn ei wneud yn arbennig o bwysig, a dŷn ni’n rhan o Ŵyl Tawe. Mi wnaeth hwnna ddigwydd ddydd Sadwrn diwethaf. Mae'r ffaith ei bod hi'n ŵyl flynyddol, a bod pobl wedyn yn gallu gweithio a gwirfoddoli a chael y profiad yna o'r ŵyl yn flynyddol, mae hwnna'n fodel sydd wedi bod yn gweithio'n effeithiol iawn. Roedd 4,000 o bobl ar ddydd Sadwrn yn ymgysylltu â'r ŵyl honno. Efallai o ran yr Eisteddfod, roeddwn i'n meddwl am Eisteddfod Genedlaethol y Fenni, lle, wel, efallai ei bod hi’n anodd profi hwn, ond fe welon ni dwf addysg Gymraeg yng Ngwent yn dilyn Eisteddfod y Fenni, ac efallai o ran cynllunio'r gwaddol, mae’r Eisteddfod ac Eisteddfod yr Urdd yn gwneud hyn yn arbennig o dda yn barod—y bartneriaeth, y rhwydwaith o bartneriaethau sydd yn ei le, bod y bartneriaeth yn ei lle gyda'r mentrau iaith, gyda'r system addysg ac yn y blaen, fel bod modd parhau â’r gwaddol wedi i’r ŵyl i fynd. Y seilwaith parhaol yna mewn ardaloedd, a pha mor bwysig yw hynny.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685767 44 Cy 2025-06-12T09:54:23 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1480&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Nia. Hywel.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685766 45 Cy 2025-06-12T09:54:24 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1481&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11159 Hywel Iorwerth Iorwerth, Hywel Ie, i ategu’n gyflym iawn y pwyntiau sydd wedi'u gwneud yn barod, dwi'n meddwl bod lot o sefydliadau efo presenoldeb cenedlaethol parhaus yn yr ardaloedd yma wedyn. Mi fuaswn i'n cytuno efallai bod yna ddim digon o gynllunio bwriadol yn digwydd i ystyried beth sy'n digwydd o amgylch ac ar ôl digwyddiad o'r fath. Mae hwnna yn digwydd, ond dwi'n meddwl bod yna le i’w gryfhau o. Yn ddiweddar, er enghraifft, rydyn ni wedi bod yn cael trafodaethau efo'r Eisteddfod Genedlaethol, y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol a'r mentrau lleol i weld os allwn ni wneud rhywbeth yn y maes yma o ran cefnogi busnesau lleol i gynyddu cyfleoedd i ddefnyddio'r Gymraeg ar ôl i'r digwyddiadau gael eu cynnal. Jest i gyfeirio yn gyflym iawn, efallai dof i nôl ato fo wedyn, at berthnasedd y safonau hybu yn y cyd-destun yma. Efallai eich bod chi'n ymwybodol bod awdurdodau lleol a pharciau cenedlaethol yn gorfod llunio strategaethau ar gyfer hybu'r Gymraeg am gyfnod o bum mlynedd. Dwi'n meddwl bod y rhain efo potensial yn y cyd-destun rydyn ni'n trafod fan hyn o ran y broses yma o gynllunio yn fwy holistig beth sy'n digwydd o amgylch y digwyddiadau yma i ystyried materion fel cynlluniau strategol Cymraeg mewn addysg, y gwaith mae sefydliadau a phartneriaid amlwg fel y mentrau yn ei wneud i fod yn adeiladu a chreu'r gwaddol yma rydyn ni'n ei drafod. Felly, dwi'n meddwl bod hwnna'n un fframwaith cynllunio perthnasol yn y cyd-destun hwn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685734 46 Cy 2025-06-12T09:55:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1517&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685910 47 Cy 2025-06-12T09:58:47 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1744&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685888 48 En 2025-06-12T09:57:46 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1683&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685890 49 Cy 2025-06-12T09:57:47 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1684&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685875 50 Cy 2025-06-12T09:55:48 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1565&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch Hywel. Mick, roedd gennych chi gwestiwn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685884 51 En 2025-06-12T09:55:53 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1570&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685891 52 Cy 2025-06-12T09:57:49 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1686&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11159 Hywel Iorwerth Iorwerth, Hywel Mae hwnna'n gwestiwn diddorol iawn, a dwi ddim yn meddwl mai ni ydy'r bobl gywir i roi ateb i'r cwestiwn yna. Buaswn i'n cytuno ei fod o'n hanfodol, ac roedd yr Eisteddfod llynedd yn un o'r goreuon dwi'n eu cofio am yr union resymau sydd wedi cael eu hamlinellu yn fanna. Mae'n amlwg bod yna rai Eisteddfodau sy'n gweithio lot gwell na'i gilydd o ran cael y gymuned i mewn, ac roedd blwyddyn diwethaf yn enghraifft wych o hynna, dwi'n meddwl. Am wn i, ac efallai buasai angen gofyn i'r Eisteddfod am hyn, mae yna densiwn rhwng dewis llefydd sy'n gweithio'n hwylus fel Pontypridd, ond hefyd yr angen i deithio o gwmpas i ardaloedd sydd efallai yn methu â chynnig hynny. Felly, dwi ddim yn meddwl ei fod o wastad mor hawdd â chael ardaloedd fel Pontypridd, wnaeth weithio'n wych y flwyddyn diwethaf. Dwi'n meddwl bod yna densiwn rhwng ffeindio'r lleoliadau yma sydd yn gweithio, ond hefyd yr angen yma i deithio i ardaloedd gwahanol ar hyd a lled Cymru, sydd hefyd yn ofnadwy o bwysig, dwi'n meddwl.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685912 53 Cy 2025-06-12T09:58:51 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1748&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11688 Einir Sion Sion, Einir Dwi'n cytuno efo Hywel. Dwi'n credu efallai mai'r eisteddfodau fyddai'n gallu ateb y cwestiwn yma orau, a dwi yn ymwybodol bod nifer o'r sialensiau o ran dewis lleoliad o fewn sir neu ardal yn ymwneud â beth sydd ar gael, beth ydy maint llefydd ac, wrth gwrs, yr arian ynghlwm â hynny. Felly, os oes yna gefnogaeth i'r eisteddfodau i fod yn gallu cynllunio'n strategol gyda'r angen yma am gynyddu'r dwysedd o bobl sy'n ymwneud â'r busnesau lleol, os oes yna ffordd i gefnogi hynny, dwi'n siŵr y byddai hynny yn cael ei groesawu. Dwi'n cytuno bod gwaddol digwyddiad mawr sy'n gallu mynd mewn i ganol tref yn dangos effaith mwy ar y lle penodol yna. Dwi'n meddwl hefyd y gallwn ni ddim anghofio'r ardaloedd gwledig. Mewn ardal wledig, mae'r seilwaith yn wahanol ac felly mae ei gael e yng nghanol y wlad mewn ardal wledig yn cynyddu’r dwysedd yn yr ardal benodol yna. Ac mae'r amrywiaeth yna mae'r digwyddiadau teithiol yma yn ei gynnig, a’r elfen yna o berchnogi cymunedol sy’n cael ei agor allan drwy’r symud yna, yn bwysig iawn. Ond buaswn i’n cefnogi edrych yn fwy strategol ar ddewis lleoliadau sy’n ymwneud â threfi—lle maen nhw o gwmpas tref, ydyn nhw ar y cyrion neu ydyn nhw yn y canol. Ac rydw i'n meddwl bod y dewis yna o leoliad yn cael effaith uniongyrchol ar y dwysedd iaith sydd yn digwydd o fewn ac wedi'r digwyddiad yna.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685811 54 Cy 2025-06-12T10:00:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1817&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685842 55 Cy 2025-06-12T10:00:45 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1862&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685851 56 Cy 2025-06-12T10:01:14 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1891&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685837 57 Cy 2025-06-12T10:00:27 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1844&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Cwestiwn diddorol iawn, Mick. Gwnawn ni symud ymlaen at gwestiynau gan Gareth.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685844 58 En 2025-06-12T10:00:45 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1862&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685856 59 Cy 2025-06-12T10:01:16 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=1893&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 6575 Nia Williams Williams, Nia Diolch, Gadeirydd. A diolch am y cwestiwn. Mae'n hamgueddfeydd ni yn ganolfannau byw lle mae'r Gymraeg yn cael ei gweld, ei chlywed a'i defnyddio, ac mae'r Gymraeg yn rhan allweddol o brofiad ein hymwelwyr ni ym mhob un o'n saith safle amgueddfaol ni a'n canolfan gasgliadau ni ar hyd a lled Cymru. Gan ein bod ni mewn ardaloedd dwysedd iaith uchel, canol ac is, ar draws y saith, mae'n bwysig iawn ein bod ni'n cynnal profiad 'Cymraeg gyntaf' ym mhob un o'n hamgueddfeydd ni. Rŷn ni, er enghraifft, gyda rhai o'r amgueddfeydd yn yr ardaloedd dwysedd canol ac is, yn cynnal gwersi Cymraeg i bobl ddefnyddio'r Gymraeg. Mae hynny ar y cyd gyda Chyngor Abertawe, er enghraifft, yn Amgueddfa Genedlaethol Lleng Rufeinig Cymru, a gyda'r ganolfan dysgu Cymraeg yn Sain Ffagan, lle gallwch chi wneud mynediad, safon 1 a 2. Mae gyda ni leoliadau sy'n cynnig eu hunain mewn ffordd wahanol i ddysgu iaith, lleoliadau lle mae hanes a diwylliant Cymru o'ch cwmpas chi. Mae rhaglen fawr iawn gyda ni gydag ysgolion Cymru; rŷn ni'n gweithio gyda phob un o siroedd Cymru o ran y rhaglen addysg, ac mae rhyw 0.25 miliwn o blant ysgol yn dod i'n hamgueddfeydd ni i ddysgu am gelf, am wyddoniaeth, am Gymru, am hanes Cymru, ac yn gwneud hynny trwy gyfrwng y Gymraeg. Gyda'r ysgolion cyfrwng Saesneg, rŷn ni'n defnyddio lluosieithrwydd, plurilingualism. Mae'r Gymraeg yn rhan o’n gwaith ni trwy gyfrwng y Saesneg hefyd, i'r disgyblion i weld y Gymraeg fel iaith fyw. Rŷn ni hefyd yn cynnig llu o ddigwyddiadau a phrofiadau creadigol, a phrofiadau emosiynol cyfrwng Cymraeg. Mae hwnnw'n bwysig, rwy'n credu—i gysylltu gyda'r creadigrwydd a gyda'r emosiwn. Er enghraifft, mae gŵyl fwyd flynyddol gyda ni yn Sain Ffagan, mae rhyw 24,000 o bobl yn dod i hwnna. Ond mae hwnna'n bwysig o ran hybu’r 80 o stondinwyr sy'n dod i'r wŷl fwyd i ddefnyddio'r Gymraeg ac i ddefnyddio'r Gymraeg mewn busnes. Mae gyda ni raglenni llesiant, er enghraifft yn Big Pit gyda Iechyd Cyhoeddus Cymru. Rŷn ni'n cynnal gŵyl Caru Dy Iechyd Meddwl—eto, mae hwnna trwy gyfrwng y Gymraeg a'r Saesneg, a chyfle i bobl sy'n byw gyda dementia i gael cefnogaeth trwy gyfrwng yr iaith Gymraeg. Mae nifer o wyliau rŷn ni'n eu cynnal mewn partneriaeth, Gŵyl Hanes Cymru gyda'r mentrau iaith, ac yn y blaen, ar hyd a lled ein hamgueddfeydd ni. Mae hefyd cyfleoedd i blant iau; mae cylchoedd ti a fi, gallwch chi wneud y rheini yn amgueddfeydd Amgueddfa Cymru hefyd. Ac rŷn ni'n arbrofi ar hyn o bryd gyda dulliau o normaleiddio'r defnydd o'r Gymraeg yn ddigidol. Mae gyda ni beilot yn Amgueddfa Lleng Rufeinig Cymru ar y funud i ddefnyddio ap deallusrwydd artiffisial fydd yn teilwra eich ymweliad Cymraeg chi yn y ffordd rŷch chi eisiau. Mae hwnna’n beilot ar y funud ac rŷn ni'n gobeithio datblygu hwnna. Y rôl arall rŷn ni'n ei chwarae sy'n bwysig ydy ein bod ni'n cynnig lle i bobl i weithio ac i wirfoddoli trwy gyfrwng y Gymraeg. Sain Ffagan oedd un o'r lleoliadau cyntaf yng Nghymru lle rŷch chi’n gallu gweithio trwy gyfrwng y Gymraeg, ac mae hwnna’n bwysig. Mae yna ryw 50 y cant o'n 800 o wirfoddolwyr yn meddu rhywfaint o'r Gymraeg. Efallai cyfle y gellid ei ddatblygu yw cyfle i ddatblygu prentisiaeth Cymraeg a gweld y Gymraeg fel sgil prentisiaeth. Dwi’n meddwl bod cyfleoedd i bobl weithio trwy'r Gymraeg a defnyddio eu Cymraeg y tu hwnt i'r ystafell ddosbarth yn rhywbeth rŷn ni'n ei gefnogi drwy ein gwaith gwirfoddol ni a'n lleoliadau gwaith ni ar hyn o bryd. Felly, ystod eang iawn o brofiadau y gallwch chi eu cael gydag Amgueddfa Cymru. Ac rŷn ni'n defnyddio'r Gymraeg yn ein brand. Rŷn ni'n galw ein hunain yn Amgueddfa Cymru yn y Gymraeg ac yn y Saesneg.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685835 60 En 2025-06-12T10:05:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2117&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685850 61 Cy 2025-06-12T10:05:24 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2141&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685854 62 Cy 2025-06-12T10:05:26 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2143&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11688 Einir Sion Sion, Einir Mae'r Gymraeg yn un o chwe egwyddor y cyngor celfyddydau ers rhyw dair blynedd bellach, a thrwy hynny, mae ein mudiadau amlflwyddyn ni, a phawb sydd yn ceisio am nawdd loteri drwyddom ni, yn gorfod ymwneud â'r Gymraeg ac yn gorfod esbonio i ni sut y bydden nhw'n gwneud hynny, ac i ba raddau y bydden nhw'n gwneud hynny. Ac mae hynny yn ystyriaeth ym mhob penderfyniad. Yn sgil hynny, rydyn ni wedi gweld twf, felly, yn yr ymwneud creadigol gyda'r Gymraeg drwy'r mudiadau amlflwyddyn yna—mae 81 o'r rheini ar hyd a lled Cymru, ar bob lefel o ddwysedd gymunedol—ac, wrth gwrs, drwy ein rhaglen arian loteri ni. Y llynedd, roedd dros 30 y cant o'r arian loteri wedi mynd at gynlluniau yr oedd dros 50 y cant o’u gweithredoedd drwy gyfrwng y Gymraeg. Mae hynny’n gynnydd o dros 10 y cant o'r blynyddoedd cynt. Felly, rydyn ni'n gwneud yr holl waith hynny ac yn asesu hynny yn gyson. Drwy hynny, rydyn ni’n gweld gweithredoedd pellgyrhaeddol, gwahanol yn digwydd drwy ddulliau amrywiol creadigol. Mae rôl yr ysgogydd yma'n benodol ers ychydig dros dair blynedd. Pwrpas y rôl yna oedd edrych ar sut i gynyddu’r berthynas yma rhwng maes y Gymraeg a'r maes celfyddydol. Felly, mae llawer o waith wedi digwydd allan yn y sector, yn ogystal ag yn fewnol, gan edrych ar ddefnydd mewnol ac ati o ran y cyngor celfyddydau. Allan yn y sector, un o'r camau cyntaf y gwnaethom ni ei gymryd, wrth greu'r cynllun strategol sydd wedi’i gwblhau ac ar fin mynd yn fyw, oedd creu consortiwm a chreu methodoleg waith, er mwyn cwestiynu'n ddwys ac yn barhaus sut mae cynyddu defnydd a pherchnogaeth o'r Gymraeg mewn gwahanol ffyrdd. Rydw i eisoes wedi sôn yn fras am raglen Llais y Lle, sydd yn canolbwyntio ar gymunedau, drwy roi unigolion mewn cymunedau i fod yn gweithio gyda'r gymuned yna yn ddwys am gyfnod o flwyddyn. Mae'n fethodoleg benodol, lle rydyn ni'n dod â'r bobl yna ynghyd bedair gwaith y flwyddyn, i fod yn rhannu a dysgu o'i gilydd. Rydyn ni i gyd ar siwrnai o ddarganfod a dysgu. Yn bwysig iawn fan hyn, efallai, ac yn berthnasol i'r elfen o waddol wedi digwyddiad hefyd, dydyn ni ddim yn gofyn i bobl wybod beth fydd yn digwydd ar ddiwedd y cynllun wrth iddyn nhw geisio am y nawdd. Mae hynny'n bwysig iawn er mwyn i ni sicrhau'r berchnogaeth lawn yna i'r gymuned ac i'r bobl a fydd yn ymwneud â'r cynllun, fel eu bod nhw'n gallu ymateb iddyn nhw. Mae pob cymuned yn wahanol. Mae pob person yn wahanol. Felly, mae'n bwysig i ni fod yn gallu rhoi'r llais cyflawn yna i unigolion. Drwy hynny, rydyn ni nawr, yn ein hasesiadau cychwynnol, yn gweld effaith gadarnhaol iawn ar ddefnydd iaith. Felly, mae'r cynllun yna'n parhau. Rydyn ni hefyd yn archwilio, felly, yr hyn sy'n fwy ymarferol. Rydyn ni yn gweld bod defnydd iaith yn ymwneud â seicoleg. Mae'n ymwneud ag a yw pobl yn cael y cyfle i ymarfer. Mae'n ymwneud â mewnwelediad iddo fo. Mae'n ymwneud ag ymwybyddiaeth ohono fo. Mae'n ymwneud â chymaint o wahanol bethau. Felly, rydyn ni wedi bod yn edrych ar fethodoleg ynghylch sut i roi’r hyder yna a'r mewnwelediad yna i unigolion i'r Gymraeg—pethau fel sut i ynganu llythrennau. Mae hynny'n gallu bod yn rhwystr i nifer o bobl, ac rydw i'n meddwl bod yna le i ni fod yn strategol wrth edrych ar yr holl dechnegau ymarferol sydd eu hangen, er mwyn inni fod yn mynd ati i gefnogi pobl i gynyddu eu defnydd nhw. Felly, rydyn ni'n parhau â’r gwaith yna, yn edrych ar feysydd penodol ac yn asesu'r rheini yn barhaus. Ond mae'r methodolegau gwaith yn ganolog i'r llwyddiant, ac mae'r methodolegau yna yn rhoi'r llais canolog i'r bobl yn y gymuned. Mi fyddwn i’n croesawu gweld mwy o gynlluniau hirdymor, achos dydy hyn ddim yn gallu digwydd dros nos. Mae newid agwedd a defnydd iaith yn digwydd dros gyfnod hir o amser. Mae e yn ymwneud â chynyddu sgiliau hefyd. Felly, mae gyda ni hefyd bartneriaeth efo'r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol ac yn cynnig gwersi am ddim i'r sector. Mae e yn ymwneud â'r sgiliau, ond dŷn ni'n edrych fan hyn ar ddefnydd yn benodol, ac mae hynny'n aml iawn yn ymwneud â hyder a pherchnogaeth o'r iaith.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685860 63 Cy 2025-06-12T10:10:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2417&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685882 64 Cy 2025-06-12T10:10:20 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2437&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Gareth.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685885 65 En 2025-06-12T10:10:29 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2446&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685886 66 Cy 2025-06-12T10:10:35 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2452&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Dwi'n meddwl efallai fod Hywel wedi meddwl,

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686332 67 En 2025-06-12T10:10:38 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2455&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685892 68 En 2025-06-12T10:10:39 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2456&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685894 69 Cy 2025-06-12T10:10:42 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2459&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Hywel, os oedd unrhyw beth roeddech chi eisiau dweud, mae croeso ichi wneud, ond—

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685897 70 Cy 2025-06-12T10:10:46 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2463&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11159 Hywel Iorwerth Iorwerth, Hywel Fe wnaf i fod yn gryno iawn, achos dwi'n meddwl bod y cwestiwn ychydig bach yn wahanol i ni, gan mai prif bwrpas ein gwaith ni ydy cynyddu'r defnydd o'r Gymraeg, felly mae popeth dŷn ni'n ei wneud yn ceisio gwneud hyn. Felly, gwnaf i ddim ailadrodd pob dim dŷn ni'n ei wneud o ran ein gwaith o ran y safonau a'r gwaith hybu efo elusennau a busnesau ac ati. Efallai beth fuaswn i jest yn tynnu sylw'r pwyllgor ato fo ydy, rai misoedd yn ôl, fe wnaethon ni gyhoeddi ein cynllun strategol newydd ar gyfer y pum mlynedd nesaf. Gwnaf i ddim roi trosolwg o'r cynllun strategol i gyd, ond dwi'n meddwl mai un thema sy'n eistedd ar draws y cynllun ydy'r awydd sydd gennym ni fel sefydliad i flaenoriaethu lot mwy ac i weithio mewn ffordd lot fwy rhagweithiol a strategol er mwyn trio cynyddu defnydd, ac mae hynny'n cynnwys mewn ardaloedd lle mae yna lefelau is o siaradwyr Cymraeg. Mae rhai o'r themâu dŷn ni'n bwriadu eu blaenoriaethu yn cynnwys plant a phobl ifanc. Bythefnos yn ôl, yn Eisteddfod yr Urdd, fe wnaethon ni gyhoeddi darn o ymchwil ar ddefnydd plant a phobl ifanc o'r Gymraeg. Mae'r ymchwil yna wedi bod yn rhan allweddol i ni o lunio'n cynllun strategol, a sut dŷn ni fel sefydliad yn mynd i drio ymateb i'r her yna sy'n bodoli o ran sicrhau bod plant a phobl ifanc yn defnyddio'r Gymraeg sydd ganddyn nhw, y maen nhw wedi'i dysgu yn yr ysgol. Rhai o'r pethau dŷn ni'n mynd i fod yn canolbwyntio arnyn nhw ydy pethau fel defnydd o'r Gymraeg o fewn gweithleoedd. Dŷn ni'n gweld hwn fel maes ofnadwy o bwysig. Sut dŷn ni'n sicrhau bod pobl sy'n gadael yr ysgol yn gallu siarad y Gymraeg, yn cynnal ac yn datblygu'r sgiliau yna? Dŷn ni'n meddwl bod y gweithle yn faes strategol allweddol er mwyn rhoi mwy o gyfleoedd i bobl ifanc yn benodol i ddefnyddio'r Gymraeg sydd ganddyn nhw. Eto, dwi wedi crybwyll yn gyflym iawn y safonau hybu a'r strategaethau hybu. Dŷn ni'n teimlo bod yna lot fwy y gallwn ni ei wneud fel sefydliad o ran y cynlluniau cymunedol ieithyddol dwys yna sydd angen digwydd ar lefel leol i gynyddu cyfleoedd i bobl o bob oed, ond plant a phobl ifanc yn benodol, i gael profiadau diwylliannol drwy gyfrwng y Gymraeg, i gael gwneud chwaraeon drwy gyfrwng y Gymraeg, ac i gael cymdeithasu drwy gyfrwng y Gymraeg. Felly, mae'r rheina'n rhai pethau penodol dŷn ni'n mynd i fod yn blaenoriaethu sy'n berthnasol i'r cwestiwn, dwi'n meddwl.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685924 71 En 2025-06-12T10:13:01 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2598&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685926 72 En 2025-06-12T10:13:05 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2602&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685927 73 En 2025-06-12T10:13:10 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2607&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685931 74 Cy 2025-06-12T10:13:25 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2622&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Ocê, diolch yn fawr iawn am hwnna, Gareth. Ydych chi'n hapus inni symud ymlaen?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685933 75 En 2025-06-12T10:13:30 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2627&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685934 76 Cy 2025-06-12T10:13:31 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2628&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Grêt. Ocê, diolch. Fe wnawn ni fynd at Mick.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685938 77 En 2025-06-12T10:13:35 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2632&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685944 78 Cy 2025-06-12T10:14:52 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2709&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Pwy sydd eisiau mynd yn gyntaf? Hywel.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685946 79 Cy 2025-06-12T10:14:56 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2713&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11159 Hywel Iorwerth Iorwerth, Hywel Fe wnaf i drio ateb y cwestiwn. Dwi'n meddwl ei fod o'n gwestiwn diddorol iawn, a dwi ddim yn ymwybodol ein bod ni wedi bod yn rhan benodol o'r pethau yna. Beth fuaswn i'n dweud—eto i gyfeirio'n ôl i'n cynllun strategol ni—dwi'n meddwl bod yr angen yma i gydweithio efo partneriaid allweddol yn hanfodol. Felly, yn sicr mae'n rhan o'n gwaith cynllunio strategol ni ein bod ni eisiau bod lot yn fwy rhagweithiol yn gweithio efo sefydliadau mewn meysydd fel chwaraeon, y celfyddydau ac ati, er mwyn gweld y newid yna dŷn ni'n dymuno ei weld. Felly, ydw, dwi'n cytuno efo egwyddor y cwestiwn fod yna botensial i wneud mwy o hyn yng Nghymru. Mae o'n cyd-fynd efo sut dŷn ni'n gweld ein rôl ni a beth dŷn ni eisiau symud tuag ato fo dros y pum mlynedd nesaf, ond dwi ddim yn ymwybodol ein bod ni wedi bod yn rhan o'r trafodaethau yna hyd yma.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685756 80 Cy 2025-06-12T10:15:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2717&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685764 81 Cy 2025-06-12T10:15:49 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2766&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Einir.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685765 82 Cy 2025-06-12T10:15:54 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2771&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11688 Einir Sion Sion, Einir Yr yr un ffordd, dwi ddim yn ymwybodol, ond fe wnaf i fynd yn ôl a gwirio ac ateb ymhellach, rhag ofn ein bod ni. Ond dydw i ddim yn ymwybodol ein bod ni wedi bod yn rhan o hynny.  O ran y rhaglen ei hun, mae soft power, neu'r gair 'pŵer', dwi'n meddwl yn rhywbeth y byddem ni efallai angen ei gwestiynu yng Nghymru, achos ei fod e'n rhywbeth mor uchel i fyny fel gair. Mae'n teimlo fel rhywbeth sydd i lawr ar gymuned—. Ac felly, os byddem ni'n ymwneud â hynny yng Nghymru yn fwy, byddem ni yn edrych i fod yn defnyddio ieithwedd sydd yn addas i Gymru, ein bod ni'n rhoi'r berchnogaeth yna i bobl yng Nghymru, a'i fod e'n ymwneud â'r ymdeimlad yna o ymestyn allan ac o fod yn perchnogi, yn hytrach na'i fod e'n ymwneud â phŵer. Ond yn sicr, o ran y cysyniad yna o fod yn rhoi llais i gymunedau, ac yn rhoi llais i bobl, byddem ni'n ei groesawu'n fawr yng Nghymru.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685775 83 Cy 2025-06-12T10:16:53 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2830&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth A Nia.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685777 84 En 2025-06-12T10:16:57 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2834&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685779 85 Cy 2025-06-12T10:16:59 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2836&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 6575 Nia Williams Williams, Nia Rŷn ni wedi bod yn rhan o rai sgyrsiau. Dwi'n meddwl bod yna sgwrs, onid oes, ynglŷn â rôl diwylliant, treftadaeth a'r Gymraeg yn y ffordd mae Cymru'n dangos ei hunan i'r byd fel gwlad, a thrwy hynny, wedyn, fanteision soft power of culture. Efallai ein bod ni wedi bod yn swil yn y ffordd rŷn ni'n cyflwyno'n hunain fel gwlad. Yn sicr, pan rŷch chi'n edrych ar wledydd fel Iwerddon, mae ymwybyddiaeth y byd ohonyn nhw fel gwlad yn eithaf gwahanol, efallai, i statws Cymru ar hyn o bryd. Felly, efallai fod eisiau inni feddwl ynglŷn â sut rŷn ni'n portreadu Cymru i'r byd, ac mae rôl fawr, dwi'n meddwl, gan ddiwylliant, gan y Gymraeg fel iaith sydd yn frodorol i Gymru a'n treftadaeth ni i'w chwarae yn y ffordd rŷn ni'n dehongli Cymru i'r byd. Felly, byddwn i'n dweud bod mwy o waith gyda ni fel cenedl i'w wneud yn y man yna.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685785 86 En 2025-06-12T10:17:56 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=2893&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685796 87 Cy 2025-06-12T10:19:46 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3003&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Einir.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685798 88 En 2025-06-12T10:19:49 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3006&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11688 Einir Sion Sion, Einir

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685799 89 Cy 2025-06-12T10:19:50 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3007&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11688 Einir Sion Sion, Einir Sori, fe wnaf i ateb yn Gymraeg.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685800 90 Cy 2025-06-12T10:19:52 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3009&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Mae croeso ichi siarad ym mha bynnag iaith rŷch chi eisiau.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685801 91 Cy 2025-06-12T10:19:54 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3011&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11688 Einir Sion Sion, Einir Na, mae'n well gen i siarad yn Gymraeg, os yw hynny'n iawn. O ran y cynllun strategol roeddwn i'n cyfeirio ato fe, cynllun strategol y Gymraeg a'r celfyddydau yn benodol o fewn ein strategaeth ehangach rydw i'n cyfeirio ato fe. Mae strategaeth ehangach y cyngor celfyddydau yn ymwneud â'r chwe egwyddor, gyda'r Gymraeg yn un ohonyn nhw, a'r lleill yw ehangu cyfranogiad, trawsnewid, creadigrwydd, cyfiawnder hinsawdd, ac ati, a meithrin talent. Felly, mae'r Gymraeg yn rhan o hynny, ac felly mae yna gynllun penodol ar gyfer y maes yna sydd ar fin gael ei ryddhau. O fewn y cynllun penodol hwnnw, dwi yn gallu dweud bod rôl yr iaith Gymraeg, creadigrwydd a diwylliant yn greiddiol yn ei gilydd, wedi plethu â'i gilydd yn ddiwahân, a dyna'r sail i'r cynllun—ein bod ni yn edrych yn fwyfwy ar y berthynas greiddiol yna sydd rhwng y tri maes allweddol yma. Mi ydyn ni yn cyfleu ein hunain, ac mae'r iaith yn sgìl, ydy, ond mi ydyn ni yn cyfleu ein hunain yn greadigol ac yn ddiwylliannol trwy ieithoedd amrywiol, gan gynnwys y Gymraeg. Felly, mae'n amhosib inni fod yn gwahanu’r tri phwnc yna. Felly, o ran cynllun strategol y Gymraeg a diwylliant, sydd ynghlwm â hynny, ac mae'r celfyddydau a chreadigrwydd yn rhan greiddiol o hynny hefyd, mi ydyn ni'n edrych i fuddsoddi beth sy'n bosib i mewn i hynny, ond dwi'n cytuno bod angen mwy o fuddsoddiad yn y maes yma o du Llywodraeth Cymru. Dwi'n meddwl bod eisiau inni fod yn gosod diwylliant, yr iaith a chreadigrwydd, a'r meysydd eraill, gan gynnwys ein treftadaeth ni, yn greiddiol i'r ffordd dŷn ni'n cynllunio yn strategol, nid yn unig yn y maes perthnasol yna, ond ar draws pob maes, a'n bod ni'n rhoi lle pwysig a chanolog i'n diwylliant ni, a'r ffyrdd dŷn ni'n cyfleu ein hunain yng Nghymru, yn ieithyddol ac yn greadigol ac yn ddiwylliannol, a bod hynna yn rhan annatod o bob ystyriaeth ar draws y Llywodraeth, fel ein bod ni bob amser nid yn unig yn galluogi ein hunain i wneud y mwyaf o'r cyfleoedd, ac i ddatblygu cyfleoedd yn y meysydd yna. Ond mae e hefyd i fod yn sicrhau bod mwy o bobl yn gallu ymwneud â’r meysydd diwylliannol, gan gynnwys digwyddiadau, gan gynnwys gwyliau, gan gynnwys gweithgareddau, a'u bod nhw'n cael llais creiddiol i'r datblygiadau sydd yn digwydd yng Nghymru. Felly, mi ydyn ni yn cynllunio'n strategol ar y trywydd yna o fewn Cyngor Celfyddydau Cymru, ond byddwn i'n cytuno'n llwyr fod angen tipyn mwy o fuddsoddiad yng Nghymru. Os byddem ni'n edrych ar gymhariaeth Gwlad y Basg, er enghraifft, a dwi'n gwybod bod y gymhariaeth yma'n cael ei gwneud yn gyson, mae eu dull ariannu nhw tuag at yr iaith wedi bod yn strategol bwysig o ran yr ariannu ar draws eu Llywodraeth nhw. Mae yna ganran o wariant ar draws pob maes gweithredol y Llywodraeth yn mynd tuag at yr iaith, a thrwy hynny, maen nhw'n gallu gwario yn bwrpasol ac yn gallu cynnal meysydd strategol a chreu ymyraethau pellgyrhaeddol, a dŷn ni’n gweld yr effaith yna ar yr iaith yn y wlad yna. Dwi'n meddwl bod yna le inni fod yn edrych ar fodelau tebyg i hynny o ar draws y byd, er mwyn inni fod yn gallu cymharu a dysgu o’n gilydd. Dwi hefyd yn gwybod bod ein rhaglen celf ryngwladol ni yn y maes yna yn gweithio'n ddiwyd ar draws y byd, yn dod â lleisiau ynghyd, yn gwrando ar ein gilydd ac yn dysgu o'n gilydd, er mwyn gallu cyfrannu at unrhyw ddatblygiad posib yn y dyfodol. Gobeithio fod hynny'n ateb y cwestiwn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685914 92 Cy 2025-06-12T10:20:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3017&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685989 93 Cy 2025-06-12T10:24:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3257&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna—trylwyr iawn. Jest i bawb fod yn ymwybodol, dŷn ni bron i mewn i'n pum munud olaf o'r sesiwn, ond os oes gan Nia neu Hywel unrhyw beth ychwanegol i'w ddweud ar hynny—. Maddeuwch i fi fod ein hamser yn rhedeg mas. Mae Hywel eisiau dod i mewn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685992 94 Cy 2025-06-12T10:24:18 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3275&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11159 Hywel Iorwerth Iorwerth, Hywel Dwi ddim yn siŵr os dwi'n siarad cweit am yr un peth ac yn ateb y cwestiwn, a dwi wedi cyfeirio ato fo'n barod, o ran yr angen dŷn ni'n ei deimlo am ddwysáu ymdrechion o ran cynllunio ieithyddol cymunedol, ac fel rhan o hynny i ddod â phartneriaid ynghyd yn y cyd-destun yna. Roedd hwn yn rhywbeth roedd y comisiwn cymunedau wedi'i argymell hefyd, fod angen edrych i gryfhau'r ffordd mae awdurdodau lleol yn cynllunio ar gyfer cyfleoedd i bobl ddefnyddio'r Gymraeg. Felly, i ateb y cwestiwn, dwi'n meddwl bod angen mwy o adnoddau. Beth fuaswn i’n ei ddweud cyn hynny ydy bod yna bethau y gallwn ni eu gwneud, o fewn yr adnoddau sydd gennym ni, yn well. Dŷn ni eisoes wedi adnabod pethau y gallwn ni eu gwneud o ran cyfrannu at hyn, o ran ein gwaith ni efo'r strategaethau hybu. Mae Bil y Gymraeg ac Addysg, wrth gwrs, yn ymrwymo i adolygu'r safonau sy'n ymwneud efo hybu, so dwi'n meddwl bod yna gyfle i gryfhau'r fframwaith polisi o gwmpas y strategaethau hybu. Ond yn y pen draw, dwi yn meddwl bod angen, o bosib, mwy o adnoddau a chyllid i'r partneriaethau allweddol sy'n mynd i fod yn gweithredu'r strategaethau yma—yr Urdd, y mentrau iaith, y stwff o gwmpas gwaith ieuenctid, chwaraeon, yr holl bethau yma sy'n hanfodol er mwyn gweithredu'r strategaethau yma sy'n bodoli.  Felly, mi fuaswn i'n—. Mae yna bethau y gallwn ni eu gwneud yn well, mae yna bethau y gallwn ni eu gwneud o fewn yr adnoddau sydd gennym ni ar hyn o bryd, ond, wrth gwrs, mi fuasai mwy o adnoddau yn golygu ein bod ni'n gallu mynd llawer pellach a chael mwy o ddylanwad.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685907 95 Cy 2025-06-12T10:25:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3317&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685918 96 Cy 2025-06-12T10:25:43 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3360&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Mae Mick yn hapus. Ac yn olaf, fe wnawn ni droi at Lee.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685921 97 En 2025-06-12T10:25:52 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3369&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 4978 4978 Lee Waters AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4978 Waters, Lee

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685925 98 Cy 2025-06-12T10:26:50 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3427&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Mae'n gwestiwn eithaf mawr i orffen gyda fe. Mae'n flin gen i bod gennym ni gyn lleied, pedwar munud, ar ôl, ond allaf i ofyn a oes unrhyw un eisiau dod i mewn ar hyn yn gyntaf? Hywel.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685929 99 Cy 2025-06-12T10:27:05 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3442&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11159 Hywel Iorwerth Iorwerth, Hywel Gallaf i drio ateb y cwestiwn yna, ond jest rhoi barn yn gyflym ar beth fuaswn i'n ei ddweud ar hynny. Dwi'n meddwl bod yna dystiolaeth fod yr eisteddfodau yna lle mae mynediad wedi bod am ddim, yng Nghaerdydd ac yn sir Ddinbych, ac i raddau llai yn Rhondda Cynon Taf y llynedd, wedi denu mwy o bobl ac yn debygol o fod wedi denu cynulleidfaoedd ehangach. Felly, yn sicr, dwi'n meddwl bod hynny yn beth da, a dwi'n meddwl mai'r ffordd buaswn i'n ei fframio fo hefyd ydy dim jest meddwl am y byd o ran defnydd iaith, ond o ran tegwch ac o ran ymestyn allan at gynulleidfaoedd fuasai ddim, fel rheol, yn mynychu'r eisteddfod. Dwi'n wastad yn meddwl wedyn fod yna gwestiwn o'r balans—a ydy o'n werth yr arian ychwanegol ac ai yn fanna y dylem ni fod yn ei wario fo? Dwi ddim yn gwybod beth ydy'r ateb i'r cwestiwn yna, ond yn sicr dwi'n meddwl bod yna fudd enfawr i fod yn denu pobl fuasai ddim fel arfer yn mynychu'r digwyddiadau yma i fynychu'r digwyddiadau, a dim o reidrwydd bod hynny'n ymwneud â'u bod nhw'n siarad Cymraeg neu beidio. Mewn ardaloedd, er enghraifft, yng Ngwynedd mae yna garfannau mawr o'r boblogaeth fuasai ddim yn mynychu'r math yma o ddigwyddiadau oni bai eu bod nhw'n cael cyfle i wneud hynny. Felly, dwi'n meddwl ei fod o'n fater o degwch a chyfiawnder, yn fwy nag yn ymwneud efo'r Gymraeg yn benodol. Dyna fuasai fy safbwynt i.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685953 100 Cy 2025-06-12T10:28:19 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3516&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Hywel, a Nia. Dŷn ni wedi colli sain Nia, yn anffodus.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685955 101 Cy 2025-06-12T10:28:30 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3527&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 6575 Nia Williams Williams, Nia A ydych chi'n fy nghlywed i nawr?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685958 102 Cy 2025-06-12T10:28:31 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3528&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Ie, dŷn ni'n eich clywed chi nawr.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685960 103 Cy 2025-06-12T10:28:33 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3530&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 6575 Nia Williams Williams, Nia Beth roeddwn i'n mynd i'w ddweud oedd bod y Gymraeg yn iaith frodorol yng Nghymru, ac mae'n iaith leiafrifol. Mae'n bwysig cael gwyliau a digwyddiadau lle mae'r Gymraeg yn iaith ddominyddol, a bod mynediad i'r rheini yn rhad ac am ddim i deuluoedd incwm isel o ba bynnag gefndir, achos mae'r cyfleon ar hyd a lled Cymru i brofi'r Gymraeg fel iaith fyw ym mhob agwedd ar fywyd yn brin. Felly, ni ddylai diffyg incwm fod yn rhwystr i glywed a phrofi'r Gymraeg o dy gwmpas di tu hwnt i'r ysgol. Mae yna werth mwy na jest y cwestiwn ynglŷn â'r gwerth ariannol fan hyn—mae yna werth diwylliannol ac mae yna werth o ran ni fel gwlad os ydym ni o ddifrif yn meddwl am y Gymraeg fel rhan o deithi tirwedd Cymru. Dwi'n meddwl bod eisiau i ni ystyried hynny hefyd.  Felly, buaswn i'n dweud bod hwnna'n rîli bwysig. Mae wedi bod yn llwyddiant; rŷn ni wedi gweld hynny ym Margam yr wythnos diwethaf, ac rŷm ni wedi gweld hynny droeon gyda'r Eisteddfod Genedlaethol hefyd. Ac rŷn ni'n profi hynny—

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685976 104 En 2025-06-12T10:29:40 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3597&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 4978 4978 Lee Waters AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4978 Waters, Lee

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685922 105 Cy 2025-06-12T10:30:15 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3632&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686044 106 En 2025-06-12T10:30:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3617&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685913 107 Cy 2025-06-12T10:30:01 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3618&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 6575 Nia Williams Williams, Nia Na, dwi'n meddwl ei fod e'n greiddiol i'r gost. Os rŷn ni'n dweud bod y Gymraeg yn perthyn i bawb yng Nghymru, yna mae hwn yn gam pwysig i ni ei gadw, dwi'n meddwl, fel un o'n hegwyddorion ni, buaswn i'n dweud. Ond dwi'n siŵr y bydd yr Eisteddfod yn gallu rhoi mwy o ddata ansoddol i chi ar hynny.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685923 108 Cy 2025-06-12T10:30:18 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3635&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynna. Y gair olaf i Einir, a sori bod cyn lleied o amser gyda chi.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685928 109 Cy 2025-06-12T10:30:25 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3642&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 11688 Einir Sion Sion, Einir Diolch. Dwi eisiau cytuno gyda Nia a Hywel ar y pwynt yma. Dwi'n meddwl ei fod e'n rhan greiddiol hefyd, ac i ni gadw mewn cof bod nifer o wyliau llai yn digwydd ledled Cymru—rhai y mentrau iaith ac ati—sydd yn rhad ac am ddim, oherwydd y pwynt allweddol yma, ei fod e'n fater o degwch, a'i fod e'n bwynt pwysig os ŷn ni o ddifrif ynglŷn â chynyddu niferoedd y siaradwyr Cymraeg yng Nghymru erbyn 2050.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685951 110 Cy 2025-06-12T10:30:57 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=3674&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn i'r tri ohonoch chi am y dystiolaeth. Mae e wedi bod yn eithriadol o ddiddorol a defnyddiol i ni. Bydd transgript o'r hyn sydd wedi cael ei ddweud yn cael ei anfon atoch chi i wirio ei fod e'n gofnod teg. Efallai y bydd yna ambell i beth byddwn ni eisiau ei ofyn i chi mewn ysgrifen—roedden ni wedi rhedeg mas, ychydig, o amser fan yna. Ond diolch yn fawr iawn i chi am y dystiolaeth. Dŷn ni wir yn ddiolchgar am eich amser. Aelodau, fe wnawn ni gymryd egwyl fer o naw munud cyn y sesiwn nesaf. Fe wnawn ni aros i glywed ein bod ni'n breifat. Ond diolch eto i'n tystion.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685969 111 Cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 I Gohiriwyd y cyfarfod rhwng 10:31 a 10:39.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685966 112 Cy 2025-06-12T10:40:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4217&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685952 113 Cy 2025-06-12T00:00:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=-34183&l=cy 250612-2 2. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 5 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685949 114 Cy 2025-06-12T10:39:48 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4205&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Croeso nôl. Dŷn ni yn cario ymlaen gyda’r un ymchwiliad ar 'Cymraeg i bawb?’, a dŷn ni nawr yn cymryd tystiolaeth eto. Fe wnaf ofyn i’n tystion gyflwyno’u hunain ar gyfer y record. Fe wnaf fynd at Gwyn yn gyntaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685973 115 Cy 2025-06-12T10:40:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4217&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn Bore da, bawb. Gwyn Derfel ydy fy enw i. Ers bron i ddwy flynedd a hanner, fi yw rheolwr y Gymraeg gydag Undeb Rygbi Cymru.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686046 116 Cy 2025-06-12T10:40:09 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4226&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Gwyn. Ac Ian.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686047 117 Cy 2025-06-12T10:40:11 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4228&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 9160 Ian Gwyn Hughes Hughes, Ian Gwyn Ian Gwyn Hughes. Dwi wedi bod gyda'r gymdeithas ers rhyw 12 mlynedd rŵan, a bellach yn edrych ar ôl hyrwyddo'r gymdeithas a diwylliant.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686054 118 Cy 2025-06-12T10:40:19 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4236&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Croeso mawr i’r ddau ohonoch chi, ac fe wnawn ni fynd yn syth mewn i gwestiynau, os yw hynny’n iawn gyda chi. A allwch chi siarad ni drwy, plîs, o ran gwyliau, pethau fel eisteddfodau, pethau fel yna, a hefyd, digwyddiadau diwylliannol Cymraeg, pa rôl rydych chi’n meddwl bod nhw yn ei chwarae o ran hyrwyddo’r Gymraeg, yn enwedig efallai mewn ardaloedd sydd â dwysedd is o siaradwyr Cymraeg? Pwy fuasai eisiau mynd yn gyntaf ar hyn?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686065 119 Cy 2025-06-12T10:40:51 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4268&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 9160 Ian Gwyn Hughes Hughes, Ian Gwyn Mae’n rhaid i mi ddweud, pan wnes i gychwyn gyda’r gymdeithas, rhyw 12 mlynedd, 13 mlynedd yn ôl, y ddau sefydliad oedd yn gefnogol, ymysg y rhai oedd yn gefnogol iawn i ni, oedd yr Eisteddfod Genedlaethol ac Eisteddfod yr Urdd, ac yn rhoi llwyfan i ni. Achos doedd pethau ddim fel maen nhw rŵan; roedd yna apathi tuag at, efallai, y gymdeithas, apathi gan y tîm ac yn blaen, tuag at gefnogwyr, y ddwy ffordd. Ac roedden ni eisiau, beth fuasech chi’n dweud, rhyw fath o quick fix, efo pobl yng Nghymru yn gallu gweld ein bod ni’n teimlo ein bod ni’n berthnasol, a'n bod ni’n ymwybodol o beth sy’n digwydd yng Nghymru. Ac aethon ni i Eisteddfod yr Urdd yn Abertawe. Roedd Gary Speed newydd gael ei benodi, ac aethon ni yna am yr wythnos gyfan. Yn anffodus, y diwrnod cyntaf roedden ni’n mynd, roedd pawb yn gadael Abertawe i fynd i lawr i Wembley, achos roedd gêm yn erbyn Reading yn y play-offs, felly doedd hwnna efallai ddim y penderfyniad doethaf. Ond ddaru o ddangos i bobl ifanc ein bod ni’n ymwybodol o beth oedd yn digwydd yn ddiwylliannol yng Nghymru. A, wedyn, aethon ni i’r Eisteddfod Genedlaethol yn Wrecsam ar y dydd Gwener gyda Gary, ac roedd yna 25,000 yna, ac roedd pawb eisiau rhywbeth i'w wneud efo Gary ac yn y blaen. Ond roedd o’n gweithio’r ddwy ffordd, roeddwn i’n teimlo, achos roedd o’n dangos bod y gymdeithas, efallai, yn ymwybodol o’r digwyddiadau diwylliannol yng Nghymru, ond roedd o’n dangos hefyd, gan fod rhywun fel Gary yno, achos roedden ni gyhoeddi'r garfan i chwarae yn erbyn Awstralia yna ar y maes, fod y Gymraeg, neu’r Eisteddfod, sori, yn berthnasol i Gymry di-Gymraeg hefyd. Felly, roedd o’n gweithio’r ddwy ffordd. Roedden ni’n elwa ohono fo, drwy roi proffil i ni, gymaint o bobl oedd yna, achos, gan amlaf, roedd pobl jest yn dod i fyny atom ni i gwyno, cael paned o de, a chwyno, ond, y tro yma, roedd gennym ni rywbeth positif i siarad amdano fe, sef Gary. Ond, wedyn, roeddwn i’n teimlo bod o hefyd, drwy’r cyhoeddusrwydd—. Roedd Sky Sports News yn dilyn Gary ar y dydd; dydych chi ddim yn aml yn cael Sky Sports News ar faes yr Eisteddfod, felly roedd o'n ehangu’r apêl. Felly, roedden ni’n gweld bod o’n gweithio’r ddwy ffordd. A rŷn ni wedi trio gweithio ar hynny dros y blynyddoedd, gyda’r math o wyliau sy’n cael eu cynnal ar draws Cymru, mewn llefydd lle mae’r Gymraeg yn gryfach, ac, wrth gwrs, mewn llefydd lle dydy hi ddim mor gryf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686105 120 En 2025-06-12T10:42:51 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4388&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Thank you, Ian. And Gwyn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686106 121 Cy 2025-06-12T10:42:54 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4391&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn O ran Undeb Rygbi Cymru, dwi’n meddwl, rydym ni wedi bod yn gwneud gweithgareddau cymunedol yn y digwyddiadau, fel trio pasio pêl, sgorio pêl, neu beth bynnag. Felly, efallai roedd ein presenoldeb ni, yn y blynyddoedd cynnar, yn Eisteddfod yr Urdd, fel roedd Ian yn dweud, ac yn llai, o bosib, yn yr Eisteddfod Genedlaethol, ac yn enwedig efo Tafwyl, sydd ar garreg ein drws ni fan hyn. Dŷn ni wedi bod yn gwneud gweithgareddau cymunedol, a dwi’n credu, yn y blynyddoedd diwethaf yma, dŷn ni wedi bod yn trio cael mwy o bobl adnabyddus, i wneud pethau’n fwy perthnasol. Felly, mae’n cyn-gadeirydd ni, Ieuan Evans, wedi bod yn Eisteddfod yr Urdd. Yr hyn weithiodd yn wych i ni oedd aethon ni â Dewi Lake yn fwriadol i Eisteddfod Pontypridd, sef yr union fath o ardal dwi’n credu eich bod chi’n sôn amdani—ardal hollol Gymreig, byddwn i'n dadlau, wedi byw yn yr ardal am rai blynyddoedd. Ac roedd jest gweld cydnabyddiaeth pobl ifanc—a nifer ohonyn nhw wedi cael tocynnau am ddim i ddod i’r maes hefyd, fel pobl leol, sydd, dwi’n meddwl, yn arbennig o bwysig hefyd—a gweld perthnasedd rhywun fel Dewi Lake, sydd y cyntaf i gyfaddef bod ei Gymraeg o ddim yn berffaith, ond mae ei Gymraeg o’n llawer gwell na mae Dewi ei hun yn feddwl ydy hi, jest yn wych, ac i gael dim byd penodol yno, jest crwydro’r maes. A dwi’n credu, wedyn, ein bod ni’n cynnig rhywbeth i’r gwyliau, ond dŷn ni'n cael cymaint yn ôl gan y gwyliau hefyd, o weld bod yr undeb yn berthnasol i’r genhedlaeth ifanc o bobl.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686110 122 Cy 2025-06-12T10:44:26 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4483&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynny. Ydych chi'n meddwl ei fod e'n gallu bod, efallai, yn anodd gwerthuso, neu fesur, beth ydy effaith calonogol rhai o'r gwyliau neu'r digwyddiadau yma ar ardaloedd, yn enwedig efallai os ydyn ni'n edrych ar ymdeimlad neu bositifrwydd y rhai sydd ddim yn medru'r iaith eto, neu sydd ddim yn hyderus, ond sy'n teimlo mwy o berchnogaeth ar yr iaith? Oes gennych chi unrhyw syniadau am—? Neu sut ydych chi'n ymwybodol o fel mae e'n gallu cael ei fesur, neu ydych chi'n meddwl bod hynny jest yn rhywbeth sydd yn anodd ei fesur?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685893 123 Cy 2025-06-12T10:45:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4517&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685896 124 Cy 2025-06-12T10:45:09 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4526&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn Dwi'n meddwl ei fod e'n eithaf anodd ei fesur, heblaw yr ymateb rydych chi'n ei gael, sydd yn reddfol gan bobl, o'ch presenoldeb chi yna. Mae'n hynod gadarnhaol. Er enghraifft, penwythnos yma; rydyn ni wedi gweithio'n agos efo Tafwyl dros y blynyddoedd, ac yn lle trio jest denu chwaraewr, fel rydyn ni wedi gwneud yn y gorffennol, beth rydyn ni'n ei wneud tro yma ydy cynnig sesiwn ar y berthynas rhwng llesiant meddwl, y Gymraeg a phwysigrwydd clybiau rygbi. Felly, rydyn ni'n trio cynnig rhywbeth gwahanol, o bosib, a gweld beth ydy'r ymateb gwahanol, ac wedyn penderfynu ar gyfer y blynyddoedd i ddod beth rydyn ni'n mynd i'w wneud. Y tro diwethaf roedd yr Eisteddfod yn y gogledd, yn hytrach na chael uned benodol Undeb Rygbi Cymru, cawson ni uned benodol Rygbi Gogledd Cymru, er mwyn trio cael pobl i ymgysylltu mwy efo'r tîm mwyaf yng ngogledd Cymru. Felly, buaswn i'n pwysleisio, er bod fel rydyn ni'n trin y gwyliau efallai yn wahanol o flwyddyn i flwyddyn yn dibynnu ar y lleoliad, dwi'n credu ei fod yn gyfle arbennig i ymgysylltu efo pobl. Ond un o'r pethau efo Tafwyl sydd yn wahanol i'r lleill, wrth gwrs, ydy ei fod o am ddim, felly mae pobl yn fwy tebygol o fynd i Coopers Field y penwythnos yma. Dwi'n gwybod eich bod chi'n gallu cael tocynnau am ddim i Eisteddfod yr Urdd a'r Eisteddfod Genedlaethol, ond eto, hyd yn oed os ydych chi'n gystadleuydd yn Eisteddfod yr Urdd, rydych chi'n gorfod talu i fynd i'r maes. Ac nid beirniadaeth o'r Urdd ydy hynny, ond os dydych chi ddim yn siaradwr Cymraeg ac os ydych chi'n digwydd byw yn y de-ddwyrain, 'Lle dwi'n mynd i fynd? Ydw i'n mynd i fynd i Tafwyl am ddim neu ydw i'n mynd i Eisteddfod yr Urdd sy'n costio £23 i oedolyn i fynd i mewn?' Mae angen bach mwy o help, efallai, os ydyn ni eisiau denu'r bobl yna sydd rhwng dau feddwl os ydyn nhw'n mynd i roi cynnig ar un o'r gwyliau Cymraeg.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685916 125 Cy 2025-06-12T10:47:10 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4647&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynna. Ian, oeddech chi eisiau dod i mewn ar hyn hefyd?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685917 126 Cy 2025-06-12T10:47:13 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4650&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 9160 Ian Gwyn Hughes Hughes, Ian Gwyn O ran gwerthuso beth ydy'r effaith, yn y gorffennol aethon ni â Ryan Giggs i'r Eisteddfod yng Nghanolfan y Mileniwm, mae Chris wedi bod yn y Bont-faen, roedd Rob Page wedi bod llynedd ym Meifod. Dyna un o'r pethau olaf a wnaeth o i ni. A'r flwyddyn cynt yn Eisteddfod yr Urdd. A hefyd rydyn ni wedi dysgu na allwch chi ddim dibynnu ar jest mynd â'r rheolwyr. Mae Rhian Wilkinson wedi bod, mae Gemma Grainger wedi bod, aeth Jayne Ludlow. A'n bod ni'n gwneud pethau yn enw'r gymdeithas, lle does dim rhaid inni gael yr enwau mawr. Ond pan mae'r enwau mawr yn mynd yna, rydyn ni'n gweld, er enghraifft, yr ymateb gan bobl ifanc iddyn nhw, ac yn heidio atyn nhw, eisiau llofnodion ac yn y blaen. Mae pob un wedi bod yn grêt. A dwi'n credu beth mae'n gwneud i'r bobl ifanc yma yn yr ardaloedd yma ydy dangos fod y Gymraeg yn berthnasol ac yn rhywbeth modern, hyderus. Os ydyn nhw'n gweld rheolwr tîm pêl-droed sydd wedi bod yn llwyddiannus yn Ewrop ac ar draws y byd, dwi'n credu eu bod nhw yn gallu uniaethu â hynny ac wedyn efallai eu bod nhw'n meddwl, 'O, mae'r Gymraeg yn rhywbeth sydd yn berthnasol ac yn fodern' ac yn y blaen.  Allaf i ddim gwerthuso beth ydy'r effaith o ran gweld twf yn yr iaith ac yn y blaen, ond gallaf i werthuso o ran gweld beth ydy'r ymateb gan y bobl ifanc mewn awyrgylch lle mae'r Gymraeg yn iaith naturiol, ac maen nhw'n ei weld o tu allan i'r sefydliad ac maen nhw'n ei weld o'n berthnasol i reolwyr tîm pêl-droed Cymru—y merched a'r dynion—a dwi'n credu eu bod nhw'n gallu uniaethu efo hynny. Ac os ydy hynny jest yn gwneud i un person ddweud, 'O, reit, mae'n iaith sy'n berthnasol i mi—gwnaf i ddefnyddio'r Gymraeg' yna mae hynny'n llwyddiant, yn fy marn i. Dyna fel buaswn i'n edrych arno fo.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685940 127 Cy 2025-06-12T10:48:51 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4748&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch. Roedd Gwyn eisiau dod nôl i mewn, dwi'n meddwl.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685941 128 Cy 2025-06-12T10:48:54 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4751&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn Roeddwn i'n ddigon ffodus i weithio efo Ian a'r gymdeithas bêl-droed am bron i 12 mlynedd, a dwi'n credu un o'r prif bethau wnes i dystio o ganlyniad i waith Ian a'r tîm, a oedd yn cynnwys nifer o bobl ddi-Gymraeg, oedd dwi'n credu gwnaethon nhw wneud i nifer fawr o Gymry di-Gymraeg deimlo fod y Gymraeg yn berthnasol ac yn bwysig iddyn nhw, drwy'r gweithgareddau a wnaethon nhw. A dwi'n credu bod beth ddywedodd Ian yn y fanna o ran gwneud yr iaith yn berthnasol yn un o'r pethau dwi wedi trio ei wneud yn fy ngwaith fan hyn efo'r undeb. Efo'r stadiwm, rydyn ni'n cynnig gwasanaeth am ddim i bob un artist neu bob digwyddiad sy'n digwydd yma. Er enghraifft, gwnaeth Pink dderbyn ein gwahoddiad ni am ddatganiad i'r wasg yn ddwyieithog. Gwnaeth Coldplay wneud fideo amgylcheddol cwbl ddwyieithog. Rhoesom ni wersi Cymraeg i Chris Martin ac i Taylor Swift. Os ydyn ni'n trio sôn bod y Gymraeg yn amherthnasol, roedd y ffaith bod Taylor Swift wedi siarad Cymraeg yn y stadiwm wedi cael ei ddarllen a'i glywed 13.28 biliwn o weithiau ledled y byd. Felly, i bobl sy'n dweud bod pobl ifanc ddim â diddordeb yn y Gymraeg, dwi'n credu bod yr enghreifftiau yna yn gwrthbrofi hynny.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686120 129 Cy 2025-06-12T10:50:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4817&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686165 130 En 2025-06-12T10:51:55 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4932&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686191 131 En 2025-06-12T10:51:57 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4934&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686166 132 Cy 2025-06-12T10:50:11 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4828&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Mae hwnna'n gyffrous. Diolch yn fawr iawn i'r ddau ohonoch chi. Gwnawn ni symud at Mick.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686168 133 En 2025-06-12T10:50:17 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4834&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686192 134 Cy 2025-06-12T10:52:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4937&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Croeso i chi ateb ym mha bynnag iaith.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686194 135 Cy 2025-06-12T10:52:03 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=4940&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 9160 Ian Gwyn Hughes Hughes, Ian Gwyn Gwnes i ddod yn fwy ymwybodol o hynny am y tro cyntaf yn 2016, yn Ffrainc, pan roedd pêl-droed, diwylliant, iaith, hanes, traddodiad—roedd pobl eisiau gwybod amdanon ni. Roedden nhw'n gallu gweld ein bod ni'n gallu chwarae pêl-droed, ac wedyn roedd gennym ni lwyfan. Dyna un peth doedd pêl-droed ddim wedi ei gael, efallai'n wahanol i rygbi, oedd y llwyfan rhyngwladol i werthu Cymru ac i werthu pêl-droed. Ac rydyn ni wedi bod yn ffodus, ddaru ni ei gael o yn 2016—mae hynny naw mlynedd yn ôl, rŵan—wedyn daeth, yn anffodus, COVID ac wedyn roedd Qatar yn wahanol, ond mae wedi ein galluogi ni i gydweithio â'r Llywodraeth ac yn y blaen yn fwy nag y buasem ni erioed wedi ei wneud o'r blaen oherwydd roedden ni ar lwyfan rhyngwladol. Pan rydych chi'n mynd i'r digwyddiadau yma, mae yna mwy o ddiddordeb gan y wasg ledled Ewrop, neu beth bynnag, yn eich cynadleddau chi, ac roedden nhw'n holi am beth yw ystyr 'Gorau chwarae cyd chwarae', roedden nhw eisiau gwybod mwy am ein hiaith ni, roedden nhw eisiau gwybod mwy am ein diwylliant ni ac yn y blaen a dysgu mwy amdanon ni. Roedden ni'n sôn am normaleiddio dwyieithrwydd; roedd yna 24 iaith ar draws yr Ewros yna, achos roedd pob gwlad efo ei iaith ei hunan, ac roedd y Gymraeg yna ochr yn ochr. Ac mae'n rhaid i fi ddweud, dwi erioed wedi teimlo'n fwy cyfforddus yn fy Nghymreictod nag oeddwn i yna, a dwi ddim wedi teimlo mor gyfforddus ers hynny, achos roedd o jest yn normal. Roedd dwyieithrwydd, amlieithrwydd, popeth jest yn naturiol. Doedd yna ddim issue am hyn neu issue am y llall, pam roedden ni'n gwneud hyn. Roedd popeth jest yn normal. Efallai eu bod nhw'n fwy parod ar y cyfandir i dderbyn dwyieithrwydd, amlieithrwydd, dwi ddim yn gwybod.  Roedden ni'n sôn am normaleiddio'r Gymraeg. Pan roeddwn i'n gweithio yn y BBC ac roedd cynadleddau i'r wasg, os oedd rhywun yn siarad Cymraeg, roedden nhw'n gofyn, 'Oes rhywun eisiau cyfweliad yn y Gymraeg?' ac roedd yn cael ei wneud mewn ystafell arall. Rŵan, rydyn ni'n ei wneud o ar y prif lwyfan o flaen pawb ac mae'r Gymraeg yn gyntaf. Felly, mae pawb yn yr ystafell yn clywed y Gymraeg ac yn gweld bod gennym ni ein hiaith ein hunain a'n diwylliant ein hunain. Dwi'n credu bod cyrraedd y rowndiau terfynol yma'n amhrisiadwy i Gymru, nid jest i'r tim pêl-droed, ond i'r Llywodraeth yn economaidd, pob math o bethau, o ran gwerthu ein hunain o ran pwy ydyn ni. Ac roedd y cydweithio yn arwain i fyny at Qatar—dwi'n gwybod ddaru fo ddim digwydd ar y cae, ond roedd y cydweithio yn arwain i fyny at Qatar, rhwng y Llywodraeth a Chymru, y cyngor celfyddydau, ac yn y blaen, a gwahanol sefydliadau llenyddol neu ddiwylliannol yn arbennig ac yn dangos, pan rydyn ni i gyd yn dod at ein gilydd, beth sy'n gallu cael ei wneud. Gobeithio bod hynny'n ateb y cwestiwn rhywfaint.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686234 136 En 2025-06-12T10:54:39 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5096&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686235 137 Cy 2025-06-12T10:54:41 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5098&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn Mae'r ffigurau yn dangos bod y genhedlaeth iau yn fwy tebygol o ystyried eu hunain yn Gymry nag yn Brydeinwyr, a dwi'n credu bod tipyn o hynny yn dod lawr i'r ffaith bod ganddyn nhw eu harwyr cenedlaethol, boed ar y maes pêl-droed neu faes rygbi. O safbwynt ein cydweithrediad penodol ni efo Llywodraeth Cymru, rydyn ni wedi bod yn lwcus yn y ddwyflwydd ddiwethaf—mae'r ganolfan dysgu Cymraeg wedi cynnig gwersi i dros 100 o'n staff ni. Mae Jasmine Joyce-Butchers, Alisha Joyce-Butchers, Kayleigh Powell ac Abbie Fleming o dîm y menywod yn cymryd mantais o'r gwasanaeth y mae Llywodraeth Cymru yn buddsoddi ynddo. A hefyd, dwi'n gwybod bod y gymdeithas bêl-droed hefyd wedi manteisio ar gynllun grant Arfor yr oedd Mentera yn ei weithredu ar ran Llywodraeth Cymru. Eto, i wneud y Gymraeg yn fwy perthnasol, beth wnaethon ni oedd mynd i glybiau rygbi a gofyn, 'Pa help ydych chi eisiau yn benodol yn Gymraeg?' Ac fe wnaethon ni 16 o ddigwyddiadau, a oedd yn cynnwys trafod pynciau fel ro'n i'n sôn amdanyn nhw yn Tafwyl, sef llesiant meddyliol, a gafodd dderbyniad gwych, defnyddio'r cyfryngau cymdeithasol trwy gyfrwng y Gymraeg. Fe ddefnyddion ni gwmni Siml i helpu ni efo hwnnw. Fe wnaeth un o'r clybiau ofyn am y menopos, ac felly, fe wnaethon ni, am y tro cyntaf erioed, gwrs uniaeth Gymraeg am y menopos, ac mi roedd yna 40 o ferched yna yng Nghlwb Rygbi y Bala. Felly, os ydyn ni eisiau gwneud yr iaith yn berthnasol, mae'n rhaid i ni, fel corff rheoli, ac mae'n rhaid i'r Llywodraeth, fod yn berthnasol i fywydau dyddiol pobl, a dyna beth dwi'n meddwl ein bod ni'n trio ei wneud erbyn hyn o fewn Undeb Rygbi Cymru.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686020 138 Cy 2025-06-12T10:55:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5117&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686125 139 En 2025-06-12T10:56:34 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5211&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686127 140 En 2025-06-12T10:56:32 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5209&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686128 141 En 2025-06-12T10:56:33 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5210&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686129 142 En 2025-06-12T10:56:34 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5211&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686134 143 En 2025-06-12T10:56:57 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5234&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686135 144 Cy 2025-06-12T10:56:59 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5236&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686147 145 En 2025-06-12T10:58:31 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5328&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686051 146 En 2025-06-12T10:56:26 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5203&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 321 321 Mick Antoniw AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=321 Antoniw, Mick

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686055 147 Cy 2025-06-12T10:56:30 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5207&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch. Fe wnawn ni symud ymlaen at Gareth.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686124 148 En 2025-06-12T10:56:33 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5210&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686132 149 Cy 2025-06-12T10:56:52 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5229&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Pwy sydd eisiau mynd gyntaf?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686133 150 Cy 2025-06-12T10:56:54 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5231&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn Fe wnaf i fynd gyntaf am tsiênj, os wyt ti eisiau, IG. Pan gyrhaeddais i'r undeb rygbi, ces i fy siomi ar yr ochr orau o ran faint o Gymraeg a oedd yn cael ei defnyddio, ond erbyn hyn, rydyn ni'n gwneud cylchlythyr chwarterol sydd yn gwbl ddwyieithog. I'r rhai sydd ddim yn arbennig o hyderus yn y Gymraeg, mae gennym ni'r lanyards efo termau sylfaenol sydd yn helpu pobl i ddefnyddio eu Cymraeg. Rydyn ni'n cydweithio efo Radio Cymru 2 fel bod cyhoeddiadau ar systemau sain pob clwb yn gallu cael eu gwneud yn syml yn ddwyieithog hefyd, felly mae'r opsiwn yna ar gael i bawb. Ac rydyn ni'n defnyddio mwy a mwy o'r Gymraeg ar y cyfryngau cymdeithasol. Dwi'n credu ein bod ni wedi defnyddio'r un math o egwyddor ag Ian: yn lle cael y Gymraeg a'r Saesneg yn gwbl ar wahân, beth rydyn ni'n ei wneud ydy rhoi termau Cymraeg, hyd yn oed idiomau Cymraeg erbyn hyn, ac yn defnyddio prif gorff y neges, efallai, yn Saesneg. Felly, mae'n gwbl normal erbyn hyn bod cyhoeddiadau ar ein cyfryngau cymdeithasol ni'n ddwyieithog. Ac yng Nghwpan y Byd ddwy flynedd yn ôl, neges Gymraeg oedd, dwi'n credu, yr ail neges a gafodd ei weld fwyaf. Yr un a gafodd ei weld fwyaf, credwch neu beidio, oedd pan wnaethon ni longyfarch yr Ariannin am ein curo ni. Felly, neges Sbaeneg a gafodd y prif ymateb, ond roedd y negeseuon Cymraeg yn agos iawn ar ei gwt o.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686148 151 En 2025-06-12T10:58:32 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5329&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686153 152 En 2025-06-12T10:58:56 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5353&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686033 153 En 2025-06-12T11:00:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5417&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686058 154 En 2025-06-12T11:00:01 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5418&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686061 155 En 2025-06-12T11:00:29 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5446&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686063 156 En 2025-06-12T11:00:29 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5446&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686045 157 Cy 2025-06-12T11:00:26 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5443&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Ie, croeso ichi wneud nawr.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686048 158 En 2025-06-12T11:00:28 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5445&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686066 159 Cy 2025-06-12T11:01:37 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5514&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Gwyn. Ian, oeddech chi eisiau dod i mewn ar hyn?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686067 160 Cy 2025-06-12T11:01:42 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5519&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 9160 Ian Gwyn Hughes Hughes, Ian Gwyn Mae hwn yn gwestiwn hynod ddiddorol gan Gareth. Mae'n gweithio'r ddwy ffordd i ni. Jest i roi cefndir, un o'r rhesymau dŷn ni'n mynd â rheolwyr o gwmpas Cymru—ac roeddwn i’n sôn, roeddwn ni'n gwneud sesiwn holi ac ateb, roeddwn ni'n ei wneud o efo Gary Speed, Chris Coleman, Ryan Giggs, Rob Page, a dwi'n ei wneud o rŵan efo Craig—ydy oherwydd ei fod o'n bwysig i ni fel cymdeithas ddeall, er ein bod ni'n un wlad, efallai fod beth sy'n gwneud i rywun deimlo'n Gymro neu'n Gymraes yng Nghasnewydd yn wahanol, efallai, i rywun yn Aberystwyth, rhywun ym Mae Colwyn neu yn Wrecsam ac yn y blaen. So, byddem ni’n cael y ddealltwriaeth yna. Ac efallai, dros y blynyddoedd, os ydyn ni'n onest, mae hyn yn un o’n gwendidau ni: sut ydyn ni'n trosglwyddo beth sy'n digwydd ar y llwyfan rhyngwladol, lle os oes unrhyw un yn dod i'n gemau ni, maen nhw'n gweld naws gwbl Gymreig ac yn y blaen, neu ddwyieithog, yn amlwg? Sut ydyn ni’n gallu trosglwyddo hwnna lawr i lawr gwlad? Ac efallai fod hwnna wedi bod yn un o'r gwendidau, achos dŷn ni wedi canolbwyntio gymaint ar y timau cenedlaethol dros y blynyddoedd—ein bod ni heb wneud digon. Efallai fod hynny wedi dechrau newid rŵan, yn y ddwy, tair blynedd diwethaf, lle mae yna lawer iawn mwy o fuddsoddiad mewn adnoddau ac yn y gemau. Ond dwi'n credu ei fod o'n gwestiwn—. Roeddwn i jest yn mynd i ofyn: oeddech chi’n sôn mwy am yr hyfforddi o gwbl—hyfforddi plant trwy gyfrwng y Gymraeg, neu jyst naws Gymreig o gwmpas clybiau?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686070 161 Cy 2025-06-12T11:03:05 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5602&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Y naill—y ddau.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686073 162 Cy 2025-06-12T11:03:08 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5605&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 9160 Ian Gwyn Hughes Hughes, Ian Gwyn Dau o'r clybiau dwi'n ymwybodol ohonyn nhw sy'n trydar yn y Gymraeg, ac yn gyson yn ddwyieithog, ydy Casnewydd a Bae Colwyn—efallai dau glwb na fyddech chi ddim yn disgwyl eu gweld yn gwneud hynny, sy'n ffantastig, os ydyn ni'n gallu cael effaith fel yna. O ran yr hyfforddi, dwi'n ymwybodol efo hyfforddi—. Mi aethon ni efo Craig yn ddiweddar i Bwllheli, ac roedd yna 150 o blant yna, ac wedyn fe wnaethon ni sesiwn holi ac ateb yn Neuadd Dwyfor. Roedd 400 yna, a dŷn ni bob tro yn mynnu mai pobl ifanc a theuluoedd sydd yna, ac roedd y naws yn gwbl Gymreig o ran y clwb fel yna. Ond, wrth gwrs, ewch chi i glybiau eraill mewn ardaloedd eraill—ai'r cyfrwng ydy Cymraeg? Mae fy mab i’n hyfforddi pêl-droed yn gyffredinol, a dwi'n siarad gydag o ynglŷn â hyn—‘Sut, os oes gen ti griw o fechgyn neu ferched, ac mae yna 16 yn y garfan ac mae yna ddau yn siarad Cymraeg, ac yn fwy cyfforddus yn y Gymraeg, beth wyt ti'n neud efo nhw?’ Ac roedd o'n sôn, ‘Wel, dwi'n eu cymryd nhw i un ochr, jest i roi negeseuon bach, os dwi'n dweud, "Tria wneud hyn, tria wneud y llall", fel eu bod nhw'n teimlo'n gyfforddus.’ Mae yna rai sy’n chwarae tenis, maen nhw'n mynd i griw—. Mae yna glwb tenis ym Mhenarth, lle dwi'n byw, ac mae yna ddeg yn y criw yn eu dosbarth nhw—wyth ohonyn nhw yn Ysgol Gymraeg Pen y Garth, dau ddim, ac eto mae'r hyfforddi trwy gyfrwng y Saesneg. So, dwi'n meddwl mai'r ateb i'r peth ydy hyfforddi, a hyfforddi mwy o bobl i hyfforddi trwy gyfrwng y Gymraeg, a dwi'n meddwl bod hyn wedi cychwyn rŵan. Mae gennym ni gyrsiau hyfforddi llwyddiannus iawn wedi bod dros y blynyddoedd, sydd wedi cael eu sefydlu gan Osian Roberts, ac rŵan mae Dave Adams yn eu cymryd nhw drosodd, ond efallai fod yna ddim digon wedi cael ei wneud yn y Gymraeg. A dwi’n credu mai’r ateb o ran hyfforddi ydy cael mwy o hyfforddwyr ar bob lefel i wneud i blant a phobl ifanc deimlo'n gyfforddus, achos os ydyn nhw'n mynd i glwb am y tro cyntaf a dydyn nhw ddim yn gyfforddus yn yr iaith—os oes rhywun yn hyfforddi'n Saesneg ac maen nhw'n Gymry Cymraeg, ac efallai'n siarad Saesneg ond ddim yn gyfforddus yn y Saesneg—efallai y gallan nhw fynd yn swil, colli ffordd, colli hyder ag yn y blaen. Felly, dwi'n credu mai lot o'r ateb i'r peth ydy cael mwy o hyfforddwyr sydd yn gallu siarad Cymraeg. O ran naws Cymreig clybiau, beth fuaswn i'n ei ddweud ydy cydweithio—dŷn ni'n dechrau gwneud mwy ohono fo—â chlybiau unigol, achos, yn y diwedd, gwirfoddolwyr ydy'r bobl yma sy'n rhedeg y clybiau. Nhw sy'n adnabod eu hardaloedd. Dwi ddim yn meddwl ei fod o i fyny i'r gymdeithas i ddod i mewn a dweud, 'Gwnewch hyn a gwnewch y llall', achos mae pob ardal yn wahanol, ond i gydweithio a gweld, reit, dydy'r ardal yma ddim mor Gymraeg ag efallai ardal arall. Sut ydyn ni'n gallu dylanwadu tipyn bach a dod â mwy o'r iaith Gymraeg i mewn? Dydy o ddim yn gorfod bod yn gallu siarad Cymraeg, ond termau trwy gyfrwng y Gymraeg a hyd yn oed pethau bach fel ar y cyfryngau cymdeithasol, 'Llongyfarchiadau ar ennill' neu 'Diolch' ac yn y blaen. Dwi'n credu mai dyna ydy'r ffordd i'w wneud o. Buaswn i'n dweud wrth Gareth efallai ei fod o'n rhywbeth dŷn ni heb wneud digon ohono fo dros y blynyddoedd, ond mae'n un o'n prif bethau ni ar hyn o bryd i ddatblygu yn ystod y blynyddoedd nesaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685999 163 Cy 2025-06-12T11:05:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5717&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686036 164 En 2025-06-12T11:06:01 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5778&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686042 165 Cy 2025-06-12T11:06:30 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5807&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 9160 Ian Gwyn Hughes Hughes, Ian Gwyn O'n rhan ni, mae'r gwaith dŷn ni wedi ei wneud gyda—. Mae gennym ni bartneriaeth, beth fuaswn i'n ei ddweud, answyddogol dda gyda'r Urdd ac wedi bod ers blynyddoedd, a beth oeddwn i'n ei wneud oedd eu cefnogi nhw trwy fynd â rheolwyr i Eisteddfodau'r Urdd. Roeddwn i'n sôn yn gynharach am Eisteddfod benodol yng Nghaerdydd, Eisteddfod yn Abertawe. Roeddwn i wedi gobeithio mynd â Rhian Wilkinson i'r eisteddfod ym Margam eleni, ond roedd y tîm y merched yn mynd allan i'r Eidal, felly ddaru hynny ddim digwydd. Ond y flwyddyn gynt a'r flwyddyn cyn hynny aethon ni â Rob Page i Eisteddfod yr Urdd. Dŷn ni hefyd wedi cynnal lansio carfannau, cyhoeddi carfannau, yn Llangrannog ac yng Nglan-llyn gyda Gemma Grainger, Ryan Giggs a Rob Page. Felly, dŷn ni wedi cefnogi fel yna. Roedd yna bartneriaeth agos yn gweithio tuag at Qatar, gyda jambori a'r gân ar gyfer yr ysgolion. Dŷn ni wedi gweithio eto ar gyfer pencampwriaeth yr Ewros. Mae'r Urdd wedi bod yn gefnogol iawn o ran ein cefnogi ni wrth gynnal bysiau am ddim i fynd â chefnogwyr i gemau'r merched. Felly, mae yna gydweithio agos wedi bod fan yna. Dwi'n deall bod yr Urdd a'r undeb rygbi yn ei wneud o'n wahanol. Wrth gwrs, mae'r gystadleuaeth rygbi dros Gymru gyda'r Urdd. Dŷn ni wedi cynnal trafodaethau gyda'r Urdd ynglŷn â chynnal rhywbeth tebyg, yn enwedig gan ein bod ni yn 150 o flynedd oed y flwyddyn nesaf. Ond hyd yma, dwi ddim yn credu bod unrhyw benderfyniad wedi ei wneud ynglŷn â hynny. Ond mae gennym ni berthynas agos iawn gyda'r Urdd. Yn yr Eisteddfod ym Margam, roedd y bucket hat, roedd crys y merched ac yn y blaen. Mae'n rhaid imi ddweud bod pob partneriaeth yn gweithio ddwy ffordd, onid ydy, ac maen nhw wedi bod yn gefnogol iawn i ni ymhob agwedd o'n gwaith ni.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686060 166 Cy 2025-06-12T11:08:28 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5925&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Ian. Gwyn, oeddech chi eisiau dod i mewn?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686072 167 Cy 2025-06-12T11:08:29 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=5926&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn Ar y gystadleuaeth saith bob ochr lawr yng nghaeau Pontcanna, cwpwl o fisoedd yn ôl, dwi ddim yn cofio'r union ffigwr, gallaf i gael y ffigur i chi nes ymlaen, ond roedd miloedd ar filoedd o bobl ifanc Cymru yn chwarae yno. Roedd y negeseuon drwy gyfrwng y Gymraeg. Wrth gwrs, doedd pob chwaraewr ddim yn siarad Cymraeg, ond eto mae'n dangos bod y Gymraeg yn gallu arwain y ffordd ar rywbeth felly. Mae'r bartneriaeth a'r trefniant efo'n tîm cymunedol ni fan yma, sy'n cael ei arwain gan Geraint John efo'r Urdd efo Gary Lewis, yn rhywbeth gwerthfawr iawn i ni, oherwydd nid yn unig mae'n clymu i mewn efo'n strategaeth ni oherwydd yr iaith a'r diwylliant, mae hefyd yn paratoi chwaraewyr ar gyfer y dyfodol a chadw'r chwaraewyr â diddordeb yn y gamp. Felly, mae'r bartneriaeth efo'r Urdd yn un allweddol iawn i ni fel Undeb Rygbi Cymru. A dwi'n credu bod ein partneriaeth ni efo'r gymdeithas bêl-droed yn bwysig hefyd, o ran dŷn ni wedi cydweithio ar fideos i hyrwyddo'r Gymraeg efo'r ddau gapten ar y pryd, Ben Davies a Dewi Lake. Felly, dŷn ni yn tynnu i'r un cyfeiriad, onid ydyn ni—dydy hi ddim yn gystadleuaeth rhyngom ni. A dwi yn credu bod gan yr undeb rai pethau i'w dysgu gan y gymdeithas o ran clymu'r iaith â'r diwylliant. Roedd Ian yn sôn am wneud cynadleddau i'r wasg mewn gwahanol leoliadau eiconig yng Nghymru. Mae hwnna'n rhywbeth dwi'n ei groesawu'n fawr, o ran, efallai, ein bod ni'n defnyddio mwy o Gymraeg ar ein gwefan o bosib. Ond nid cystadleuaeth ydy o, ond rhywbeth y gallwn ni i gyd weithio arno a gwthio’n gilydd i wella’r ddarpariaeth ymhellach.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685979 168 Cy 2025-06-12T11:10:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6017&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685981 169 En 2025-06-12T11:10:08 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6025&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685988 170 En 2025-06-12T11:10:40 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6057&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685997 171 En 2025-06-12T11:12:25 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6162&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685998 172 Cy 2025-06-12T11:12:27 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6164&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 9160 Ian Gwyn Hughes Hughes, Ian Gwyn Mae yna ffordd o wneud hyn, dwi'n credu. A dwi'n credu'r ffordd o—. Dydy o ddim yn rhywbeth eich bod chi'n gallu gwthio lawr corn gwddw pobl, dŷch chi'n gorfod ei wneud o mewn ffordd bositif, lle mae pobl yn gweld o'n rhywbeth naturiol. Ond dwi'n credu mai normaleiddio'r Gymraeg—. Mae pŵer y cyfryngau cymdeithasol—. Dwi'n cofio yn Ffrainc yn 2016, ddaru ni drydar yn Gymraeg, yn Llydaweg, yn Ffrangeg, yn Saesneg, yn Rwsieg, yn Slofeneg, ac yn y blaen—pa bynnag wlad roedden ni'n chwarae yn ei herbyn—ac roedd hynny'n dangos mai’r ffordd yna ydy'r ffordd i normaleiddio'r iaith. A hefyd jest cyflwyno gair, fel ar y crysau-T, ‘Diolch’. Rwy’n credu, efallai, mai un o'r llwyddiannau ydy ddim cymaint—. Dydy'r gymdeithas, efallai na'r undeb rygbi, ddim yn mynd i—. Nid ein rôl ni ydy, efallai—. Wel, nid ni yn unig sy'n mynd i gynyddu, efallai, nifer y siaradwyr Cymraeg, ond ein bod ni’n dangos bod y Gymraeg—ein bod ni'n gallu cyflwyno geiriau. Mae pawb yn gwybod, rŵan, pan mae'n dod i fyny ar y cyfryngau cymdeithasol, ‘diweddariad carfan’, mae pawb yn ‘dread-io’ fo achos maen nhw'n gwybod bod yna rywun wedi tynnu allan— efallai nad oedd neb, cyn 10 mlynedd yn ôl, yn gwybod beth oedd ‘diweddariad carfan’. Dwi'n credu efallai mai'r llwyddiant mwyaf fyddai creu ymwybyddiaeth—mwy ohono fo—o'r iaith Gymraeg. Yn hytrach na thwf yr iaith, creu ymwybyddiaeth ohoni hi. Dwi’n cofio Chris Coleman, pan ddaru’r Llywodraeth lansio’r targed o filiwn o siaradwyr, lawr y ffordd o le dwi ar y funud, roedd o yn y crys-T, ‘Dwi ddim yn siarad Cymraeg, ond mae'n rhan o bwy ydyn ni, mae'n rhan o'n hanes ni, felly parchwch hi’. Dwi'n credu, efallai, ennill parch ac yn y blaen—. Yn sôn am hyder o ran y Gymraeg, roeddwn i ym Mhwllheli yn ddiweddar, fel roeddwn i'n sôn, efo Craig, ac mae yna gynulleidfa—. Mae naws i'r noson—. Maen nhw’n cynnal y noson, a dwi'n gwneud tri chwarter awr o holi ac ateb efo Craig, ac wedyn mae Craig yn siarad am awr, dwy awr, tair awr, yn dibynnu faint mae Craig eisiau siarad. Roeddem ni’n cael cwestiynau o’r gynulleidfa. Ac roedd yna bobl ifanc yn y gynulleidfa yna ym Mhwllheli i gyd yn gofyn eu cwestiynau yn Gymraeg, a dwi erioed wedi profi hynny mewn 13 mlynedd o wneud hyn. Felly, i fi, roedd hwnna'n llwyddiant, fod y bobl ifanc yma, rŵan, erbyn hyn, yn teimlo bod ganddyn nhw ddigon o hyder o flaen—. Maen nhw'n ddigon dewr i ofyn cwestiwn beth bynnag, ond i bobl ifanc, o flaen 400, i fod yn gofyn cwestiynau i'r rheolwr cenedlaethol yn y Gymraeg, roeddwn i’n meddwl, ‘Waw, mae hwn rili yn ei normaleiddio hi’, a dwi’n credu bod hynny’n un o’r llwyddiannau. Dwi'n derbyn bod hynny mewn ardal fwy Cymreig, ond wedi dweud hynny, mae'r iaith yn dal dan fygythiad yn yr ardaloedd Cymreig yma, felly mae'n bwysig bod pawb yn cael eu cynnwys yn hyn. Roedd hynny jest yn dangos i mi fod gan y bachgen ifanc yma hyder i ofyn cwestiwn yn y Gymraeg, ac roedd hynny'n rhywbeth a oedd yn llwyddiant aruthrol.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685948 173 Cy 2025-06-12T11:15:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6317&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685963 174 Cy 2025-06-12T11:15:08 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6325&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch. Roedd Gwyn eisiau dod yn ôl i mewn, rwy'n meddwl.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685968 175 Cy 2025-06-12T11:15:11 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6328&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn Ie, jest i wneud pwynt sydyn. Dwi'n credu bod yna ddau beth y buaswn i'n licio eu hychwanegu. Mae'n bwysig cael yr help ffurfiol. Fyddai ein polisi Cymraeg ni, a'r hyn rydyn ni yn ei wneud o ddydd i ddydd, ddim mor gryf oni bai ein bod ni wedi cael cymorth swyddfa’r comisiynydd a'r broses Cynnig Cymraeg.  A dwi'n credu bod hynny'n gam pwysig pellach, i gynnig arweiniad i gwmnïau ddefnyddio mwy o Gymraeg ac i’w normaleiddio fo. Rydw i'n credu mai ni, efo help y comisiynydd, oedd yr ail gorff chwaraeon—dim ond yr ail gorff chwaraeon, ddwy flynedd yn ôl—i’w gael o. Felly, mae angen i hynny gael ei gryfhau. Dwi'n credu hefyd ei bod yn bwysig bod y Gymraeg sy'n cael ei defnyddio yn ddealladwy. Un peth dydyn ni heb sôn amdano fo o gwbl eto ydy AI. Er enghraifft, dwi’n gwybod am un corff chwaraeon sydd â gwefan gwbl ddwyieithog, ond mae wedi mynd drwy'r peiriant AI. Felly, fel siaradwyr Cymraeg, dydy hyn ddim yn rhywbeth y byddwn i wedi teimlo yn arbennig o gyfforddus—. Doedd o ddim yn darllen yn rhwydd, fel petai. Felly, dwi'n credu bod angen gwaith yn y maes hwnnw, er mwyn sicrhau bod y derminoleg Gymraeg yn syml ac yn ddealladwy, fel bod pobl, o bosibl, yn mynd i ddefnyddio'r Gymraeg, a bod y Cymry Cymraeg yn mynd i ddewis defnyddio'r gwefannau penodol, Cymraeg hynny, fel petai. Mae gennym ni swyddog sy'n gweithio ar hynny o fewn Undeb Rygbi Cymru ar hyn o bryd. Os oes yna ryw gynlluniau y byddai'r Llywodraeth yn hoffi i ni—ac rwy'n siŵr y byddai’r gymdeithas bêl-droed eisiau gwneud hynny hefyd—. Byddai gennym ni ddiddordeb mewn creu rhyw fath o fas data chwaraeon AI, fel bod y peiriant yn chwydu pethau perthnasol i'r gynulleidfa, yn hytrach na chyfieithiadau llythrennol a slafaidd o’r Saesneg, sydd yn aml yn anghywir.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686111 176 Cy 2025-06-12T11:17:10 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6447&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Gwyn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686112 177 Cy 2025-06-12T11:17:12 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6449&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth Diolch.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686113 178 Cy 2025-06-12T11:17:13 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6450&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Grêt. Fe wnawn ni symud at Lee.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686115 179 En 2025-06-12T11:17:17 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6454&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 4978 4978 Lee Waters AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4978 Waters, Lee

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686116 180 Cy 2025-06-12T11:17:57 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6494&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 9160 Ian Gwyn Hughes Hughes, Ian Gwyn Wel, dwi'n credu bod yna le i ddatblygu hynny. Er enghraifft, fe wnaethom ni gryn dipyn ym Mhontypridd y llynedd. Doedd gennym ni ddim pabell—roeddwn i wedi bwriadu mynd â Craig Bellamy yna ar ei ymddangosiad swyddogol cyntaf y llynedd, ond wedyn mi ddaru i'w wraig o gael plentyn, felly roeddwn i'n meddwl efallai ei fod o'n well ei fod o'n aros adref efo hi, yn hytrach na mynd i Bontypridd, ond roedd o eisiau blas o'r Eisteddfod. Roedden ni'n cynnal sgyrsiau, ac yn y blaen, ym Mhontypridd, a wedyn, dyna beth sy'n digwydd—unwaith roedd yr Eisteddfod drosodd, roedden ni yn syth i mewn i’r gemau wedyn. Roedd dwy gêm efo ni—dwy gêm gyntaf Craig, ac yn y blaen. Mae'r meddwl yn mynd ymlaen tuag at hynny, yn lle, efallai, ein bod ni fel cymdeithas—a dwi'n siŵr y byddai'r undeb hefyd—yn meddwl, 'Reit, rydyn ni wedi cyfrannu at yr Eisteddfod. Beth ydy'r cam nesaf yn yr ardal yna?', yn enwedig mewn ardal fel Pontypridd, lle’r oedd yr Eisteddfod mewn lleoliad ffantastig ac roedd popeth yn wych amdano fo i Gymry Cymraeg a di-Gymraeg. 'Ble'r ydym ni'n gallu datblygu fwy ar hyn rŵan, yn benodol?' Dyna un peth dydyn ni heb ei wneud. Yn amlwg, dwi'n darllen ac yn clywed am beth ydy effaith yr Eisteddfod ar ardal. Ond, o'n rhan ni fel cymdeithas, efallai y dylem ni fod yn rhan o'r broses wedyn, a dweud, 'Reit. Dyma beth ddaru i ni ei wneud yn arwain i fyny ato fo. Beth ydyn ni’n ei wneud ar ei ôl o?' A dydyn ni ddim wedi gwneud hynny. Fel dwi’n dweud, rydyn ni'n mynd yn syth ymlaen at y peth nesaf—y prosiect nesaf—achos criw bach ohonon ni, efallai, sy'n gweithio ar hynny ac sy'n gweithio ar yr un peth sy'n digwydd wedyn. Ond dwi’n credu, yn sicr, fod yna le i hynny yn y digwyddiadau yma, mewn eisteddfodau neu unrhyw ddiwylliant, o ran gwyliau ac yn y blaen, lle’r ydym ni'n cael ein gwahodd i fod yn rhan o ryw fath o bwyllgor sy'n edrych ymlaen ar sut ydyn ni'n gallu parhau gyda'r gwaith ac adeiladu ar yr wythnos yna o Gymreictod yn yr ardal.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686167 181 Cy 2025-06-12T11:19:47 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6604&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Gwyn. Os gallwn ni—

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686169 182 Cy 2025-06-12T11:19:50 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6607&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn [Anghlywadwy.]

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686171 183 Cy 2025-06-12T11:19:51 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6608&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Sori, Gwyn. Doedd e ddim ar unmute.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686172 184 Cy 2025-06-12T11:19:53 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6610&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn Un wers ddysgais i erbyn diwedd fy nghyfnod i yn y gymdeithas bêl-droed, ac sydd yn amlwg iawn o fewn Undeb Rygbi Cymru, ydy gwerth data. Yn aml iawn, os ydych chi'n mynd i ddigwyddiad, ydy'r data yn cael ei gasglu gan bwy bynnag sy'n mynychu, er mwyn eu gwneud nhw'n ymwybodol o beth sy'n digwydd wedyn? Roedd un o'n clybiau ni wedi mynd i gystadleuaeth Ewrop, ac roedd 1,200 o bobl yna. Yng ngêm gynta'r tymor wedyn, roedd 300 yn gwylio. Ac roeddwn i'n meddwl, lle mae'r 800 yna wedi mynd? Ydyn nhw wedi cael gwahoddiad i ddod yn ôl? Ydyn nhw wedi cael gwahoddiad i ddigwyddiad arall wedyn? Felly, yn amlwg, dwi'n gwybod bod yna gyfyngiadau casglu data, ond, os ydy pobl yn cael cynnig i gyflwyno eu data, ac maen nhw'n dangos bod ganddyn nhw ddiddordeb efallai i barhau i ymgysylltu â'r Cymraeg a digwyddiadau Cymreig ar ôl i'r prif ŵyliau yma adael yr ardal, yna dwi'n credu bod hwnna, efallai, yn ffordd hawdd. O leiaf rydyn ni'n gwybod pwy ydy'r bobl rydyn ni'n targedu wedyn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685996 185 Cy 2025-06-12T11:20:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6617&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686006 186 En 2025-06-12T11:20:58 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6675&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 4978 4978 Lee Waters AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4978 Waters, Lee

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686008 187 Cy 2025-06-12T11:21:01 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6678&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch. Mae yna jest cwpl o bethau roeddwn i eisiau eu gofyn ar y diwedd, os yw hynny'n iawn. Yn gyntaf, i ba raddau ydych chi'n meddwl eich bod chi mewn sefyllfa unigryw, bron, o ran gallu hybu'r Gymraeg? Oherwydd mae gennych chi, ar un lefel, fel mae'r ddau ohonoch chi wedi sôn, pobl ifanc, pobl o bob oedran, yn gallu gweld eu harwyr nhw naill ai'n siarad Cymraeg neu'n dangos rhyw fath o gydnabyddiaeth o bwysigrwydd yr iaith iddyn nhw, os ydyn nhw'n ei siarad hi ai peidio. Mae gennych chi'r lefel yna, lle maen nhw ar ryw fath o bedestal gan bobl, ond hefyd, ar yr un pryd, o ran pethau sy'n digwydd o ddydd i ddydd, fel bydden ni'n dweud, ar lefel gwlad, mae rhai o'r clybiau bychan yna hefyd. I ba raddau rydych chi'n meddwl bod hynny'n rhywbeth unigryw, bod gennych chi'r cyfle yna i allu cyfleu bod yr iaith yn rhywbeth y mae arwyr pobl yn ei siarad, a'i bod hi'n rhywbeth rhyngwladol sy'n gallu cael ei gweld yn Qatar, o ran y rygbi a phêl-droed, ond hefyd yn y gymuned? Ydy Gwyn eisiau mynd yn gyntaf, achos dydy e ddim ar mute?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686100 188 Cy 2025-06-12T11:22:26 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6763&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn Fe wnaf i sôn am y lefel ryngwladol i ddechrau. Dwi ddim yn gwybod os gwelsoch chi'r fideo efo llysgennad Japan ym Mhrydain yn y stadiwm. Roedd hwnna'n wych. Felly, mae yna gynlluniau, gan fod Cymru yn teithio i Japan dros yr haf, mae yna gynlluniau i fynd allan efo cynllun i hyrwyddo'r diwylliant allan yn Japan dros yr haf. Felly, mae hwnna'n bwysig. Rydyn ni mewn sefyllfa eithaf unigryw, fel rydych chi'n sôn, am fod gyda ni'r arwyr yma. Fe wnaethom ni fideo—fe ddaeth o allan fis yn ôl, dwi'n credu—o'r ddau gapten ar hyn o bryd, sef Dewi Lake a Hannnah Jones, yn trafod eu perthynas wahanol nhw efo'r Gymraeg. Mae Hannah yn dod o ardal Brynaman, sydd yn ardal draddodiadol Gymraeg, a Dewi'n dod o ochrau Maesteg. Rydyn ni wedi gwneud hynny. Rydyn ni'n ffodus iawn fod gennym ni'r cyfle hwnnw. Dwi'n credu bod rhaid i ni gydnabod hefyd fod S4C yn bartner pwysig iawn i ni yma yn yr undeb rygbi. Os ydych chi'n sylwi, mae'r sianel YouTube yn denu pumed rhan o'r gynulleidfa rhwng 18 a 24. Mae'r gynulleidfa gwylio rygbi yn dueddol o fod yn hŷn. Felly, dwi'n credu bod rhaid i ni fel cyrff chwaraeon gydnabod ein bod ni ar siwrnai efo darlledwyr, a bod y modd y mae'n negeseuon ni'n cyrraedd ein cynulleidfa ni yn newid, ac mae'n rhaid i ni fel cyrff fod yn ddigon agored i symud gyda'r amseroedd yn hynny.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686102 189 Cy 2025-06-12T11:24:09 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6866&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Gwyn. Ian.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686104 190 Cy 2025-06-12T11:24:14 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6871&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 9160 Ian Gwyn Hughes Hughes, Ian Gwyn Rydyn ni'n ffodus ein bod ni'n gamp boblogaidd, nid jest yng Nghymru ond yn rhyngwladol. Mae gennym ni'r llwyfan rhyngwladol. Dwi'n credu bod pobl ifanc yn licio uniaethu eu hunain efo rhywbeth sydd yn llwyddiannus fel yna, ac sydd efo arwyr fel—wel, mae wedi ymddeol rŵan—Gareth Bale neu Jess Fishlock. Mae gennym ni rŵan rywun fel Sorba Thomas, fel y gwelsom ni'r noson o'r blaen, neu Brennan Johnson, ac yn y blaen. Mae pobl yn licio uniaethu efo hynny, ond nid jest ar y lefel ryngwladol. Dwi'n credu ein bod ni wedi ffeindio hefyd, o fewn y brand Gŵyl Cymru Festival, lle rydym ni'n mynd o gwmpas Cymru, weithiau rydyn ni'n defnyddio rheolwyr, dro arall rydyn ni jest yn mynd fel cymdeithas bêl-droed ac yn uniaethu pêl-droed â diwylliant lleol mewn digwyddiadau lleol. Pan wnes i gychwyn efo'r gymdeithas, dwi'n credu roedd hi'n sefydliad oedd yn cael ei—. Mae Gwyn yn gwybod hyn: pan oedd y ddau ohonom ni yn y BBC, roedd hi'n gymdeithas â dim lot o barch tuag ati; roedd hi'n cael ei gwawdio. Erbyn hyn, dwi'n credu bod yna dipyn o barch tuag at y sefydliad, a dwi'n credu bod gyda ni le i arwain y ffordd oherwydd beth sydd gyda ni a'r llwyfan rydyn ni'n ei gael. Dwi ddim yn gwybod a fyddwn i yma heddiw yn gwneud hyn oni bai am y llwyddiant yn yr Ewros a chwpan y byd ac yn y blaen, achos mae hynny'n cyfri lot. Mae wedi rhoi llwyfan, fel rôn i'n sôn, oedd ddim yno o'r blaen. Rydyn ni'n ffodus oherwydd pwy sydd gyda ni a beth sydd gyda ni, a hefyd, dwi'n credu, y prif beth, y gemau rhyngwladol, yn enwedig tîm y dynion—30,000 a mwy yn y stadiwm yna, lle does neb yn gallu dadlau nad ydy o'n Gymreig. Dydy o ddim yn erbyn neb arall; mae'n dod â phawb—gobeithio, beth bynnag—gyda'u gwleidyddiaeth nhw, eu cefndir nhw, eu hiaith nhw at ei gilydd am y cyfnod yna i gefnogi'r tîm cenedlaethol. Ein bwriad ni ydy ein bod ni'n berthnasol 365 o ddyddiau'r flwyddyn, ddim jest chwe gwaith y flwyddyn mewn gemau pêl-droed. Felly, ie, dwi'n credu bod gyda ni rôl i'r chwarae, ond dwi'n credu hefyd ein bod ni mewn sefyllfa lwcus, a buasem ni'n gallu cydweithio efo lot o gyrff eraill, efallai, a rhoi cymorth iddyn nhw, achos 'together stronger', 'gorau chwarae cyd-chwarae'—mae hwnna'n berthnasol y tu allan i bêl-droed hefyd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685919 191 Cy 2025-06-12T11:25:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=6917&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685943 192 Cy 2025-06-12T11:26:29 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7006&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Gwyn—sori, diolch, Ian. Mae e achos taw eich enw canol chi yw 'Gwyn'. Gwyn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685945 193 Cy 2025-06-12T11:26:38 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7015&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn Mae yna ddau ddigwyddiad ar y llwyfan byd-eang yn digwydd cyn diwedd y flwyddyn. Yn amlwg, buaswn i'n licio dymuno'r gorau i dîm y merched yn yr Ewros o ran y pêl-droed, ond hefyd mae Cwpan Rygbi'r Byd. Felly, mae gyda ni ddau ddigwyddiad yn fanna efo cefnogaeth lle dwi'n siŵr y byddai'r effaith a'r dylanwad ar hyrwyddo'r iaith a'r diwylliant yn gallu cael eu cryfhau ymhellach. Roeddech chi'n gofyn yn gynharach, 'Ydyn ni mewn sefyllfa unigryw?' Wel, ydyn, i raddau, oherwydd bod gennym ni'r platfform o'r prif ddigwyddiadau yma, ac, yn digwydd bod, o ran tîm y merched a'r tîm menywod rygbi, mae'r ddau ohonyn nhw'n perfformio ar y llwyfan byd-eang o fewn y misoedd nesaf. Felly, mae hwnna'n gyfle arall inni normaleiddio'r Gymraeg ymhellach, sef beth rydyn ni i gyd yn trio ei wneud.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685956 194 Cy 2025-06-12T11:27:23 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7060&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn am hwnna. Oedd unrhyw beth roeddech chi wedi gobeithio ei godi y bore yma sydd ddim wedi dod lan mewn cwestiynau? Rydyn ni wedi bod yn eang iawn o ran beth dŷn ni wedi bod yn ei drafod, ond oedd unrhyw beth arall roeddech chi eisiau ei roi drosodd i ni? Ian.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685961 195 Cy 2025-06-12T11:27:37 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7074&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 9160 Ian Gwyn Hughes Hughes, Ian Gwyn Na, allaf i ddim meddwl. Does neb wedi trafod Wrecsam, ond dyna fo. Mae hynny'n un peth, efallai. Mae hwnna'n ffantastig, gyda llaw. Mae hwnna'n ffantastig, ac mae hwnna'n rhoi Cymru ar y map, onid ydy?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685965 196 Cy 2025-06-12T11:27:52 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7089&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn Os caf i jest ychwanegu un peth, fe ges i wahoddiad i ddigwyddiad roedd y gymdeithas bêl-droed a Phrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant wedi'i drefnu oedd yn sôn am ddefnyddio ieithoedd lleiafrifol o fewn y byd pêl-droed, ac roedd yna wersi gwych—gwersi gwahanol iawn, iawn, iawn—i'w dysgu. Roeddech gyda chi glwb Barcelona, sydd yn gweithredu'n gyfan gwbl drwy gyfrwng y Gatalaneg, ond beth ffeindies i'n ddiddorol oedd y cyfleoedd masnachol sydd yna trwy ddefnyddio'r Gymraeg. Roedd Heerenveen, sydd o Friesland yn yr Iseldiroedd, yn awgrymu, yn y 50 y cant o'u cefnogwyr nhw oedd yn gallu siarad yr iaith, mai dyna oedd y crysau a'r nwyddau ychwanegol oedd yn gwerthu orau oherwydd roedden nhw'n cynnig rhywbeth unigryw. Fel undeb, rydyn ni wedi dechrau brandio pethau efo 'Cymru' arnyn nhw; mae'r anthem wedi bod ar goler un o'r crysau. Ond, i bobl sy'n gweld y Gymraeg fel cost ychwanegol a bwrn, o bosibl, 'Allwn ni ddim gwneud hyn ac allwn ni ddim gwneud y llall', mae yna gyfleoedd masnachol i gael yna.  Eto, dyma lle roedd ystadegau swyddfa'r comisiynydd wedi bod yn help mawr i fi yn fy ngwaith, drwy ddangos bod defnyddio'r Gymraeg yn cynyddu brand—brand enhancement. Mae 84 y cant o gwmnïau a gafodd eu holi yn dweud bod defnyddio'r Gymraeg yn cryfhau eu brand nhw. Ac unwaith i mi egluro hynny i gwmnïau fel Go.Compare a Vodafone, fe wnaethon nhw gryfhau eu hymgyrchoedd masnachol a'u hymgyrchoedd hysbysebu'n sylweddol. Felly, eto, mae eisiau inni newid yr agwedd at y Gymraeg o fod yn 'nice to have'. Mae'n rhaid iddi fod yn ganolog yn beth rydyn ni'n ei wneud, gan hefyd werthu'r ffaith bod cyfleoedd masnachol yn gallu dod o ddefnyddio'r iaith hefyd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685980 197 Cy 2025-06-12T11:29:52 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7209&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch gymaint i'r ddau ohonoch. A gaf i ddiolch i chi am y dystiolaeth y bore yna? Mae wedi bod yn eithriadol o ddefnyddiol a diddorol i ni. Bydd transgript o'r hyn sydd wedi cael ei ddweud yn cael ei anfon atoch chi er mwyn ichi wirio ei fod e'n gofnod teg. Efallai y bydd ambell bell y byddwn ni eisiau gofyn i chi'n ysgrifenedig hefyd, ond diolch yn fawr iawn am roi'r amser i ni. Rydyn ni wir wedi buddio ohono fe y bore yma. Diolch i chi.  Aelodau, fe wnawn ni gymryd egwyl fer tan y sesiwn nesaf. Fe wnawn ni aros i glywed ein bod ni'n breifat. Diolch eto i'n tystion.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685983 198 Cy 2025-06-12T11:30:14 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7231&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685984 199 Cy 2025-06-12T11:30:20 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7237&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 9160 Ian Gwyn Hughes Hughes, Ian Gwyn Diolch yn fawr.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685985 200 Cy 2025-06-12T11:30:21 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7238&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C 11689 Gwyn Derfel Derfel, Gwyn Diolch.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685987 201 Cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 I Gohiriwyd y cyfarfod rhwng 11:30 ac 11:39

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686286 202 Cy 2025-06-12T11:39:59 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7816&l=cy 250612-3 3. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 6 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686043 203 Cy 2025-06-12T11:39:28 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7785&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Bore da, a chroeso nôl i'r pwyllgor diwylliant a'r Gymraeg. Rydyn ni nawr yn symud ymlaen at banel arall, ac yn cario ymlaen gyda chymryd tystiolaeth ar gyfer ein hymchwiliad ar Gymraeg i bawb. Rydyn ni'n edrych ymlawn yn fawr at y sesiwn yma. Fe wnaf i ofyn i'r tystion gyflwyno eu hunain ar gyfer y record, ac fe wnaf i fynd at Lis yn gyntaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686285 204 Cy 2025-06-12T11:39:51 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7808&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11690 Lisbeth McLean McLean, Lisbeth Bore da. Lis McLean ydw i. Dwi'n brif swyddog Menter Iaith Merthyr Tudful, ac yn rhedeg Canolfan a Theatr Soar ym Merthyr.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686288 205 Cy 2025-06-12T11:40:04 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7821&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686291 206 Cy 2025-06-12T11:40:13 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7830&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686295 207 Cy 2025-06-12T11:40:20 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7837&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686287 208 Cy 2025-06-12T11:40:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7817&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11691 Lowri Catrin Jones Jones, Lowri Catrin Bore da. Lowri Jones, prif swyddog Menter Iaith Sir Caerffili.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686289 209 Cy 2025-06-12T11:40:08 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7825&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11692 Maiwenn Berry Berry, Maiwenn Bore da. Maiwenn Berry, prif swyddog Menter Iaith Fflint a Wrecsam.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686292 210 Cy 2025-06-12T11:40:15 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7832&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Bore da. Osian Rowlands, prif weithredwr Menter Iaith Rhondda Cynon Taf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686296 211 Cy 2025-06-12T11:40:21 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7838&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11694 Catherine Stephens Stephens, Catherine Bore da. Catherine Stephens, pennaeth Dysgu Cymraeg Morgannwg, Prifysgol De Cymru.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686297 212 Cy 2025-06-12T11:40:28 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7845&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn. Mae croeso mawr i chi i gyd. Fe wnaf i fynd yn syth mewn i gwestiynau. Des dim rhaid i bob un ohonoch chi ateb pob cwestiwn, ond pryd bynnag rydych chi’n awyddus i ddod mewn, mae croeso i chi wneud. Rydyn ni'n edrych heddiw yn bennaf ar y rôl sydd gan digwyddiadau diwylliannol mawr a gwyliau o ran hybu'r Gymraeg, efallai yn enwedig mewn ardaloedd gyda dwysedd is o ran yr iaith Gymraeg. Pa rôl ydych chi'n meddwl sydd gan y digwyddiadau mawr hynny neu'r gwyliau o ran hynny? Pwy sydd eisiau mynd y gyntaf? Lowri.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686299 213 Cy 2025-06-12T11:41:06 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=7883&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11691 Lowri Catrin Jones Jones, Lowri Catrin Diolch yn fawr. Dwi'n hapus i roi trosolwg cychwynnol ac wedyn byddwn ni'n gallu ategu at y wybodaeth yna wrth i'r sesiwn fynd yn ei flaen. A jest diolch yn fawr am y cyfle y bore yma i drafod ein gwaith ni. Diolch i nifer ohonoch chi am ein cefnogi ni yn ystod y flwyddyn, a dod i ymweld â ni, nid yn unig yn ein digwyddiadau, ond i drafod ein gwasanaethau ehangach gyda ni hefyd. Felly diolch yn fawr am y cyfle hwnnw.  Efallai wrth feddwl yn benodol am wyliau a digwyddiadau, a rhai o'n gwyliau cerddorol ni, mae'r mentrau iaith yn eu cynnal nhw dros Gymru gyfan yn gyffredinol, ac mae gyda ni enghreifftiau da iawn yn y de-ddwyrain. Bydd nifer ohonoch chi'n gyfarwydd â Pharti Ponty, Tafwyl, Ffiliffest, ac wedyn ymhellach draw, Ogi Ogi Ogwr, Gŵyl Newydd yng Nghasnewydd, ac wedyn nifer o ddigwyddiadau torfol yn y gymuned yn digwydd yn eithaf cyson. Mae'r rhain wedi datblygu fel ymyraethau, mewn ffordd, er mwyn cynnal mwy o gyfleoedd i ddefnyddio'r Gymraeg yn sgil ein cynllunio ieithyddol penodol iawn ni, pwrpasol iawn, i gynyddu’r cyfleoedd yna. Maen nhw'n ddigwyddiadau torfol bywiog, safon uchel o gerddoriaeth ac enghreifftiau gwahanol sy'n diddanu ein cymunedau ni ac yn creu gofodau Cymraeg dros dro, mewn ffordd, lle mae cymunedau yn cael y profiad o glywed y Gymraeg. Ond maen nhw hefyd yn rhoi llwyfan gweledol iawn i'r iaith yn ein cymunedau ni, yn aml mewn ardaloedd lle dyw'r Gymraeg ddim yn cael ei gweld neu'i chlywed o ddydd i ddydd. Felly, mae gyda nhw rôl allweddol yn hynny o beth. Yn ein hardaloedd ni lle mae dwysedd is o siaradwyr Cymraeg, maen nhw hefyd yn gyfle i’r rheini sydd yn siarad Cymraeg, sy'n siaradwyr newydd, yn dysgu'r Gymraeg, bod siarad Cymraeg yn norm yn ystod y digwyddiad, a’u bod nhw ddim, efallai, yn teimlo yn y lleiafrif, fel sy'n gallu digwydd yn eu bywydau pob dydd yn gyffredinol. Felly rŷn ni'n teimlo ei bod hi'n hollbwysig bod siaradwyr iaith leiafrifol yn cael y profiadau yma o fewn eu cymunedau nhw, ac maen nhw hefyd yn rhoi cyd-destun ehangach i'w hiaith a'u diwylliant, yn eu helpu nhw i deimlo'n llai ynysig, ac yn gwneud yr iaith yn berthnasol ac yn hwyl yn eu hardal leol nhw. Mae'r digwyddiadau a'r gwyliau yma yn darparu ystod eang iawn o brofiadau, gweithgareddau i'r teulu, profiadau gwirfoddoli, yn cynnig gwaith i bobl leol, yn aml ymarferwyr ac artistiaid sydd eisiau darparu trwy gyfrwng Gymraeg. Ond maen nhw hefyd yn ffordd o rymuso cymunedau i gymryd cyfrifoldeb, perchnogaeth a bod yn rhan allweddol o drefnu a rhedeg digwyddiadau. Fel roeddwn i’n sôn, mae gennym ni rôl bwysig yn hyn o ran cefnogi artistiaid ac ymarferwyr sydd eisiau gweithio trwy gyfrwng Cymraeg yn eu cymunedau, ond hefyd nifer o ymarferwyr, efallai, sy'n dysgu Cymraeg ac sydd eisiau cyrraedd cynulleidfa newydd ac ehangu eu gwaith nhw i fod yn darparu yn Gymraeg. Felly, mae'n bendant yn rhoi hwb i'r sector yma o ran y gweithlu diwylliannol hefyd. Maen nhw hefyd yn ddigwyddiadau cynhwysol iawn, ac yn aml iawn yr unig gyfle o fewn blwyddyn i rai teuluoedd sy'n siarad Cymraeg, neu lle mae plant yn siarad Cymraeg a’r rhieni yn dysgu, i gwrdd â theuluoedd eraill yn yr un sefyllfa, ac mewn sawl ardal mae rhieni wedi nodi eu bod nhw'n synnu clywed eu plant yn siarad Cymraeg, achos eu bod nhw wedi arfer â'u clywed nhw'n siarad Cymraeg yn ystafell dosbarth yn unig. Felly, mae'n brofiad arbennig iawn iddyn nhw i weld eu plant yn defnyddio'r Gymraeg yn naturiol o fewn y digwyddiadau a chymryd rhan mewn gweithgareddau gwahanol, ac yn gweld eu cysylltiad personol iawn nhw gyda diwylliant Cymreig hefyd.   I'r rheini sy'n dysgu Cymraeg neu sydd ddim yn siarad Cymraeg, mae'n rhoi cyfle unigryw yn ystod y flwyddyn iddyn nhw ddysgu am ddiwylliant a iaith, a rhoi ffenestr arbennig iawn iddyn nhw i mewn i'r profiadau yma. Yn aml iawn, rŷn ni'n gweld ei fod e'n ennyn diddordeb am y tro cyntaf, naill ai eu bod nhw eisiau parhau i ddysgu mwy a dysgu'r Gymraeg, neu i gysylltu'n fwy effeithiol gyda siaradwyr Cymraeg yn lleol a dod yn rhan o drefnu digwyddiadau yn eu cymunedau. Mae sawl un o'r digwyddiadau a'r gwyliau yma yn denu ysgolion cyfrwng Saesneg. Yn aml iawn, rŷm ni'n clywed yn ystod y flwyddyn taw efallai dyma'r unig weithgarwch cymunedol sy'n rhoi cyfle i berfformio yn Gymraeg a dysgu mwy am ddiwylliant Cymreig. Felly, mae rôl allweddol i'r sector addysg cyfrwng Saesneg hefyd.  Rwy'n meddwl ei fod e'n bwysig ein bod ni'n nodi bod angen i ni ganfod ffordd i barhau i gyllido'r gwyliau yma yn effeithiol. Mae hynny yn heriol, ac rŷm ni'n teimlo'n gryf bod angen cadw'r digwyddiadau yma i fod yn rhad ac am ddim, fel eu bod nhw'n hygyrch ac yn gynhwysol i gymaint o bobl â phosib yn ein cymunedau ni. Felly, mae sicrhau cynaliadwyedd y gwyliau yma, efallai'r rhai mwyaf torfol, a sicrhau bod pob cymuned yn elwa o'u budd ieithyddol, cymdeithasol ac economaidd, yn flaenoriaeth i ni. Byddem ni hefyd yn galw efallai am adnodd penodol i Mentrau Iaith Cymru ar gyfer cefnogi a datblygu'r gwyliau yma. Byddai modd i Mentrau Iaith Cymru wedyn gydlynu elfennau o gydbwrcasu isadeiledd, darparu asedau marchnata, cefnogaeth i ddenu nawdd, a chynnal rhaglen farchnata ar draws y rhanbarth ac ar draws ardaloedd eraill hefyd.    Mae hefyd yn bwysig i nodi faint o amser staff a buddsoddiad adnoddau sy'n mynd i mewn i'r digwyddiadau a'r gwyliau, a faint o waith mae'n cymryd i drefnu gwŷl neu ddigwyddiad torfol. Mae e'n anferthol, ac rŷm ni'n teimlo y byddai rhagor o nawdd yn gwneud gwahaniaeth mawr i'r broses yna. Mae'r gwaith o ddenu cyllid i sicrhau bod yr holl ofynion diogelwch o safbwynt y cyhoedd yn digwydd yn waith sylweddol ac yn bwysau sylweddol arnom ni. A hefyd, dwi'n meddwl y byddai Mentrau Iaith Cymru yn dymuno gweinyddu cyllideb i ddarparu grantiau, efallai rhaglen dreigl a fyddai'n galluogi gwyliau newydd i ddatblygu fel bod rhwydwaith o ddigwyddiadau yn digwydd ar draws y rhanbarth. Felly, jest trosolwg sydyn iawn o'r sefyllfa fel y mae hi, a rhoi blas o'r cyfleoedd, yr heriau, ond llwyddiant ysgubol y gwyliau yma ar hyn o bryd. Diolch.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686099 214 Cy 2025-06-12T11:45:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8117&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686114 215 Cy 2025-06-12T11:48:18 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8315&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am ateb mor gynhwysfawr—mae hynny'n eithriadol o ddefnyddiol i ni. Mi wnaf i ofyn i'n tystion, oherwydd roedd lot yn fanna—efallai byddwn ni'n mynd mewn i fwy o fanylder ar rai o'r pynciau hefyd yn ystod y sesiwn—ond os oedd unrhyw beth ychwanegol roedd unrhyw un eisiau dweud sydd ddim wedi cael ei grybwyll, neu unrhyw safbwynt gwahanol ar hynny, mae croeso i unrhyw un ddod i fewn. Osian.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686117 216 Cy 2025-06-12T11:48:42 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8339&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Rwy'n credu un peth arall i sôn amdano, yn ogystal â'r digwyddiadau i'r teuluoedd, yw bod y codi ymwybyddiaeth o fewn y trefi a'r ardalodd lle mae'r digwyddiad yn digwydd yn hynod o bwysig. Mae pethau fel hynny yn cynyddu footfall yn y pentref neu'r ddinas neu'r dref lle mae'r digwyddiad yn cael ei gynnal. Mae hynny'n hollbwysig. Wedyn, wrth gwrs, mae hynny'n creu'r bwrlwm ac mae'n codi ymwybyddiaeth a hyder y gweithlu o fewn y trefi yna yn y Gymraeg, yn enwedig yn ein hardalodd ni. Mae sawl un siŵr o fod wedi clywed 'My Welsh isn't good enough'—mae'n frawddeg rŷm ni'n ei glywed yn feunyddiol. Mae digwyddiadau fel hyn yn hollbwysig i bobl ddefnyddio'r Gymraeg sydd gyda nhw, ac mae hynny'n iawn, ac mae hynny'n hollbwysig. Hefyd, yr unig beth arall yw ein bod ni'n rhoi llwyfan i bobl yn ein cymunedau ni sydd efallai ddim yn teimlo eu bod nhw'n ddigon da i fynd i lwyfannau mwy cenedlaethol, bod yr hyder yna ddim gyda nhw. Rŷm ni'n rhedeg prosiectau gwahanol er mwyn rhoi llwyfan a'r cyfle i bawb. Rydyn ni'n datblygu gweithlu ac artistiaid, a gobeithio rhoi'r cam cyntaf iddyn nhw yn eu milltir sgwar, gan obeithio wedyn eu cefnogi nhw i fynd ymlaen i'r cam nesaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686122 217 Cy 2025-06-12T11:49:52 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8409&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynna. Catherine, roeddech chi'n dweud eich bod chi eisiau dod i mewn, neu a oeddwn i'n dychmygu? Roeddwn i'n dychmygu'ch llaw, sori. Lis.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686103 218 Cy 2025-06-12T11:54:59 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8716&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686162 219 Cy 2025-06-12T11:50:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8417&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686076 220 Cy 2025-06-12T11:51:42 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8519&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686026 221 Cy 2025-06-12T11:50:02 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8419&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11690 Lisbeth McLean McLean, Lisbeth Dwi jest eisiau ychwanegu ei bod hi'n bwysig cofio, mewn ardaloedd is fel hyn, mai digwyddiadau Cymraeg yn aml iawn yw'r ffordd y mae pobl yn dechrau newid ymddygiad at yr iaith. Dwi'n gwybod o brofiad personol: roedd fy ngŵr i'n siarad Cymraeg, doeddwn i ddim wedi ei siarad hi ers 17 o flynyddoedd pan nes i gwrdd â fe, ond doeddwn i ddim yn fodlon siarad Cymraeg â fe tan ein bod ni mewn gofod Cymraeg, ble roedd pawb arall yn defnyddio'r iaith. Dŷn ni'n gweithio gyda lot o bobl sydd wedi colli'r iaith ar ôl yr ysgol, neu wedi colli hyder gyda'r iaith ar ôl yr ysgol, ac mae'r digwyddiadau yma yn rhoi rhwydd hynt iddyn nhw ddatblygu eu hiaith a dechrau siarad, a theimlo'n saff.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686064 222 Cy 2025-06-12T11:51:03 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8480&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Mae hwnna'n bwysig. Roedd Catherine eisiau dod i mewn ar hyn hefyd, dwi'n meddwl.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686068 223 Cy 2025-06-12T11:51:07 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8484&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11694 Catherine Stephens Stephens, Catherine Dwi'n cytuno gyda Lis. Rŷn ni'n dysgu pobl newydd bob wythnos, ac mae cynnal gwyliau yn gyfle iddyn nhw ddefnyddio'r iaith yn gyfforddus, a mynd yno gyda'u ffrindiau ac ati i ymarfer. Achos dyw dysgu iaith ddim yn rhwydd. Roedd cynnal yr Eisteddfod ym Mhontypridd, er enghraifft, jest yn rhoi nod iddyn nhw hefyd—rhywbeth i anelu ato fe i ddefnyddio'r iaith.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686078 224 Cy 2025-06-12T11:51:50 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8527&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11692 Maiwenn Berry Berry, Maiwenn Roeddwn i'n mynd i ychwanegu'n sydyn hefyd ei bod hi'n bwysig cofio nad y digwyddiadau'n unig sy'n cynyddu'r defnydd o Gymraeg. Mae'r gweithgarwch o gwmpas, y paratoi, mae o'n creu gweithgarwch cymunedol mwy eang na'r un diwrnod ym mis Gorffennaf, neu pryd bynnag. Mae'r wythnosau o baratoi, o waith ymgysylltu, efo busnesau, efo ysgolion, efo'r gymuned yn ehangach, hefyd yn ychwanegu at y bwrlwm a'r cyfleoedd i ddefnyddio'r Gymraeg, hyd yn oed i weld y Gymraeg, yn enwedig mewn ardaloedd dwysedd is.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686085 225 Cy 2025-06-12T11:52:32 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8569&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna, Maiwenn. Mae hwnna'n un o'r pynciau dŷn ni eisiau dod nôl ato fe, Osian, os yw hynny'n ocê. Byddwn ni'n dod nôl mewn mwy o ddyfnder mewn ychydig, felly byddwn ni'n awyddus iawn i glywed beth sydd gennych chi i'w ddweud ar hynna hefyd, Osian. Gaf i ofyn, jest yn gyflym iawn o'm rhan i, cyn symud at yr Aelodau eraill, o ran mesur hynna, pa mor hawdd ydy ei fesur e? Achos mae rhai o'r pethau yma, o ran ymdeimlad pobl tuag at yr iaith Gymraeg, hyd yn oed os nad ydyn nhw'n medru'r Gymraeg eu hunain eto, ond efallai bod ymweld â rhai o'r digwyddiadau yma yn gwneud i bobl deimlo yn fwy positif tuag at yr iaith, yn teimlo mwy o berchnogaeth o'r iaith. Sut mae mesur hynna, neu oes rhai pethau sy'n eithriadol o anodd i'w mesur? Fe wnaf i fynd at Lowri yn gyntaf achos roedd hi fraction of a second o'ch blaen chi, Osian.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686098 226 Cy 2025-06-12T11:53:27 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8624&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11691 Lowri Catrin Jones Jones, Lowri Catrin Dwi'n meddwl y byddem ni i gyd yn cytuno ei bod hi'n heriol i fesur ar adegau. Ond beth y byddwn i yn ei ddweud yw bod gyda ni lawer o dystiolaeth o'n digwyddiadau ni o bobl sydd wedi cael profiadau cadarnhaol iawn. Fel mae Lis yn cyfeirio ato, mae e wedi newid agwedd, newid ymddygiad ac wedi cychwyn teithiau i lot o bobl am y tro cyntaf, ar hyd, efallai, dysgu Cymraeg, neu ddod yn ôl at y Gymraeg, neu wedi gwir gwerthfawrogi'r daith y mae eu plant nhw'n ei dilyn o safbwynt y Gymraeg, ac wedi gweld y gwerth mewn defnyddio'r Gymraeg yn gymunedol, nid dim ond o gwmpas yr ysgol. I fynd yn ôl at bwynt Maiwenn hefyd, maen nhw wedi penderfynu wedyn i ymuno mewn mwy o weithgarwch, neu hyd yn oed gychwyn eu gweithgarwch eu hunain hefyd. Felly, mae gyda ni lwyth o dystiolaeth anecdotaidd. Rŷn ni i gyd yn ymgynghori yn ystod digwyddiadau. Ond byddwn i hefyd yn cytuno bod yna gyfle i wneud mwy o waith gwerthuso a mesur er mwyn wir gallu cofnodi beth yw gwerth y digwyddiadau yma. Mae hynny yn golygu mwy o adnoddau a mwy o gapasiti er mwyn gwneud hynny'n effeithiol. Ond byddem ni fel mentrau yn croesawu'r cyfle i becynnu'r dystiolaeth yma yn fwy effeithiol a'i rannu fe yn ehangach wedyn hefyd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686101 227 Cy 2025-06-12T11:54:57 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8714&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Grêt. Diolch yn fawr iawn ichi am hynna. Osian, oeddech chi eisiau dod i mewn?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 685994 228 Cy 2025-06-12T11:55:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8717&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian I ategu beth roedd Lowri yn ei ddweud, mewn gwirionedd, mae yna dystiolaeth. Gwnaethom ni, yn 2023, gomisiynu cwmni teledu i wneud showreel o Barti Ponty, ac mae yna un dyfyniad gan berson doedd ddim yn siarad Cymraeg yn dweud:

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686005 229 En 2025-06-12T11:55:14 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8731&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686007 230 Cy 2025-06-12T11:55:28 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8745&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Ac mae'r dyfyniad yna wedi cael ei ddefnyddio sawl gwaith gyda ni. Ond beth mae e'n ei wneud, mae'r digwyddiad am ddim, mae'n cyflwyno'r Gymraeg i bawb ar eu stepen drws nhw, ac efallai fod pobl yn cwympo ar draws y Gymraeg am y tro cyntaf ers cael toriad o bump, 10 mlynedd, efallai, o'r Gymraeg, ac yn cwympo ar ei thraws hi ac yn mynd, 'Ti'n gwybod beth? Mae hwn yn ocê. Dwi'n joio hwn.' Maen nhw'n cael amser da. Mae hwnna mor, mor bwysig. Ac, wrth gwrs, ŷn ni'n mynd â'r iaith i'r bobl am ddim. Does dim angen talu i ddod i'r digwyddiadau. Mae hwnna'n holl, hollbwysig. Ac efallai y peth pwysig ŷn ni'n ei weld hefyd yw ein bod ni'n dod â phobl sydd ar eu siwrnai ieithyddol sydd yn debyg i'w gilydd, ar lefelau tebyg, ac felly mae'n ryw fath o even playing field, lle, weithiau, efallai rhywun fel fi yw'r person gwaethaf i siarad â rhywun sydd efallai'n dechrau ar ei siwrnai Cymraeg—fy enw i yw Osian; dwi'n dod o deulu Cymraeg, dwi'n siarad Cymraeg yn hyderus. Ond maen nhw'n dod â phobl sydd ar y siwrnai yna sydd yn teimlo efallai bach yn fregus, yn ofnus, ond mae'n dod â nhw at ei gilydd mewn ffordd hamddenol. Does dim pwysau, ac mae hwnna'n holl, hollbwysig. A hefyd maen nhw mewn rhywle, mewn gofod, maen nhw'n teimlo'n gartrefol ynddo fe, ac mae hwnna hefyd yn bwysig iawn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686027 231 En 2025-06-12T11:56:28 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8805&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Thank you, Osian. Lis.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686029 232 Cy 2025-06-12T11:56:34 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8811&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11690 Lisbeth McLean McLean, Lisbeth Dŷn ni yn mesur effaith, ac ŷn ni wedi cael cefnogaeth gan y Llywodraeth cyn nawr i gael model o sut i fesur effaith a phethau. Ond mae yna rai pethau mai rhai ohonyn ni wedi'u gwneud sydd yn fwy dwys. Fel enghraifft, ces i astudiaeth effaith gymdeithasol a hefyd economaidd wedi'i gwneud ar Soar ychydig o flynyddoedd yn ôl, ac roeddwn i'n gallu gweld o hwnna faint o les roedd ein cymuned yn ei chael trwyddi hi. Trwy gael y gwasanaeth yma drwy'r Gymraeg, roedd y Gymraeg wedi adfywio'r ardal, ac roeddwn i actually yn gweld bod y ganolfan wedi cyfrannu gwerth £1.3 miliwn at yr economi ehangach yn ystod y flwyddyn yna. So, mae hynny yn digwydd yn flynyddol. So, os yw unrhyw un yn dweud wrthym ni—. Cawsom ni £1.4 miliwn i adnewyddu'r lle, Canolfan Soar, i fod yn theatr a phopeth, ond ŷn ni'n cyfrannu tua £1 filiwn y flwyddyn at yr economi. So, mae mesur effaith yn rili bwysig, nid yn unig o ran iaith, ond o ran lles a hefyd i'r economi. Un prosiect gwnaethom ni oedd rili wedi gweithio'n dda o ran mesur effaith oedd ein prosiect y Consortiwm Cymraeg, ble roedden ni wedi gweithio gyda theatrau eraill a chwmni Theatr na nÒg, a gwnaethom ni gychwyn y prosiect. Roedd yn brosiect rili da oedd wedi cael ei ariannu gan y cyngor celfyddydau, ac roedden ni'n edrych ar y peth cyn cychwyn ar y daith, yr actual creu'r peth, i feddwl am ba effaith ieithyddol rydyn ni eisiau ei chael mas o hwn. Anaml iawn rwyt ti'n rili cael yr amser i stopio a meddwl weithiau, 'Beth yn union yw'r effaith dŷn ni eisiau ei chreu fan hyn?' A gwnaethom ni weithio gyda dysgwyr a phethau, a gwnes i dracio fe, ysgrifennu papur i'r cyngor celfyddydau ar yr effaith ar ymddygiad iaith. Gwnaethom ni weithio lot gyda dysgwyr cyn y peth i drio deall beth oedd y rhwystrau oedd yn eu hwynebu nhw rhag dod i'r theatr fyw. Ac roedd e'n gwaith rili diddorol sydd wedi gosod sail i sut ydym ni'n gweithredu nawr. A dwi yn teimlo bod gwir angen, yn yr ardaloedd dwysedd is yma, mwy o ymchwil. Mae angen inni rili gweithio ar yr effaith yma i rili deall ble mae angen inni fuddsoddi. Hoffwn i weld ymchwilydd yn gweithio ochr yn ochr â fi yn y menter iaith a'n gweld ni'n mynd trwy'r broses yna.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686074 233 En 2025-06-12T11:59:36 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8993&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Thank you, Lis. I'll go back to Osian—very briefly, if possible.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686077 234 Cy 2025-06-12T11:59:40 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=8997&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Efallai un lle arall dylwn i sôn lle ŷn ni'n gallu mesur effaith yw—. Wrth gwrs, ŷn ni'n siarad fan hyn am ein gwyliau mawr ni, mae'r mentrau yn—. Mae gwyliau bach gyda ni trwy'r flwyddyn, boed yn ddigwyddiadau fel Miri Mawr, Nadolig ac yn y blaen. Ond hefyd, beth ŷn ni hefyd yn ei weld sy'n digwydd yw ein bod ni nawr yn cael ein tynnu mewn yn lleol i gynghori digwyddiadau eraill, digwyddiadau sydd efallai fel arfer yn uniaith Saesneg, ond bellach sydd eisiau cynyddu defnydd o'r Gymraeg. A beth ŷn ni'n llwyddo ei wneud yw troi digwyddiadau nawr i fod yn ddwyieithog. Mae gyda ni sawl esiampl. Yn Rhondda Cynon Taf, ŷn ni wedi cydweithio gyda Chyngor Tref Pontypridd, lle, bellach, mae cael cyflwynydd sy'n gallu siarad Cymraeg yn golygu ei fod e'n gallu siarad Saesneg hefyd, ac mae digwyddiad yn ddwyieithog mor syml â hynny. Rydyn ni'n cefnogi'r Rhondda Arts Festival yn Nhreorci, Gŵyl Morfydd, gwyliau newydd, fel Gŵyl Mabon yn Nhreorci, eisteddfodau lleol ac yn y blaen. Ac rŷn ni i gyd, fel mentrau, yn gweithio ac yn cefnogi ac efallai yn cynghori digwyddiadau eraill. Mae hwnna efallai yn rhywbeth sy'n anodd inni ei ddangos o ran data, ond y ffaith mai atom ni, fel mentrau, mae'r mudiadau sy'n cynnal digwyddiadau efallai sydd fel arfer yn ddigwyddiad lle mae'r posteri yn ddwyieithog, ond efallai dyna i gyd o'r Gymraeg sydd ar gael, yn dod, mae hwnna'n gam positif iawn. Ac efallai, atom ni, fel mentrau, mae'r mudiadau yma'n dod er mwyn—. Ac maen nhw eisiau cynyddu defnydd o'r Gymraeg—felly dod, gweld beth ŷn ni'n ei wneud, wedi meddwl, 'Dwi wedi cael profiad da,' ac yn hoffi beth maen nhw wedi'i weld. Ac felly, mae hwnna'r rhywbeth, efallai, positif iawn inni sôn amdano o ran yr effaith rydyn ni'n gallu ei chael tu hwnt, efallai, i fwrw teuluoedd ac unigolyn ar lefel ehangach yn y sir.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686075 235 Cy 2025-06-12T12:00:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9017&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686092 236 Cy 2025-06-12T12:01:17 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9094&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynny, Osian. Fe wnawn ni symud at gwestiynau gan Gareth.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686093 237 Cy 2025-06-12T12:01:23 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9100&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth Diolch, Cadeirydd. Bore da, pawb. Prynhawn da, pawb—

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686214 238 En 2025-06-12T12:01:26 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9103&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686096 239 En 2025-06-12T12:02:01 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9138&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686097 240 Cy 2025-06-12T12:02:04 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9141&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian O'n profiad ni, cawson ni brofiad positif iawn yn cydweithio. Roedden ni'n un o brif bartneriaid yr Eisteddfod ac mi oedd perthynas agos iawn gyda ni o'r dechrau. Fel mae'n digwydd, fe wnes i ddechrau fy nhrôl i gyda'r menter iaith pan oedd y gwaith yn dechrau yn lleol. Ac, mewn ffordd, mi oedden ni cefnogi'r Eisteddfod i drio ymgysylltu â'r gymuned, y pocedi i edrych amdanyn nhw, rhannu gwybodaeth, cysylltiadau lleol, ac, yn aml, yn gallu cynghori ac ymateb ymholiadau, neu gyfeirio at y cysylltiadau cywir. Ac efallai'r lle mawr mae'r menter—. Mi oedd y bartneriaeth—. Mi oeddwn i'n teimlo, yn y siwrnai hyd at yr Eisteddfod, efallai mai fi oedd y brawd bach yn y bartneriaeth oherwydd mi oedd yr Eisteddfod yn gallu agor drysau a bwrw gwelydd i lawr efallai nad oedden ni'n gallu ei wneud, fel menter fach, o fewn yr ardal. Ond arnon ni, fel menter, wedyn, mae'r disgwyliad o ran y gwaddol—y gair pwysig yna sydd yn cael ei daflu at ein prif ŵyl ni. Ac aton ni wedyn—. Wrth gwrs, mae'r Eisteddfod yn gorffen ei siwrnai ac maen nhw'n mynd i'r ardal nesaf. A chawson ni sawl digwyddiad llwyddiannus yn Rhondda Cynon Taf wedi'r Eisteddfod. Cawson ni ffair gwirfoddoli i ddiolch i'n gwirfoddolwyr a'u llongyfarch nhw. Hefyd, daeth rhyw 17 o fudiadau, lle roedden nhw eisiau cynyddu defnydd o'r Gymraeg. Efallai nid y Gymraeg oedd prif iaith y mudiadau, ond mi oedden nhw eisiau cynyddu ei defnydd. Ac ŷn ni wedi gweld mudiadau'n bellach yn gwneud y Gymraeg yn weledol—gwisgo lanyards gyda'r gair 'Dysgwr' neu lanyards 'Cymraeg'. Maen nhw jest yn bethau doedd ddim yn digwydd cyn hynny. Mi oedd lot o waith gyda busnesau. Es i allan gydag un o swyddogion tref Pontypridd a rhoddon ni dros 120 lanyards 'Cymraeg' neu 'Dysgwr' yn nhref Pontypridd yr wythnos cyn yr Eisteddfod, rhywbeth fuasai ddim wedi digwydd 12 mis ynghynt, lle roedden ni eisiau rhedeg y cynllun 'Hapus i Siarad', partneriaeth rhyngom ni a'r ganolfan dysgu Cymraeg ym Mhontypridd, a doedd dim digon o fusnesau. Blwyddyn yn ddiweddarach, mae hynny'n sicr wedi ei newid. Gwnaethom ni wobrau busnes i ddiolch a llongyfarch busnesau lleol, oedd yn llwyddiannus iawn, a hefyd, rŷn ni wedi datblygu ffair y Gymraeg yn lleol gyda phartneriaid Dysgu Cymraeg Morgannwg, y cyngor, yr Eisteddfod ac Ymbweru Bro i ddangos i bobl y cyfleoedd hynny. Felly, mae pobl wedi dod allan o'u cragen, efallai, ac eisiau cynyddu'r defnydd. Ond beth ŷn ni hefyd wedi'i weld yw bod—. Yn yr ardaloedd newydd yma, mae'n creu cyswllt newydd rhyngom ni fel menter ac unigolion a chymunedau. Oherwydd mae yna bobl dydyn ni efallai ddim wedi'u gweld nhw cyn bod digwyddiad fel yr Eisteddfod yn dod, ond mae'r diddordeb yna. Fe welson ni hyn gyda chôr yr Eisteddfod. Yn yr ymarfer cyntaf, fe ddaeth dros 400 o bobl a oedd eisiau canu mewn côr yr Eisteddfod, sy'n un o'r pethau mwyaf traddodiadol sydd yn bodoli. Ac roedd siŵr o fod dau draean o'r bobl oedd yn yr ystafell ddim yn siarad Cymraeg—yn ddysgwyr, neu ddim hyd yn oed yn siarad Cymraeg o gwbl—ond hefyd ddim dim ond eisiau bod yn y sioe, eisiau canu yn y gymanfa ganu, eto un o'r pethau mwyaf traddodiadol sydd yn bodoli. Ond mi oedd bod ar y llwyfan yna, yn canu mewn côr, yn rhywbeth oedd yn holl, holl bwysig iddyn nhw. Ac eto, fel menter, maen nhw wedi dod atom ni nawr, maen nhw'n ymgysylltu gyda ni; mae'r bartneriaeth a'r cyswllt yna wedi'i wneud er mwyn i ni barhau â hyn. Mae rhaid i mi nodi hefyd, er gwaethaf ymdrechion, fod yna dal heriau. Mae yna dalcen caled. Mae angen mwy o gefnogaeth ac adnoddau i ymgysylltu a pharhau â'r bwrlwm ar ôl digwyddiad fel ymweliad y brifwyl. Mae'n straen fawr ar adnoddau yn lleol; mae yna, efallai, duedd taw'r un hen bobl sydd yn gwneud y swmp o waith a swmp o'r gwirfoddoli yn lleol. Er bod yna wynebau newydd, mae yna bwysau cynyddol ar, efallai, yr un gynulleidfa, yn enwedig wrth ymwneud â digwyddiadau Cymraeg a Chymreig cyn y gwyliau. Ond beth rŷn ni wedi'i weld yw bod yna fudiadau sydd eisiau mwy o gefnogaeth, ac efallai rhywbeth sydd eisiau ei ystyried yw'r gefnogaeth yn y flwyddyn cyn yr Eisteddfod, ond, yn bwysicach, y flwyddyn, dwy neu dair blynedd ar ôl yr Eisteddfod, oherwydd mae'n anodd iawn i barhau. Mae yna gyfnod ar ôl Eisteddfod lle mae yna flinder. Mae pobl, efallai, eisiau toriad bach. Ond, wrth gwrs, y cwestiwn mawr i ni yn Rhondda Cynon Taf yw, 'Beth yw'r digwyddiad torfol mawr nesaf sydd yn mynd i ddod â phobl nôl ar y trên i Bontypridd?' Dyw Pontypridd ddim yn bell rhagor o lefydd fel Caerdydd. Mi oedd e cyn yr haf. Ond mae pobl eisiau dod, mae diddordeb gyda phobl, mae cefnogaeth gyda'r busnesau. Mae pobl eisiau digwyddiadau fel hyn. Ond mae eisiau efallai edrych ar sut mae modd cefnogi hyd at y digwyddiad, ond efallai yn bwysicach, mewn ardaloedd dwysedd is, ar ôl y digwyddiad. Mae hwnna'n holl, holl bwysig.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686030 241 Cy 2025-06-12T12:05:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9317&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686069 242 Cy 2025-06-12T12:07:06 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9443&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Osian. Cyn i ni symud ymlaen, dwi'n meddwl roedd Heledd eisiau gofyn cwestiwn atodol i hwnna.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686071 243 Cy 2025-06-12T12:07:11 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9448&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch. Dwi'n ymwybodol o amser hefyd. Efallai dof i nôl o ran gwaddol, ond un o'r pethau rydyn ni'n edrych arno ar y funud ydy cyn digwyddiadau o'r fath. Felly, byddai fo'n dda gwybod oeddech chi'n cael adnodd ychwanegol fel mentrau iaith cyn i ŵyl fawr ddod atoch chi, neu oes disgwyl i chi fod yn gwneud y gwaith hwn ar ben yr hyn rydych chi'n ei wneud fel arfer. Ac oes yna—? Dwi'n meddwl efallai fy mod i'n gwybod bod yna ddim adnodd ychwanegol o'r ymatebion wyneb; byddai'n dda gwybod. Ond ydych chi'n meddwl bod hyn yn rhywbeth dylid rhoi ystyriaeth iddo fo i sicrhau'r gwaddol mwyaf posib?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686079 244 Cy 2025-06-12T12:07:50 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9487&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Mae rhai o'r facial expressions yn dweud lot heb i chi orfod dweud rhywbeth mewn geiriau. Fe wnaf i fynd yn gryno at Osian yn gyntaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686080 245 Cy 2025-06-12T12:07:55 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9492&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Na, yn anffodus, doedd dim adnodd ychwanegol i ni fel menter cyn nac ar ôl, yn anffodus, felly roedden ni'n gorfod gwneud hyn ar ben y gwaith o ddydd i ddydd. Mae'n rhaid i ni nodi hefyd, mae'r un peth yn wir am y gwyliau. Mae'r gwaith o ddydd i ddydd yn digwydd, ac rŷn ni'n gorfod bod yn arbenigwyr mewn iechyd, diogelwch, tai bach, ffensys ac yn y blaen ar ben y gwaith o ddydd i ddydd. Felly, mae'n dod i lawr, ac mae'n bwysau ychwanegol ar y tîm. Tîm bach ŷn ni; tîm craidd bach sydd gyda pob menter. Felly, buaswn i wir yn cefnogi gallu cael cefnogaeth cyn, ond, yn fwy pwysig i ni, ar ôl. Dwi'n credu buasai hwnna'n hanfodol, oherwydd mae'n heriol iawn i allu cadw'r momentwm yna. Rŷn ni wedi trio pigo, efallai, y darnau gorau, o beth rŷn ni'n gallu ei wneud, ond, wrth gwrs, mae yna risg uchel iawn o golli pobl yn gyflym iawn wrth i, efallai, fywyd fynd nôl i normal. Mae honno'n frawddeg dwi'n ei chlywed yn aml iawn. Felly, yn sicr, byddai unrhyw adnodd ychwanegol yn help mawr i ni.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686084 246 Cy 2025-06-12T12:08:59 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9556&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Fe wnaf i fynd at Catherine ac wedyn at Lis. Catherine.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686087 247 Cy 2025-06-12T12:09:04 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9561&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11694 Catherine Stephens Stephens, Catherine So, cyn Eisteddfod Pontypridd, doedd dim cymorth i ni, ond, ar ôl, roedd y ganolfan dysgu Cymraeg wedi cyflwyno cynllun gwaddol, felly roedd hwnna ar gael i ni ar ôl yr Eisteddfod. Ond, erbyn hyn, mae cymorth ar gael i ddarparwyr, fel yn Wrecsam nawr; roedd cyfle iddyn nhw geisio am arian cyn yr Eisteddfod. So, mae hwnna'n dda.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686094 248 Cy 2025-06-12T12:09:32 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9589&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna, Catherine. Lis.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686095 249 Cy 2025-06-12T12:09:35 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9592&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11690 Lisbeth McLean McLean, Lisbeth Mae canolfan a Theatr Soar fan hyn yn waddol Eisteddfod yr Urdd a oedd wedi dod yma yn 1987. So, oni bai am Eisteddfod yr Urdd, fyddai'r ganolfan Gymraeg fan hyn ddim yn bodoli. So, mae gwaddol yn holl, holl bwysig, achos, ar ddiwedd y dydd, beth mae Eisteddfod yn ei wneud yw mae'n 'motivate-o' pawb; mae'n gwneud i bawb deimlo eu bod nhw'n rhan o rywbeth mawr a'u bod nhw i gyd yn gweithio tuag at yr un peth, ac mae'n ffantastig. Dwi eisiau jest dweud fan hyn dydw i ddim yn trefnu gwyliau. Dwi wedi dros y blynyddoedd, tua phedair gwaith, ond dydw i ddim yn trefnu gwyliau, oherwydd mae'n ormod o waith ar ben trio rhedeg theatr a phethau. Mae jest yn ormod o waith. Dwi'n gweld y problemau mae pobl eraill o gwmpas y bwrdd fan hyn yn eu cael. Ac mae'n rhaid i mi ddweud, fel menter iaith, mae'n rhaid i ni fod yn arbenigo ym mhopeth, yn cynnwys toiledau ar gyfer gwyliau. So, mae trefnu gwyliau yn llawer iawn o waith ar ben popeth mae'n rhaid i ni ei wneud.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686142 250 Cy 2025-06-12T12:10:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9617&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686143 251 Cy 2025-06-12T12:10:48 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9665&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Lis. Dydw i ddim yn gweld bod unrhyw un arall eisiau dod i mewn ar hynny ar hyn o bryd, felly mi wnawn ni fynd yn ôl at Gareth ar gyfer ei gwestiwn arall.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686146 252 En 2025-06-12T12:10:57 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9674&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686150 253 Cy 2025-06-12T12:11:25 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9702&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Pwy sydd eisiau mynd yn gyntaf ar hyn? Mi wnaf fynd at Osian yn gyntaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686154 254 Cy 2025-06-12T12:11:29 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9706&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Mae yna lot o waith partneriaethol yn digwydd. Rŷn ni’n cydweithio gyda'n partneriaid yn lleol, gyda Dysgu Cymraeg Morgannwg, mae yna swyddog ymbweru bro gyda ni, rŷn ni'n gweithio gydag ysgolion o'r ddau sector. Gyda'n gwyliau ni, mae pob ysgol yn y sir yn cael gwahoddiad i berfformio. Mae Parti Bach Ponty gyda ni wythnos i ddydd Sadwrn. Mae yna fand yn dod o ysgol cyfrwng Saesneg yn Aberpennar i berfformio yn ddwyieithog yn y digwyddiad. Buasem ni byth wedi meddwl y buasai rhywbeth fel yna'n gallu digwydd mewn ardal ddifreintiedig, ardal heriol, ond mae'r grŵp o fyfyrwyr yn mynd i ddod i berfformio. Maen nhw wedi dysgu cân yn Gymraeg fel band, ac felly maen nhw eisiau dod ac ymgysylltu gyda'r digwyddiad. Felly mae hynny'n rhywbeth pwysig iawn. Mae gyda ni raglen hefyd o weithgareddau sy'n digwydd drwy gydol y flwyddyn, ac mae hynny yn rhywbeth pwysig iawn lle rŷn ni yn ymgysylltu gyda chynulleidfaoedd gwahanol. Mae gyda ni raglen Miri Mawr sy'n targedu rhieni a theuluoedd cyn-ysgol, lle rŷn ni'n dod â'r holl bartneriaid—Dysgu Cymraeg, RhAG, y cyngor lleol, yr Urdd, clwstwr yr ysgolion lleol yn yr ardal—rŷn ni i gyd yn dod at ein gilydd i ddangos taith iaith i deuluoedd, yr holl help ar y siwrne o cyn-ysgol nes byddan nhw gobeithio eisiau mynd i'r coleg, ond hefyd y cymorth i rieni a theuluoedd os maen nhw eisiau dysgu'r iaith gyda'u plant. Mae hynny'n rhywbeth sydd yn bwysig iawn rŷn ni'n trio ei hyrwyddo. Ac rŷn ni'n croesawu pawb. Yn ein holl ddigwyddiadau ni, rŷn ni'n ceisio eu gwneud nhw am ddim ac yn agored i bawb. Mae yna sawl menter hefyd sy'n berchen ar neu'n cydweithio'n agos iawn gyda gofodau o fewn eu cymunedau. Felly mae yna grwpiau di-Gymraeg a Chymraeg yn dod i'r gofodau hynny, ac, wrth gwrs, rŷn ni wedyn yn gallu ymgysylltu gyda nhw yn y gofodau hynny. Rŷn ni hefyd yn gweithio gyda gwasanaethau gwahanol, gyda chorau lleol ac yn y blaen. Felly rŷn ni'n trio rhoi llwyfan ac agor y drws i gael perthynas gyda nhw. Ac wedyn, wrth gwrs, drwy bethau fel cerddoriaeth, mae hynny'n gallu ysbrydoli pobl i fynd ati i ddysgu Cymraeg neu efallai i gael yr hyder i gymryd cam i fynd i ddigwyddiad Cymraeg y tu allan i'r bubble o normalrwydd, boed e'n wersi ar-lein neu yn yr ystafell ddosbarth, sut i gymryd y cam nesaf i fynd allan o'r bubble saff yna i'r byd mawr y tu allan, sydd yn her. Mae'r mentrau yn arbenigo mewn cynnal gweithgareddau drwy gyfrwng y Gymraeg, ond hefyd digwyddiadau dwyieithog. Mae'n rhaid i ni fod yn onest, mae nifer o'n digwyddiadau yn ddwyieithog. Fel rydych chi wedi clywed, roedd Ffiliffest y penwythnos diwethaf, bydd Parti Bach Ponty mewn pythefnos. Efallai bod y plant yn siarad Cymraeg, ond mae nifer y rhieni a’r teuluoedd sy'n uniaith Gymraeg yn llawer is, ac felly rŷn ni'n gorfod ymgysylltu gyda nhw hefyd yn ddwyieithog. Rŷn ni'n gweld balchder y teuluoedd o weld eu plant yn perfformio neu'n gwneud gweithgareddau, boed e'n grefft neu'n Lego neu'n sgiliau syrcas, drwy'r Gymraeg, ac yn defnyddio'r Gymraeg yn gymdeithasol drwy hwyl. Mae hynny yn hollbwysig. Dwi'n cofio, pan wnes i ddechrau, mynd i ysgol Saesneg a siarad am Parti Ponty, a'r neges ges i oedd, 'Oh, it's a Welsh thing for the Welsh schools.' Dwi'n gwybod bod pob menter yn trio torri'r barier yna i lawr. Nid dyna ŷn ni—rydyn ni wir eisiau croesawu pawb i'n digwyddiadau ni, i gymryd y cam cyntaf. Does dim byd gwell na gweld ysgol cyfrwng Saesneg yn perfformio ar yr un llwyfan ag ysgol cyfrwng Cymraeg, a'u bod nhw i gyd yn cefnogi ei gilydd. Ac, wrth gwrs, rŷn ni’n gallu cefnogi pethau fel y siarter iaith, Cymraeg Campus, ac yn y blaen. Felly, o ran yr ysgolion, mae yna fudd iddyn nhw, wrth gwrs, ond eu bod nhw eisiau dod, ac mae hwnna’n bwysig iawn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686206 255 En 2025-06-12T12:15:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9917&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686238 256 Cy 2025-06-12T12:18:03 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10100&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686222 257 Cy 2025-06-12T12:15:19 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9936&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynna. Oedd unrhyw un arall eisiau dod mewn? Maiwenn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686223 258 Cy 2025-06-12T12:15:22 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9939&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11692 Maiwenn Berry Berry, Maiwenn Rôn i’n mynd i ychwanegu—ac mae Osian wedi crybwyll hyn—ein bod ni’n gweithio lot efo partneriaethau newydd, partneriaethau amgen hefyd. Er enghraifft, mae gennym ni’n gŵyl gymunedol ni yn yr Wyddgrug fis nesaf, ac rydyn ni’n gweithio'n agos iawn efo Theatr Clwyd, sy’n golygu ein bod ni’n gallu manteisio ar eu harbenigedd celfyddydol nhw, hyrwyddo ymysg cysylltiadau’n gilydd. Felly, gan fod eu cynulleidfa nhw yn naturiol yn fwy eang efallai, ac yn denu mynychwyr na fyddai fel arfer yn dod i ddigwyddiadau arferol y fenter, mae hynny’n golygu ein bod ni’n gallu ymgysylltu ac ymestyn at fwy o bobl, gan obeithio denu mwy o bobl tuag at y Gymraeg am y tro cyntaf. Dyna’r unig beth rôn i am ei ychwanegu at bwyntiau Osian.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686227 259 Cy 2025-06-12T12:16:13 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9990&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Maiwenn. Mi wnaf i fynd at Lowri, ac wedyn at Lis.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686228 260 Cy 2025-06-12T12:16:19 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=9996&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11691 Lowri Catrin Jones Jones, Lowri Catrin Diolch. Yn dilyn pwynt Maiwenn mewn gwirionedd, jest pwynt cyffredinol, yn gryno. Rŷn ni wir wedi gwreiddio yn ein cymunedau ni, a’r rhwydweithiau a’r partneriaethau lleol. Pobl leol sy’n eistedd ar ein byrddau, fel cyfarwyddwyr ac ymddiriedolwyr, a’n blaenoriaeth ni, yn gyson wedyn, yw cysylltiadau lleol. Mae’r berthynas sydd gyda ni gyda rhaglenni trechu tlodi, gyda’r timoedd blynyddoedd cynnar, gyda’r byrddau iechyd, yn agos iawn. Felly, er mwyn cyrraedd y gynulleidfa yna sydd efallai ddim â chyswllt â’r Gymraeg fel arfer, ddim yn teimlo bod y Gymraeg yn berthnasol neu yn hygyrch, mae’r mentrau mewn sefyllfa dda iawn i fod yn sicrhau bod y cyfleoedd diwylliannol yma yn hygyrch ac yn agored i bawb, a bod tlodi a rhwystrau eraill ddim yn mynd i'w hatal nhw wedyn rhag cymryd rhan, neu rhag cael mynediad at y cyfleoedd yma. Felly, mae’r cysylltiadau yna mor bwysig. Achos ydyn, mae’r cyfleoedd yma ar gyfer siaradwyr Cymraeg, ar gyfer y teuluoedd yna sydd o fewn addysg Gymraeg yn barod, ond, fel mae pawb arall wedi sôn, mae gyda ni gynulleidfa llawer ehangach sydd ddim wedi cael y cyfleoedd yna, ac mae mor bwysig ein bod ni’n parhau i gynnal y cysylltiadau yna gyda’r holl raglenni yna sy’n sicrhau bod y cyfleoedd yma ar gael am ddim wedyn, ac nad oes rhwystrau iddyn nhw. Felly, jest pwynt cyffredinol am y cyswllt cymunedol cryf yna sydd gyda ni.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686239 261 Cy 2025-06-12T12:18:06 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10103&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11690 Lisbeth McLean McLean, Lisbeth Mae’n rhaid i ni gofio, o ran beth mae’r mentrau iaith yn ei wneud, ein bod ni wedi seilio yn ein cymunedau ni. Rŷn ni’n gweithio mewn partneriaeth gyda phawb yn ein cymunedau ni. Ni yw’r glud sydd yn glynu pawb at ei gilydd, achos rŷn ni’n gweithio gyda phob oedran hefyd. Ond mae’n rhaid cofio, yn yr ardaloedd dwysedd isel yma, bod ein cynulleidfa ni yn wahanol iawn i’r mentrau iaith mewn ardaloedd eraill efallai. Ac mae’n rhaid i ni fod yn gynhwysol. Mae’n rhaid i ni dynnu pawb mewn. Y ffordd rŷn ni wedi ei wneud e ym Merthyr—. Dwi’n cofio pan ddechreuon ni ym Merthyr 20 mlynedd yn ôl, roedd pobl yn meddwl ein bod ni jest yn leoliad i siaradwyr Cymraeg, ond mae hynny wedi newid yn llwyr. A’r ffaith yw bod gan bawb groeso mawr i ddod fan hyn. Rŷn ni wedi sefydlu gofod sydd wedi torri lawr rhwystrau rhwng y di-Gymraeg a'r siaradwyr Cymraeg.  Mae pobl yn dod i rywbeth fel côr Saesneg yma, ac maen nhw wedi bod yn dod ers blynyddoedd, yn gweld ac yn clywed y Gymraeg. Mae’r Gymraeg yn dod, yn naturiol wedyn, yn rhan o’u bywydau nhw, ac mae hynny wedi newid iaith y côr. Roedden nhw yn yr Eisteddfod ym Mhontypridd ac mae e'n rili cyfoethogi bywydau pobl wedyn. Rŷn ni’n gadael pawb mewn. A dŷn ni ddim yn ei wneud e trwy orfodi pobl i siarad Cymraeg o gwbl; rŷn ni’n gwneud e trwy ddangos esiampl. Rŷn ni’n dweud, ‘Dyma beth sydd gyda ni. Dyma beth rŷch chi’n gallu bod yn rhan ohono fe, dewch gyda ni.’ Ni yw wyneb croesawgar y Gymraeg yn ein cymunedau ni.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686049 262 Cy 2025-06-12T12:20:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10217&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686081 263 Cy 2025-06-12T12:24:30 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10487&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686053 264 Cy 2025-06-12T12:20:03 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10220&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynna. Gareth, rwyf i'n ymwybodol bod gennym ni hanner awr ar ôl a thri Aelod. Wyt ti'n hapus os ydyn ni'n symud ymlaen?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686056 265 En 2025-06-12T12:20:12 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10229&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686057 266 Cy 2025-06-12T12:20:15 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10232&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynna, Gareth. Gwnawn ni symud at Julie.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686059 267 En 2025-06-12T12:20:19 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10236&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 245 245 Julie Morgan AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=245 Morgan, Julie

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686062 268 Cy 2025-06-12T12:21:02 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10279&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Mae'n anodd peidio sôn am gyllido, ond buddsoddiad, efallai, mewn ardal sydd angen ar ôl digwyddiad. Rŷn ni'n ymgysylltu. Mi oedd rhyw 17 o fudiadau lleol oedd eisiau cynyddu'r defnydd gyda gwirfoddolwyr, oedd yn wych, ond wrth gwrs mae'n anodd iawn inni allu tracio a chadw eu cefnogi nhw ar lefel eang yn ychwanegol i'n gwaith o ddydd i ddydd. Yn yr un modd, gyda'r busnesau yn y dref, pan mae'r Eisteddfod yn dod i ardal, nid dim ond tref yr eisteddfod sy'n elwa. Mi oedd pobl yn teithio ledled y sir. Rŷn ni wedi gweld pobl yn dychwelyd i Dreorci, i Aberdâr, ar ôl yr Eisteddfod hefyd. Mi oedd Gŵyl Mabon ddechrau mis Mai yn Nhreorci, ac roedd pobl oedd wedi dod lan i gefnogi'r ŵyl ac wedi cael profiad da eisiau dod nôl i gefnogi. Mi oedd Eisteddfod y Rhondda. Mi oedd corau o Gaerdydd yn dod i fyny, wedi dod ar y trên, ac yn dod i fyny am y dydd, trip dydd, ac yna taith trên nôl. Ac rŷn ni'n gwybod, o'm profiad i yn cefnogi Clwb y Bont, mae yna bobl yn dod bron bob penwythnos i dref fel Pontypridd, boed e allan am bryd o fwyd, a oedd wedi cael y profiad da yna ac felly yn dod nôl i'r ardaloedd i gefnogi hyn. Beth sy'n anodd inni wneud yw tracio hynny a gallu cefnogi'r busnesau a sicrhau bod pethau syml iawn fel lanyards Cymraeg neu ddysgwyr o fewn y gweithlu. Rŷn ni'n mynd â nhw o gwmpas, wrth gwrs, mae person yn gwisgo fe ac yn mynd adref, ac wedyn mae'r lanyard wedi mynd, felly mae'n anodd inni gadw ar ben hynny. Ond hefyd cefnogi'r bobl a'r mudiadau sydd efallai yn dechrau eu siwrnai. Rŷn ni'n gwneud lot o waith yn bartneriaethol. Mi oedd Ffair y Gymraeg gyda ni yn brawf o hynny, lle oedd cyfleoedd i bobl i ddefnyddio eu Cymraeg—boed e mewn corau, capeli, grwpiau dawnsio gwerin, grwp gwerin—lle mae pobl yn gallu mynd i ymgysylltu gyda'r Gymraeg. Mae'r buddsoddiad mewn person, neu mewn tîm, i allu helpu i gael yr astudiaethau—. Rŷn ni wedi sôn yn barod o ran fel rŷn ni'n gwerthuso ein digwyddiadau ni ac yn y blaen—ein bod ni'n gallu cael yr amser neu'r adnodd i wneud hynny. Mae hynny yn bwysig iawn. A hefyd, rhan fawr o'n rôl ni fel mentrau yw arallgyfeirio pobl. Maen nhw'n dod atom ni ac, yn aml iawn, rŷn ni'n dweud, 'Ewch i Dysgu Cymraeg' neu, 'Ewch i'r grŵp yma, ewch i ymuno gyda'r côr yma—ewch.' Felly, maen nhw'n dod atom ni ac rŷn ni'n eu hanfon nhw i ffwrdd i'r lle gorau iddyn nhw o ran lle maen nhw ar eu taith, sydd yn gallu teimlo'n eithaf od weithiau, ein bod ni'n anfon pobl i ffwrdd, ond ein bod ni'n anfon pobl i'r lle cywir i gael y gefnogaeth maen nhw eisiau. Rŷn ni'n gwneud lot o waith gyda chymunedau busnes, ac yn sicr mae hynna yn rhywle lle mae eisiau lot mwy o gefnogaeth. Mae yna ganran uchel o'r gweithlu yn nhre Pontypridd, er enghraifft, eisiau cyfle i ddefnyddio mwy o'r Gymraeg, ond dydyn ni ddim yn gallu gweithio allan yn iawn ble a phryd yw'r amser cywir i wneud hynny, a dyna lle mae angen y gefnogaeth. Felly, ei fod e mor hawdd ac accessible i bobl â phosib—mae hynna'n rhywbeth. Rŷn ni'n byw mewn oes lle mae pobl eisiau rhywbeth ar blât, felly mae eisiau inni allu cael yr adnodd a'r buddsoddiad er mwyn gallu sicrhau ei fod e mor hawdd a syml i bawb.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686082 269 En 2025-06-12T12:24:36 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10493&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 245 245 Julie Morgan AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=245 Morgan, Julie

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686083 270 Cy 2025-06-12T12:24:58 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10515&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Gwnaf i fynd at Maiwenn yn gyntaf, a Catherine, ac wedyn gwnaf i ddod nôl at Osian.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686268 271 Cy 2025-06-12T12:25:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10517&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686269 272 Cy 2025-06-12T12:25:04 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10521&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11692 Maiwenn Berry Berry, Maiwenn Roeddwn i'n mynd i ychwanegu—. Dwi'n siŵr y buasem ni'n gallu ateb y cwestiynau yma'n well ymhen rhyw flwyddyn, ond rydyn ni wedi gallu manteisio er mwyn dod i adnabod rhai cymunedau'n well gan greu cysylltiadau newydd, fel rydyn ni wedi sôn yn barod, ac adeiladu rhyw fath o berthynas gydag unigolion mewn llefydd lle efallai roedd y fenter yn awyddus iawn i wneud cysylltiadau â nhw, a thrwy hynny wedi, efallai, gallu adnabod bylchau mewn darpariaeth neu fylchau mewn ardaloedd hefyd. Felly, yn bendant, mi fuasai cadw momentwm yn yr ardaloedd hynny sydd wedi gweld lot mwy o weithgarwch Cymraeg dros y flwyddyn neu ddwy flynedd diwethaf yn flaenoriaeth i ni ac yn rhywbeth sydd angen, efallai, adnodd ychwanegol a mwy o gefnogaeth.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686270 273 Cy 2025-06-12T12:26:01 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10578&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Maiwenn. Roedd Catherine eisiau dod i mewn ar hwn. Gwnaf i fynd at Catherine, Osian ac at Lis. Dwi'n gwybod bod hwn yn bwnc enfawr, ond os gallaf ofyn am atebion eithaf cryno achos mae yna gymaint o bethau rydyn ni eisiau eu trafod, ond mae popeth rydych chi'n ei ddweud yn ddefnyddiol iawn i ni. Gwnaf i fynd at Catherine nesaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686271 274 Cy 2025-06-12T12:26:21 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10598&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11694 Catherine Stephens Stephens, Catherine Diolch. Gwnaethon ni roi cais i mewn ar gyfer arian i'r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol, ac roedden ni'n ffodus iawn i dderbyn £16,000 i gario ymlaen gyda chyrsiau ychwanegol a sesiynau i ddysgwyr—

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686272 275 Cy 2025-06-12T12:26:39 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10616&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Rydyn ni wedi colli Catherine, dwi'n meddwl.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686273 276 Cy 2025-06-12T12:26:43 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10620&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11694 Catherine Stephens Stephens, Catherine Y signal yw e.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686274 277 Cy 2025-06-12T12:26:44 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10621&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Rydych chi nôl.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686275 278 Cy 2025-06-12T12:26:46 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10623&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11694 Catherine Stephens Stephens, Catherine So, roedden ni'n ffodus iawn i redeg cwpwl o sesiynau wyneb yn wyneb yn y gymuned ar gyfer dysgwyr gyda'r nos, a hefyd sesiynau ymarfer ar-lein, achos maen nhw eisiau cyfle i ymarfer—[Anghlywadwy]—amser i ddod i ddigwyddiadau. So, roedd hi'n beth da bod yr arian gennym ni am flwyddyn i gario ymlaen gyda'r achos.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686276 279 Cy 2025-06-12T12:27:13 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10650&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Catherine. Ac Osian.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686277 280 Cy 2025-06-12T12:27:18 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10655&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Y sefyllfa rydyn ni wedi gweld ein hunain ynddo fe, sydd bach yn od, yw, yn 2023, roedd Parti Ponty gyda ni, a thua 9,000 o bobl yn mynychu'r digwyddiad. Fe benderfynon ni beidio â chynnal y digwyddiad llynedd i gefnogi'r Eisteddfod. Roedd hynny'n benderfyniad ar y cyd rhyngom ni fel menter a'r Eisteddfod. Ond, beth rydyn ni wedi gweld eleni yw bod y cyllid, yn sgil toriadau, wedi mynd, felly mae gennym ni Parti Bach Ponty yn digwydd y penwythnos ar ôl nesaf, ac mae'n teimlo fel ein bod ni wedi mynd i'r cyfeiriad anghywir. Arian y gronfa ffyniant gyffredin rydyn ni wedi ei gael i ariannu'r digwyddiad yma, a hefyd yn ffodus cefnogaeth gan Gyngor Tref Pontypridd. Ond mae'n teimlo fel, lle rydyn ni wedi cael digwyddiad mawr torfol ac eisiau esblygu a thyfu, ac efallai dangos ein bod ni'n gallu ail-greu'r profiad positif y cafodd pobl yn dod i Bontypridd, rydyn ni nawr wedi mynd am yn ôl. Ac efallai beth sy'n anodd yw, mewn ardaloedd dwysedd is, mae eisiau mwy o fuddsoddiad, efallai, am ddigwyddiad sy'n dod â niferoedd llai, yn hytrach na buddsoddiad llai am fwy o bobl. Mae'n anodd i ni gystadlu gyda'r gwyliau mewn ardaloedd mwy traddodiadol Cymreig o ran y niferoedd, ond mae'r impact, rŷn ni'n gwybod, yn llawer, llawer mwy.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686278 281 Cy 2025-06-12T12:28:30 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10727&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Y gair olaf ar hwn i—. Heledd, oeddech chi eisiau dod i mewn ar hyn?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686279 282 Cy 2025-06-12T12:28:35 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10732&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Gaf i jest ddod mewn yn benodol o ran yr hyn roedd Osian yn ei ddweud? Felly, o ran sicrhau'r gwaddol mwyaf posib, faint o—? Dwi jest eisiau trio deall. Yn amlwg, rydych chi'n cael eich cyfyngu, felly, drwy fethu â chynnal Parti Ponty ac adeiladu ar lwyddiant yr Eisteddfod. Ydych chi'n meddwl ein bod ni'n colli cyfleoedd gan fod y cyllid hwnnw ddim ar gael fel cyllid gwaddol?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686280 283 Cy 2025-06-12T12:29:01 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10758&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Yn bendant. Yn bendant. Rydyn ni'n cynnig llawer, llawer llai eleni. Rydyn ni'n gorfod mynd i ardal o'r parc sydd ddim reit ar y stepen drws i bobl, ac mae'r rhaglen rydyn ni'n gallu ei chynnig hefyd llawer, llawer yn llai, ac mae hynny'n golygu gweithio gyda phartneriaid, cefnogi partneriaid sydd efallai eisiau cynyddu eu rhaglen waith, fel Technocamps, sydd eisiau cynyddu eu rhaglen yn y Gymraeg. Felly, nid dim ond yn gelfyddydol, ond hefyd trwy feysydd eraill. Felly, yn sicr, mae'n cyfyngu beth rydyn ni'n gallu ei wneud. Rydyn ni'n ymwybodol bod y digwyddiadau yma'n ddrud, ond fel rydyn ni wedi dweud, mae'r impact yn gymaint, gymaint mwy.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686281 284 Cy 2025-06-12T12:29:40 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10797&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Osian, a'r gair olaf ar hwn i Lis.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686282 285 Cy 2025-06-12T12:29:45 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10802&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11690 Lisbeth McLean McLean, Lisbeth Dwi'n rili falch y gwnes di godi hwnna nawr, Osian, achos roedden ni i gyd yn siomedig iawn bod Parti Ponty ddim yn gallu digwydd yn yr un modd eleni, achos roedd hi'n dipyn bach o damp squib, rili. Mae'n rhaid i fi ddweud bod momentwm yn rili anodd ei gynnal. Mae'n rhaid cynllunio'n well o ran hynny yn bendant.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686219 286 Cy 2025-06-12T12:30:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10817&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686225 287 Cy 2025-06-12T12:30:13 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10830&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynna. Julie, a oedd unrhyw beth arall roeddech chi eisiau ei ofyn?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686372 288 En 2025-06-12T12:30:18 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10835&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 245 245 Julie Morgan AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=245 Morgan, Julie

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686373 289 Cy 2025-06-12T12:30:20 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10837&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Na. Grêt, fe wnawn ni fynd at Heledd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686226 290 Cy 2025-06-12T12:30:23 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10840&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch yn fawr iawn i chi. Yn amlwg, mae yna wahaniaeth mawr pan fydd Eisteddfod yn dod, ond dyw rhywun ddim yn cael Eisteddfod i'w hardal yn rheolaidd, felly rwy'n ymwybodol iawn o bwysigrwydd y gwyliau rydych chi'n eu cynnal beth bynnag. Yn amlwg, Lis, mae gennych chi sefyllfa sydd bach yn wahanol gan fod gennych chi ganolfan ac ati. Mae'r heriau'n wahanol, wrth gwrs, efo rhedeg canolfan—yn wahanol i rai'r mentrau iaith. O ran y rhai ohonoch chi sydd yn rhan o wyliau, pa mor heriol ydy hi o ran eu cadw nhw i fynd rŵan? Rydyn ni'n deall efo Parti Ponty, rydych chi newydd sôn am hynna. Oherwydd y cynnydd sydd wedi bod mewn costau—rydyn ni wedi gweld hynny efo'r Eisteddfod Genedlaethol ac ati—mae'n rhaid bod hynny'n rhywbeth sydd yn anodd. Ydych chi'n meddwl ein bod ni'n mynd i weld lleihad yn nifer y gwyliau sydd yn cael eu cynnal gan fentrau iaith oherwydd y sefyllfa gyllidol?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686230 291 Cy 2025-06-12T12:31:23 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10900&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Lowri.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686231 292 Cy 2025-06-12T12:31:27 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=10904&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11691 Lowri Catrin Jones Jones, Lowri Catrin Diolch. Mae'n amserol iawn, dy bwynt di, Heledd, achos, fel rhanbarth, ŷn ni wedi bod yn trafod hwn dros y blynyddoedd diwethaf, gan ein bod ni'n gweld y manteision, gweld y budd, gweld presenoldeb yn cynyddu yn y digwyddiadau yma, ac yn clywed am yr effaith maent yn eu cael ar fywydau a defnydd ac ymddygiad. Ar yr un pryd, dyw ein cyllid yn gyffredinol ddim yn cynyddu, ond mae costau'r seilwaith sydd ei angen er mwyn cynnal y digwyddiadau yma'n ddiogel yn cynyddu. Felly, dwi'n meddwl bod gennym ni sgyrsiau anodd iawn i'w cael dros y flwyddyn i ddwy flynedd nesaf o ran a ydy e'n bosib parhau gyda rhai o'r digwyddiadau. Rŷn ni'n rhagweithiol iawn yn ystyried beth ŷn ni'n gallu pwrcasu ar y cyd ac y mae'r sgwrs yna'n parhau er mwyn ceisio arbed costau, ond parhau i allu cynnig cyfres o gyfleoedd, yn enwedig yn ystod yr haf, i'r rhanbarth gyfan, i bobl eu mynychu. Felly, y ddelfryd yw bod pobl yn mynychu Parti Ponty, Ffiliffest, Tafwyl a Gŵyl Newydd ym mis Medi yng Nghasnewydd, ond er mwyn parhau â hynny ac ehangu beth ŷn ni'n ei gynnig yn ystod y digwyddiadau yna, mae angen cyllid digonol fel ein bod ni'n gallu cynnig rhaglen gelfyddydol gref iawn, ond hefyd cynnal y digwyddiadau mewn ffordd ddiogel. A beth ŷn ni'n ei weld yn heriol yn aml yw bod y cyllid sydd ar gael yn lleol yn eithaf prin. Mae SPF wedi bod gyda ni, ond yn amlwg, mae newidiadau ar y gorwel gyda hynny, ac mae'r pwysau ariannol ar awdurdodau lleol yn golygu ei bod hi'n anodd iawn parhau i ddenu cyllid. Mae gan nifer ohonom ni gyswllt da gyda chyngor y celfyddydau, a cheisiadau'n mynd atyn nhw yn flynyddol, ond dim ond rhan o'r gyllideb yw hynny. Felly, mae ariannu'r seilwaith sydd ei angen yn mynd yn fwy ac yn fwy heriol. Ac, yn bendant, mae gennym ni, fel mentrau, rhaglen drwy gydol y flwyddyn o gyfleoedd llai torfol yn ein cymunedau ni, a dwi'n meddwl ein bod ni i gyd yn teimlo'n gryf ein bod ni'n blaenoriaethu'r rheini hefyd. Ond rydyn ni wedi clywed y bore yma beth yw effaith rhai o'r digwyddiadau mwy torfol yna, a rŷn ni'n wir ddim eisiau eu gweld nhw'n camu nôl, neu ein bod ni'n gorfod meddwl eu gwneud nhw bob yn ail flwyddyn, achos mae cynnal momentwm wedyn yn anodd iawn. Felly, oes, mae heriau mawr o'n blaenau ni, jest ar yr adeg pan rŷn ni'n teimlo bod rhai o'r rhain yn adeiladu momentwm ac yn cael yr ymateb, a lle mae'r gymuned leol yn dechrau eu perchnogi hefyd. Felly, ydy, mae'n heriol iawn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686236 293 Cy 2025-06-12T12:34:25 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11082&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch am yr ateb cynhwysfawr hwnnw. Roeddwn i'n gweld lot o nodio. Dwi ddim yn gwybod os oes yna bwyntiau ychwanegol, neu ydy pawb yn hapus. Ie, Osian.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686237 294 Cy 2025-06-12T12:34:35 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11092&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Efallai un peth i'w nodi, wrth gwrs, yw, yn ogystal â'r seilwaith a'r costau yna, mae yna gostau staff—mae'n rhaid i ni gydnabod hynny—ond hefyd mae risg ariannol i'r fenter os oes gorwariant. Os yw hi'n bwrw glaw, dyw pobl ddim yn dod allan, ac felly mae rhywun yn gallu cynllunio, ond y fenter wedyn sy'n gorfod pigo'r costau yna i fyny, ac mae e jest yn rhoi pob menter mewn sefyllfa hynod, hynod o fregus os ŷn ni eisiau cynyddu a datblygu'n darpariaeth. Yn anffodus, diwedd y gân, ond dyna'r realiti gyda gwyliau, a buaswn i'n meddwl bod y mwyafrif o'r mentrau yn teimlo hynny.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686118 295 Cy 2025-06-12T12:35:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11117&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686119 296 Cy 2025-06-12T12:35:13 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11130&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch, Osian. Yn amlwg, mae gennych chi fel menter rôl allweddol bwysig o ran y cynlluniau strategol Cymraeg mewn addysg ac o ran y targed o filiwn o siaradwyr Cymraeg, ond hefyd o ran cynyddu defnydd a normaleiddio'r Gymraeg. Mae nifer o'ch digwyddiadau chi yn rhai sydd yn dod â hwyl, fel bod y Gymraeg ddim yn cael ei gweld fel iaith sydd ddim ond yn y dosbarth yn unig. Ydych chi'n meddwl ein bod ni'n gwneud digon i fod yn manteisio ar yr hyn rydych chi'n ei gyflawni er mwyn cyrraedd targedau strategol y Llywodraeth, neu ydych chi'n teimlo bod yna fwy o bethau strategol y gellid eu gwneud, o safbwynt y Llywodraeth ac ati, a fyddai'n ein galluogi ni i fanteisio i'r eithaf, nid dim ond o ran gwaddol o ran Eisteddfod neu wyliau ac ati, ond o ran yr ystod o waith rydych chi'n ei wneud, gan gynnwys y gwyliau?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686121 297 Cy 2025-06-12T12:36:07 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11184&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Lowri, ac wedyn Lis. Lowri.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686123 298 Cy 2025-06-12T12:36:10 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11187&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11691 Lowri Catrin Jones Jones, Lowri Catrin Diolch. Ie, yn gyflym, dwi'n meddwl bod hynny'n bwynt pwysig iawn, ac yn gyffredinol, mae'n teimlo ar adegau fod cyfraniad y mentrau o ran cynyddu defnydd, yn enwedig i blant a phobl ifanc, yn cael ei danbrisio, achos yn aml iawn, ni yw'r unig ddarparwyr o'r cyfleoedd yna yn y gymuned, yn gyson, yn ystod gwyliau ysgol ac yn y blaen. Beth rydym ni'n ei weld yw'r cylch dieflig yna: os yw'r cyfleoedd yna ddim yn ddigonol i blant a phobl ifanc, rydym ni'n gweld dirywiad hyder yn y sgiliau iaith Gymraeg. Felly, o ran deilliant 5 yn y CSCA, lle mae defnydd yn allweddol, mae'n gwaith ni yn hollbwysig, ac yn aml y prif bartner sy'n gyfrifol am hynny, ond fel mae Osian wedi sôn, mae pwysau anferthol arnom ni i geisio gwneud hynny, ac wedyn gwyliau a digwyddiadau torfol ar ben hynny. Felly, yn sicr, mae yna drafodaeth bellach o ran cydnabod y cyfraniad strategol a'r effaith bellgyrhaeddol mae'n gwaith cyson ni o ddydd i ddydd yn ei chael ar ddefnydd plant a phobl ifanc.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686138 299 Cy 2025-06-12T12:37:27 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11264&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Lowri. Roedd Lis eisiau dod i mewn. O, sori, Heledd, os oeddech chi eisiau dod nôl. Na? Lis.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686141 300 Cy 2025-06-12T12:37:34 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11271&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11690 Lisbeth McLean McLean, Lisbeth Ie, dwi rili yn cytuno. Dŷn ni'n rhoi lot o ymdrech mewn i'r CSCAau a'r cyfarfodydd a phopeth a thrafod pethau, ond dwi yn teimlo eu bod nhw rili yn tanseilio gwerth y mentrau iaith. Achos yr holl beth yna yn rhan 5, ble mae'n sôn am gynnal pethau tu fas i'r dosbarth, a dyw ysgolion ddim yn cymryd cydweithio yn y gymuned o ddifrif, dwi ddim yn teimlo. Dwi ddim yn gwybod amdanoch chi i gyd, achos ŷch chi'n gwneud gwaith ychydig yn wahanol i fi, ond, ie, dwi'n teimlo bod yna—. Dwi yn meddwl dylai cynghorau fod yn fwy ymwybodol bod angen iddyn nhw gydweithio â'r mentrau iaith, yn fy marn i, anyway.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686140 301 Cy 2025-06-12T12:38:29 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11326&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Roeddwn i'n gweld ambell i wên gan eraill fan yna.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686151 302 Cy 2025-06-12T12:38:34 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11331&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Osian.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686152 303 Cy 2025-06-12T12:38:34 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11331&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Efallai un peth mae eisiau ni ei ystyried yw, yn aml iawn mae menter iaith yn cael ei henwi ar ddogfen, ar adroddiad fel partner, ond beth mae hwnna'n ei olygu mewn gwirionedd, o ran beth yw'r disgwyliad a ble mae'r gefnogaeth wedyn i alluogi hynny? Efallai bod hwnna'n rhywbeth sydd wir angen cael ei edrych arno er mwyn gallu gwireddu beth ŷn ni fel mentrau iaith eisiau ei weld a'i ddatblygu yn ein hardaloedd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686161 304 Cy 2025-06-12T12:39:02 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11359&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Mae Maiwenn eisiau dod mewn hefyd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686205 305 Cy 2025-06-12T12:39:05 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11362&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11692 Maiwenn Berry Berry, Maiwenn Yn sydyn iawn, i ategu'r hyn mae Osian wedi ei ddweud hefyd, dwi'n meddwl ein bod ni'n gwneud lot o waith o ran llenwi bylchau, cefnogi mudiadau a phartneriaid eraill, efallai, os oes ganddyn nhw ardaloedd lle maen nhw eisiau eu targedu. Rydyn ni'n gweithio'n agos iawn i wireddu eu blaenoriaethau nhw hefyd, ac fel mae pawb wedi dweud yn barod, efallai bod angen tynnu sylw at hynny felly.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686209 306 Cy 2025-06-12T12:39:37 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11394&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Maiwenn. Heledd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686210 307 Cy 2025-06-12T12:39:44 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11401&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Dwi'n hapus i symud ymlaen os ydych chi eisiau.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686212 308 Cy 2025-06-12T12:39:47 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11404&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Iawn. Ocê, diolch am hynna. Felly, yn olaf, mi wnawn ni droi at Lee.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686213 309 En 2025-06-12T12:39:54 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11411&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 4978 4978 Lee Waters AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=4978 Waters, Lee

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686126 310 En 2025-06-12T12:40:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11417&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686131 311 Cy 2025-06-12T12:40:19 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11436&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Lee. Rwyf i'n gwybod bod gennych chi i gyd farn ar hyn, so croeso i chi ei mynegi hi. Fe wnaf i fynd at Osian yn gyntaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686137 312 Cy 2025-06-12T12:40:28 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11445&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Rwy'n credu mai'r her a beth rŷn ni'n moyn ei wneud fel mentrau iaith yw bod mor hygyrch â phosib a mynd â'r iaith a rhoi'r cyfle i bobl ymgysylltu gyda'r iaith am ddim yn eu hardaloedd, yn enwedig mewn ardaloedd difreintiedig. Dydyn ni ddim dim ond yn sôn am y gwyliau mawr, rydyn ni hefyd yn sôn am wyliau lle rŷn ni'n mynd i rywle fel Aberpennar ar fore dydd Sadwrn i ddigwyddiad, i wneud gweithgaredd crefft gyda theuluoedd. Mae gennym ni'r Miri Mawr rŷn ni wedi sôn amdano—rydyn ni'n trefnu bod yna Siôn Corn sy'n gallu siarad Cymraeg mewn digwyddiad fel bod y plant yn clywed y Gymraeg, a ni sydd yn cymryd yr hit ariannol er mwyn galluogi hynny i ddigwydd. Felly, rŷn ni hefyd yn trio trefnu pethau. Mae'n hollbwysig. Y risg yw buasai codi pris yn golygu buasai fe'n farier i bobl ddim i ddod. Dwi wedi cael sawl ysgol sydd yn dod i berfformio yn Parti Bach Ponty mewn pythefnos yn gofyn oes yn rhaid i'r rhieni dalu i ddod i mewn. Fe fuasai hynny efallai yn golygu bod yr ysgol yna yn dod neu ddim yn dod. Felly, mae e'n bwysig iawn i ni. Mae hynny hefyd wrth gwrs, rydyn ni'n gwerthfawrogi, yn efallai gosod her ariannol a straen ariannol arnon ni. Does dim ateb cywir i hynny, dwi'n gwybod, dwi'n gwerthfawrogi hynny, ond rŷn ni'n teimlo'n gryf, a byddwn ni'n gweld yn Tafwyl y penwythnos yma ddegau o filoedd o bobl yn mwynhau'r Gymraeg, ac mae'n ffordd o fwynhau'r Gymraeg mewn ffordd dŷn nhw ddim yn gwneud, efallai, yn yr ysgol, yn yr ystafell ddosbarth. Mae'n agor llygaid pobl i'r holl gyfleoedd maen nhw'n gallu eu profi drwy'r Gymraeg, ddim dim ond trwy gerddoriaeth, ond yn gymdeithasol, y stondinau, mae yna ddigwyddiadau comedi, mae yna fore coffi i ddysgwyr a siaradwyr newydd—mae yna rywbeth i bawb. Ac mae gallu cynnig hwnna ar blât am ddim i bobl, yn enwedig mewn ardaloedd sydd yn fregus ac yn ddifreintiedig, yn hollbwysig.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686163 313 Cy 2025-06-12T12:42:27 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11564&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Osian. Roedd Lis eisiau dod i mewn hefyd, dwi'n meddwl.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686174 314 Cy 2025-06-12T12:42:32 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11569&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11690 Lisbeth McLean McLean, Lisbeth Dŷn ni wedi stopio gwneud rhai pethau achos dŷn ni jest ddim yn gallu gofyn i'n cymuned ni am arian. Dŷn ni'n gwybod nad ydyn nhw'n gallu fforddio. Dŷn ni'n teimlo euogrwydd ofnadwy trwy ofyn i ysgol ddod yma a gofyn iddyn nhw am £7 am docyn i ddod i'r theatr. Os dŷn ni ddim yn gallu cael grant neu rywbeth i gyfro fe, dŷn ni ddim yn gallu ei gynnal e. Yn enwedig gyda Tafwyl nawr, mae pobl yn mynd o'r Cymoedd i gyd i Tafwyl. Mae fy mhlant i'n mynd nawr a maen nhw'n methu aros. Mae'r ffaith ei fod e am ddim yn gwneud cymaint o wahaniaeth—mae e wir yn. Mae'n rhaid i fi ddweud fan hyn, o ran Catherine, fod cost dysgu Cymraeg rili yn rhwystr mawr i bobl ddysgu Cymraeg ym Merthyr. Dyw pobl ddim yn gallu talu i ddysgu Cymraeg, so mae hwnna'n broblem.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686183 315 Cy 2025-06-12T12:43:27 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11624&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch. Fe wnaf i fynd at Lowri.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686224 316 Cy 2025-06-12T12:43:28 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11625&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11691 Lowri Catrin Jones Jones, Lowri Catrin Dim ond yn gyflym—ac yn cytuno'n llwyr gydag Osian a Lis—mae cynnal y digwyddiadau yma am ddim yn allweddol, yn flaenoriaeth i ni. Mae'n golygu bod pobl â mynediad at y profiadau yma yn ddwyieithog a thrwy gyfrwng y Gymraeg a does dim rhwystrau iddyn nhw. Dwi'n meddwl beth rŷn ni'n dda yn gwneud yw bod mor ddyfeisgar â phosib o ran denu cyllid i mewn, ond hefyd yn cydweithio gyda mudiadau lleol cymunedau sy'n fodlon cefnogi, efallai, a dod i'r digwyddiadau yma heb godi tâl a rhoi'r profiad mwyaf cyfoethog posib i'n cymunedau ni. Felly, mae e'n heriol dros ben i gadw'r costau ar lefel rŷn ni'n gallu ymdopi â hi, a'n bod ni'n gallu denu cyllid i gwrdd â'r costau yna a pharhau wedyn i sicrhau bod mynediad am ddim. Dyw e ddim yn hawdd o gwbl, a, gan fynd yn ôl at y drafodaeth ynglŷn â'r costau o safbwynt seilwaith yn cynyddu, mae'n mynd yn fwy ac yn fwy anodd. Ond dwi'n meddwl ein bod ni'n teimlo mor gryf ei fod e mor bwysig nad oes dim rhwystrau gan fod gyda ni rai o'r cymunedau mwyaf difreintiedig yng Nghymru a dydyn ni ddim eisiau gweld tlodi yn rhwystr i bobl rhag cael mynediad at brofiadau yn y Gymraeg. Dwi'n meddwl bod ein cysylltiadau cymunedol ni yn golygu, ar hyn o bryd, ein bod ni’n llwyddo achos ein bod ni'n gallu dod â phobl at ei gilydd i wneud y profiad mor amrywiol, cyfoethog â phosib. Ond, ie, mae’n heriol, a dŷn ni ddim eisiau bod mewn sefyllfa lle mae rhieni’n gorfod talu i ddod i mewn ac yn gorfod gwneud y penderfyniad i beidio â mynychu, wedyn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686130 317 Cy 2025-06-12T12:45:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11717&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686136 318 Cy 2025-06-12T12:45:22 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11739&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch. Oherwydd taw dyma’r cwestiwn olaf, dwi jest yn mynd i ofyn—fe wnaf i ddod nôl at Osian, dwi’n addo—os ydy Maiwenn neu Catherine eisiau siarad hefyd. Mae croeso i chi wneud. Fe wnaf i fynd i Maiwenn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686144 319 Cy 2025-06-12T12:45:33 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11750&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11692 Maiwenn Berry Berry, Maiwenn Roeddwn i'n mynd i ychwanegu, yn sydyn iawn, roeddwn i'n sôn gynnau am dystiolaeth, a dwi'n meddwl bod gan y rhan fwyaf o'r mentrau sylwadau anecdotaidd, storïau a sgyrsiau maen nhw wedi’u cael gan bobl sydd wedi, efallai, dod ar y diwrnod. Yn ein gŵyl ni y llynedd, roedd o’n agored, ar ddiwrnod marchnad yng nghanol y dref, efo lot o berfformwyr ar hyd y stryd fawr, felly roedd yna bobl a oedd wedi digwydd dod i'r dref ar y diwrnod ac wedi aros tan ddiwedd y dydd. Petai'r ŵyl ddim yn agored, ddim yn hygyrch, ddim yn cael ei ddarlledu o flaen cynulleidfa ddwyieithog—Cymraeg, Saesneg—fuasai’r bobl hynny ddim wedi meddwl dod a ddim wedi meddwl parhau i fynychu gweithgareddau Cymraeg neu ddwyieithog ar ôl hynny chwaith. Felly, dyna’r unig beth roeddwn i'n mynd i ychwanegu.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686159 320 Cy 2025-06-12T12:46:28 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11805&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Maiwenn. Fe wnaf i fynd at Catherine ac wedyn at Osian yn olaf. Felly, Catherine.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686164 321 Cy 2025-06-12T12:46:34 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11811&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11694 Catherine Stephens Stephens, Catherine Jest i ymateb i Lis, o ran y costau i ddysgu Cymraeg, rŷn ni'n cadw ein costau mor isel ag y gallwn ni, ac mae yna gyrsiau am ddim erbyn hyn hefyd, ac, wrth gwrs, i bobl sy'n derbyn budd-daliadau, mae gostyngiadau ar gael a rhai am ddim hefyd, felly rŷn ni'n awyddus i groesawu pawb i'n gwersi ni. A dŷn ni’n rhedeg pob peth atodol am ddim, a'r stwff cefnogi dysgwyr am ddim hefyd, felly.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686170 322 Cy 2025-06-12T12:47:12 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11849&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Catherine. Mae hynny'n ddefnyddiol. A'r gair olaf, felly, i Osian.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686175 323 Cy 2025-06-12T12:47:16 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11853&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 11693 Osian Rowlands Rowlands, Osian Jest o ran pam mae hi’n bwysig ein bod ni'n cadw'r rhain am ddim hefyd, mae'n rhaid i ni feddwl am y gystadleuaeth sydd gyda ni. Hefyd, ein digwyddiadau ni, fel arfer, yw'r unig ddigwyddiad mewn calendr blwyddyn o ddigwyddiadau y mae awdurdod yn trefnu yn y sir ble mae'r Gymraeg yn brif iaith ac sy'n dathlu'r Gymraeg. Felly, y cwbl rŷn ni’n gofyn yw bod yna un digwyddiad mewn calendr lle mae'r Gymraeg yn cael y llwyfan hynny. Rŷn ni i gyd eisiau gweld y filiwn erbyn 2050, a heb y digwyddiadau yma, mae'n anodd iawn. Mi oedd Ffiliffest y penwythnos diwethaf, ac mi oedd yna beach party yn Risca ar yr un diwrnod gan y cyngor. Mae'r un peth gyda ni’r penwythnos nesaf—mae yna ddigwyddiadau eraill yn digwydd yn y sir. Mae yna wastad gystadleuaeth, felly mae'n rhaid i ni wneud y digwyddiadau yma am ddim, fel bod yr apêl yna i bobl ad nad oes yna rwystr i’w hatal nhw, neu i wneud iddyn nhw ailfeddwl, 'Ai hwnna dwi eisiau gwario fy arian arno, neu awn ni i rywbeth arall?'

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686193 324 Cy 2025-06-12T12:48:18 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11915&l=cy 250612-4 4. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 7 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn i chi i gyd. Diolch yn fawr iawn am y dystiolaeth y prynhawn yma, a hefyd am y gwaith dŷch chi i gyd yn ei wneud yn yr ardaloedd hynny. Mae e mor, mor bwysig i’n hiaith ac i’n cymunedau ni, felly diolch yn fawr iawn am y gwaith rŷch chi'n ei wneud.  Bydd transgript o'r hyn sydd wedi cael ei ddweud yn cael ei ddanfon atoch chi i gyd i wirio ei fod yn gofnod teg o beth sydd wedi cael ei ddweud. Dwi’n gwybod ei’n bod ni wedi bod yn brin o amser, ond os oes yna bethau ychwanegol roeddech chi wedi gobeithio codi sydd ddim wedi efallai codi yn ystod y sesiwn, mae croeso i chi ddanfon y rheini atom ni hefyd. Diolch yn fawr iawn i chi, unwaith eto, am y dystiolaeth.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686201 325 Cy 250612-5 5. Cynnig o dan Reol Sefydlog Rhif 17.42(ix) i benderfynu gwahardd y cyhoedd o eitem 6. I Cynnig: bod y pwyllgor yn penderfynu gwahardd y cyhoedd o eitem 6 y cyfarfod yn unol â Rheol Sefydlog 17.42(ix).

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686202 326 Cy 250612-5 5. Cynnig o dan Reol Sefydlog Rhif 17.42(ix) i benderfynu gwahardd y cyhoedd o eitem 6. I Cynigiwyd y cynnig.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686203 327 Cy 2025-06-12T12:48:54 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=11951&l=cy 250612-5 5. Cynnig o dan Reol Sefydlog Rhif 17.42(ix) i benderfynu gwahardd y cyhoedd o eitem 6. C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Aelodau, fe wnawn ni gymryd yr egwyl ginio nawr. Fe wnawn ni aros i glywed ein bod ni'n breifat. Diolch yn fawr iawn i'n tystion unwaith eto.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686204 328 Cy 250612-5 5. Cynnig o dan Reol Sefydlog Rhif 17.42(ix) i benderfynu gwahardd y cyhoedd o eitem 6. I Derbyniwyd y cynnig. Daeth rhan gyhoeddus y cyfarfod i ben am 12:49.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686208 329 Cy 250612-5 5. Cynnig o dan Reol Sefydlog Rhif 17.42(ix) i benderfynu gwahardd y cyhoedd o eitem 6. I Ailymgynullodd y pwyllgor yn gyhoeddus am 13:44.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686157 330 Cy 2025-06-12T13:44:28 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15285&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth [Anghlywadwy.]—gyflwyno eu hunain ar gyfer y Record. Fe wnaf i fynd at Betsan yn gyntaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686178 331 Cy 2025-06-12T13:44:47 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15304&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 7942 Betsan Moses Moses, Betsan Fy enw i yw Betsan Moses, a fi yw prif weithredwr yr Eisteddfod Genedlaethol.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686180 332 En 2025-06-12T13:44:51 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15308&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686184 333 Cy 2025-06-12T13:44:55 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15312&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 11701 Llio Maddocks Maddocks, Llio Llio Maddocks ydw i, cyfarwyddwr celfyddydol Urdd Gobaith Cymru.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686187 334 Cy 2025-06-12T13:44:58 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15315&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Mae croeso mawr i'r ddwy ohonoch chi. Fe wnawn ni fynd yn syth mewn i gwestiynau, os ydy hynny'n iawn gyda chi. Yn amlwg, y prynhawn yma, rydyn ni'n edrych ar effaith gwyliau mawr a digwyddiadau iaith Gymraeg o ran y budd sydd yn dod ohonyn nhw ar gyfer rhai o'r ardaloedd hynny sydd gyda dwysedd is o siaradwyr Cymraeg. Felly, o ran y rheini, beth ydych chi'n meddwl ydy rôl y gwyliau neu'r digwyddiadau mawr yna? Pwy sydd eisiau mynd yn gyntaf? Fe wnaf i fynd at Betsan yn gyntaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686196 335 Cy 2025-06-12T13:45:31 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15348&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 7942 Betsan Moses Moses, Betsan Buaswn i'n dweud bod rôl hollbwysig i ŵyl, oherwydd mae'n rhoi profiad i rywun o iaith ddeinamig, ac, i mi, y peth bwysig yw bod yr Eisteddfod yn gallu bod ar eu stepen drws a'u bod nhw'n cael y profiad yma sy'n cymharu â phrif wyliau'r byd, a bod hynny drwy'r Gymraeg. Felly, mae'n normaleiddio'r defnydd o'r Gymraeg, ond hefyd oherwydd bod y profiad yna yn brofiad mor arobryn, un fydd wedi'i selio ac ar gof am ddegawdau, mae'n hollbwysig. Ond, wrth gwrs, mae'r Eisteddfod Genedlaethol yn fwy na gŵyl wyth niwrnod. Yr Eisteddfod yw'r prosiect cymunedol mwyaf o'i fath yng Nghymru. Yr hyn sy'n bwysig yw bod gweithio o fewn ardal am ddwy flynedd yn arwain at yr ŵyl, ac mae sicrhau bod yna waddol yn dilyn cyn bwysiced. Felly, i fi, mae angen sicrhau bod cymuned yn pwrcasu gŵyl, bod y gymuned yn teimlo eu bod nhw'n rhan, a bod yna gyfleoedd ar hyd y daith yn arwain at yr Eisteddfod er mwyn iddyn nhw allu defnyddio'r Gymraeg sydd gyda nhw, neu dod i ddigwyddiad os nad ydyn nhw'n gallu siarad Cymraeg ond eu bod nhw'n teimlo ein bod ni'n cael gwared ar unrhyw rhwystr, lle mae rhywun yn teimlo perchnogaeth o'r iaith. Felly, i fi, mae'r holl bethau yna—y prosiectau micro sy'n digwydd mewn ardal, y prosiectau lleol a rhanbarthol, y cyfleoedd yna, a hefyd y gwaith gwaddol a sicrhau bod ein partneriaethau ni ar lawr gwlad wedyn yn gallu parhau ac yn gallu defnyddio'r chwistrelliad ddaeth yr Eisteddfod i'r ardal—ar gyfer sicrhau bod y Gymraeg yn cael ei dyfnhau yn y blynyddoedd wedi i ni adael.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686215 336 En 2025-06-12T13:47:15 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15452&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686216 337 Cy 2025-06-12T13:47:17 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15454&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 11701 Llio Maddocks Maddocks, Llio Diolch. Dwi'n meddwl y byddai'n ddefnyddiol rhoi trosolwg o beth ydy Eisteddfod yr Urdd heddiw yma, a gyda diolch i chi i ddechrau hefyd am y gefnogaeth i'r ŵyl ac am ymweld â'r digwyddiad, ond hefyd yn ehangach i holl ddigwyddiadau a gweithgareddau'r Urdd dros y flwyddyn o fewn ein cymunedau ni. Dwi'n meddwl bod y ddelwedd o Eisteddfod yr Urdd, i'r rheini sydd heb fynychu yn y blynyddoedd diwethaf, yn gallu bod yn un traddodiadol, o bosib. Ond mae realiti'r sefyllfa yn gwbl wahanol erbyn hyn, yn enwedig ers cyfnod COVID. Mae'r Eisteddfod wedi datblygu'n fawr er mwyn gallu ehangu ac apelio at gynulleidfaoedd newydd, a nifer o'r rheini, wrth gwrs, yn ddysgwyr neu'n gwbl newydd i'r iaith. Mae hynny hefyd o dan arweiniad ein pobl ifanc ni. Mae barn ein pobl ifanc ni a'r ffordd y maen nhw'n llywio gweithgareddau’r Urdd yn hollbwysig i rediad y mudiad, yn enwedig efo datblygiadau fel Cwiar na Nog ar gyfer y gymuned LHDTC+ ifanc, i sicrhau eu bod nhw'n teimlo teimlad o berthyn drwy'r iaith Gymraeg yn ogystal â'u hunaniaeth cwiar nhw; Nant Caredig, ein hardal dawel ni ar gyfer plant neurodiverse; ein hystafelloedd gweddi ni; Gŵyl Triban, er enghraifft—rhoi profiad i bobl ifanc ar hyd y daith o allu trefnu gŵyl. Ond, yn benodol ar gyfer yr ardaloedd dwysedd isel o siaradwyr, dwi'n meddwl mai effaith gŵyl deithiol ydy'r peth pwysicaf sydd gennym ni. Mae'r gwahaniaeth rydym ni'n gallu gwneud i gymunedau drwy gael digwyddiad fel Eisteddfod yr Urdd, yr Eisteddfod Genedlaethol, a rhoi, fel roedd Betsan yn dweud, y chwistrelliad yna o Gymreictod i fewn i gymuned yn un sy'n gallu gwneud gwahaniaeth mawr. Rydym ni'n ymweld â chymunedau er mwyn iddyn nhw allu teimlo'r effaith o ddefnydd iaith. Eleni, o ymweld efo ardal Castell-nedd Port Talbot ac Abertawe, mi wnaethon ni weld cynnydd sylweddol yn y dysgwyr a'r rheini sy'n newydd i'r iaith yn cymryd rhan—cynnydd o 42 y cant yn ein cystadleuwyr ni. Nid yn unig y maen nhw'n dod wedyn i gael y profiad eisteddfodol yna, ond mae eu rhieni nhw hefyd yn dod ac yn teimlo ymdeimlad o falchder mewn cymryd rhan yn yr iaith Gymraeg. Mae dros 70 y cant o'n haelodau ni yn yr Urdd hefyd o aelwydydd di-Gymraeg, ac rydym ni wedi gweld cynnydd mawr yn nifer y cystadleuwyr sydd yn cymryd rhan yn yr Eisteddfod dros y blynyddoedd diwethaf, efo dros 119,000 yn cystadlu eleni, sydd jest yn syfrdanol ac yn dangos yr awch yna i gymryd rhan yn y celfyddydau yn benodol drwy'r iaith Gymraeg. Rydyn ni wedi bod yn ffodus hefyd dros y blynyddoedd diwethaf i allu ymestyn allan i gymunedau newydd drwy gynnig tocynnau mynediad incwm isel am ddim, ac mae hynny wedi gwneud gwahaniaeth sylweddol yn y cymunedau rydyn ni'n gallu eu cyrraedd, a'r rheini sydd yn gallu dod a phrofi'r Eisteddfod am y tro cyntaf un—lot o rieni fuasai ddim yn gallu dod i'r Eisteddfod a'i gweld yn gwbl amhosib i ddod heb y gefnogaeth yna drwy Lywodraeth Cymru. Mae hwnna wedi gwneud gwahaniaeth mawr. Hefyd, i sicrhau ein bod ni'n cyd-fynd efo strategaeth yr Urdd, 'Urdd i bawb', rydyn ni wedi buddsoddi lot yn hygyrchedd y maes hefyd, i sicrhau bod y maes yn lle croesawgar.  Fel roedd Betsan yn dweud hefyd, dydy o ddim yn wythnos o waith, Eisteddfod yr Urdd; mae o'n benllanw gwaith dwy flynedd a hanner efo'r gymuned, weithiau efo partneriaid yn lleol, yr awdurdod lleol, ond hefyd rwydwaith o wirfoddolwyr a phobl ifanc hefyd sydd yn rhan o drefnu'r ŵyl, sydd hefyd yn gwneud gwaith codi arian a hyrwyddo hefyd ar ein rhan ni. Ond hefyd, efo Eisteddfod yr Urdd, mae o'n benllanw taith yn y genedlaethol o fis Ionawr i fis Mai, trwy fynd trwy eisteddfod y cylch a'r rhanbarth, a chynnal dros 200 o ddigwyddiadau sydd yn creu gofal diogel ar gyfer y Gymraeg o fewn y cymunedau yna. Felly, ie, dim jest wythnos ydy o, ond mae o'n benllanw nifer o flynyddoedd o waith yn cynyddu'r brwdfrydedd yna yn y Gymraeg.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686198 338 Cy 2025-06-12T13:50:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15617&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686207 339 Cy 2025-06-12T13:50:50 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15667&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna, y ddwy ohonoch chi. Gyda llaw, rôn i mor awyddus i glywed eich tystiolaeth chi, fe es i'n syth i mewn i'r peth. Dylwn i wedi dweud ar y dechrau ein bod ni wedi derbyn ymddiheuriadau ar gyfer y sesiwn yma oddi wrth Lee Waters a Mick Antoniw, ac mae Julie Morgan yn parhau i fod gyda ni yn lle Mick Antoniw. Dylwn i wedi dweud hwnnw ar y cychwyn, ond, fel rôn i'n dweud, rôn i jest mor awyddus i glywed beth oedd gyda chi i'w ddweud. A gaf i siecio hefyd, felly—? Mae'n amlwg bod y gwyliau yma a'r digwyddiadau mawr yn dod—. Mae e'n amlwg inni fel pwyllgor bod cymaint o fudd ohonyn nhw yn rhai o'r ardaloedd hynny sydd ddim gyda dwysedd uchel iawn o'r Gymraeg. Ond sut mae gallu gwerthuso hynna? Oes yna rai pethau sydd yn amhosibl neu'n anodd iawn i'w mesur? Ym mha ffyrdd ydych chi yn gallu gwerthuso hynny, plis? Fe wnaf i fynd at Llio yn gyntaf, wedyn fe wnaf i ddod yn ôl at Betsan. Fe wnaf i fynd at Llio yn gyntaf ar hyn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686211 340 Cy 2025-06-12T13:51:47 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15724&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 11701 Llio Maddocks Maddocks, Llio Rydym ni'n gwerthuso'r ŵyl bob blwyddyn ar y diwedd, ac yn broses rŵan o wneud hynny ar gyfer Castell Nedd Port Talbot ac Abertawe. Rydym ni'n asesu'r ŵyl yn economaidd, bob tua phum mlynedd, i weld y gwahaniaethau a'r trends. Mae'r Urdd yn dod â buddsoddiad o £16 miliwn i mewn i economi Cymru ar ei gyfan, a thua hanner hwnnw'n benodol i'r ardal sy'n ei chymryd hi. Mae gwerthuso cymdeithasol a chelfyddydol yn rhywbeth efallai sydd ychydig bach yn wahanol, ond mi ydym ni hefyd yn gwerthuso'r effaith mae'r wŷl yn ei chael, ac yn gwerthuso'r effaith mae'n ei chael ar y defnydd o'r Gymraeg hefyd, yn ogystal. Mae tua 90 y cant o'n hymwelwyr ni yn dweud bod cymryd rhan yn Eisteddfod yr Urdd yn eu gwneud nhw'n fwy hyderus, ond hefyd yn eu gwneud nhw'n fwy balch o'r iaith a threftadaeth Cymru. Mae dros 80 y cant o'r rheini sydd yn ddysgwyr ac yn newydd i'r iaith hefyd yn dweud ei bod yn sbardun iddyn nhw fynd ar eu siwrnai dysgu Cymru, ac mae'r rheini'n niferoedd rydym ni'n falch iawn ohonyn nhw ac yn gallu tystio bod yr Eisteddfod wedyn yn gwneud gwahaniaeth i brofiad rhywun o'r iaith ac i'w ymfalchïad nhw yn yr iaith honno. Mi ydym ni hefyd yn cydweithio efo'r awdurdodau lleol ac wedi cael cais arian grant i gael swyddogion prosiect penodol yn gwneud gwaith ymgysylltu yn yr ardal leol drwy arian gan yr WLGA, ac mae hwnna wedi gwneud gwahaniaeth o ran yr ymgysylltiad ymlaen llaw, ond hefyd o ran y gwerthuso wedi'r Eisteddfod. Wrth gwrs, mae'r Urdd efo rhwydwaith gryf o staff ym mhob rhanbarth, sydd wedyn, ar ôl i'r ŵyl ddod i ben, yn gallu sicrhau bod yna waddol a bod y rheini oedd wedi dangos diddordeb ac wedi cymryd rhan yn yr Eisteddfod am y tro cyntaf yn gallu parhau wedyn ar eu taith efo'r Urdd, ond hefyd efo'r iaith Gymraeg, y celfyddydau, y digwyddiadau cymunedol yna sydd yn dal i barhau o fewn y cymunedau ar ôl i ni fel gŵyl ymadael. Mae'r Urdd yn dal i barhau i weithio yn agos iawn efo'r cymunedau yna hyd yn oed ar ôl wythnos yr Eisteddfod.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686217 341 Cy 2025-06-12T13:53:44 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15841&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna, Llio. A Betsan.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686218 342 Cy 2025-06-12T13:53:46 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15843&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 7942 Betsan Moses Moses, Betsan Yn debyg i Llio, mae yna werthuso'n digwydd ar ddiwedd pob gŵyl, a hefyd mae yna werthuso'n digwydd ar gyfer pob un o'r prosiectau rŷn ni'n ymwneud â nhw. Felly, er enghraifft, mi oedd yna werthuso sylweddol o ran y gwaith cymunedol a wnaed yn Rhondda Cynon Taf. Un o'r pethau pwysig hefyd yw bod yna grwpiau ffocws ar gyfer pobl efallai a fyddai wedi dod i'r Eisteddfod am y tro cyntaf, er mwyn inni allu cael eu hadborth nhw o ran beth oedd eu profiad nhw, ond hefyd newid agwedd, a sicrhau ein bod ni'n gallu bwydo hefyd beth yw eu hanghenion nhw'n symud ymlaen, fel bod yna fodd wedyn i fwydo hynny i mewn i weithdrefnau'r sefydliadau sy'n bodoli yno. Dwi'n credu mai'r peth pwysig i ni yw, pan fydden ni'n cychwyn prosiect mewn ardal, ein bod ni'n dod â phartneriaid at ei gilydd ac rŷn ni'n gofyn y cwestiwn, 'Beth ydych chi eisiau ei weld mewn dwy flynedd ar ôl i Eisteddfod fod yma?' a, 'Beth ydych chi eisiau ei weld ar ôl pum mlynedd?', oherwydd, mewn gwirionedd, mae cynlluniau gwaith pawb, a'n cynlluniau ni—ac rŷn ni'n defnyddio, wrth gwrs, cyrraedd miliwn o siaradwyr, felly 'Cymraeg 2050', fel y strategaeth rŷn ni'n anelu ar ei chyfer—. Ond rŷn ni'n gofyn i bobl, 'Beth yw'r ymyraethau mae'r Eisteddfod yn gallu eu cynorthwyo i wneud gwahaniaeth hirdymor ar gyfer y defnydd o'r Gymraeg mewn ardal?’ Felly, mae hyn yn hollbwysig, ein bod ni’n dod â phartneriaethau, fel eu bod nhw, boed y mentrau iaith, boed yr awdurdod lleol, yn gallu edrych ar eu polisi o ran y Gymraeg, o ran yr ochr addysg, o ran yr ochr gymdeithasol, a’n bod ni’n gallu dweud, ‘Fel allwn ni wneud y gwahaniaeth?’ ac fel gallai fe hefyd ddod yn rhan o’r gwaddol. Ac mi fyddwn ni—mi fyddwn ni’n trafod ymhen blwyddyn beth sy’n parhau, beth yw’r newidiadau fydd eu hangen ar gyfer Rhondda Cynon Taf. Wrth gwrs, does dim gennym ni’r capasiti fel bod gennym bobl ar lawr wlad. Yn ddelfrydol, fe fyddai gennym ni. Ond, i fi, yr hyn sy’n bwysig yw bod y gwerthuso yn cychwyn o’r cychwyn, oherwydd, cyn i wneud y darn cyntaf o waith, mae’n rhaid i ni ofyn a diogelu ein bod ni'n glir o ran beth yw'r gwaith sydd angen ei wneud, a beth yw'r blaenoriaethau rydym ni'n rhoi ar lawr gwlad ar gyfer ei wireddu fe. Wrth gwrs, o ran edrych ar yr effaith economaidd, mae'r Eisteddfod yn un o'r gwyliau mwyaf a gewch chi, felly wrth gwrs mae effaith yr wyth diwrnod yn £20 miliwn. Ond, wrth gwrs, un o'r pethau pwysig sydd eisiau edrych arnyn nhw yw effaith economaidd y ddwy flynedd ac ychydig yn hwy mewn ardal, achos, pan fyddech chi’n meddwl amdano fe, mae dros 2,000 o oriau o ddigwyddiadau yn digwydd mewn blwyddyn yn enw'r Eisteddfod, sy'n golygu bod yna ryw 80,000 yn cymryd rhan yn y rheini mewn ardal, sy'n anferthol. Felly, o feddwl, mae yna fwytai, mae yna dafarndai, mae yna gapeli, mae yna festrïoedd, mae yna neuaddau, mae yna effaith gwirioneddol, nid jest effaith economaidd, ond cymdeithasol. I fi, un o'r pethau pwysig yw'r ymbweru cymunedol sy'n digwydd drwy'r Eisteddfod, achos, yn fwy ers COVID, mae pobl yn dweud bod yr Eisteddfod yn gwneud gwahaniaeth wrth ddod â chymunedau yn ôl at ei gilydd, o rywbeth sy'n agos atoch chi, sy'n cynorthwyo ailgydio ynddo fe. Ond, pan fyddech chi'n edrych yn ôl ac yn meddwl am sir Fynwy, maen nhw'n dal i ddweud mi oedd yr Eisteddfod yn gatalydd ar gyfer, yn wirioneddol, cymunedau yn dod at ei gilydd, a'u bod nhw'n parhau i wneud digwyddiadau. Mi oeddwn i mewn cyfarfod pwyllgor gwaith nos Lun, a'r cwestiwn mawr yn Wrecsam oedd, 'Fel rŷn ni'n sicrhau'—mae pawb yn gofyn—'fel mae'r digwyddiadau yma yn parhau wedi i chi adael?' Felly, mae hwn yn rhan o'r llif gwaith. Mae hynny'n rhoi pwysau ar sefydliadau sydd yn yr ardal, dwi'n cydnabod hynny, ond hefyd mae yna nifer o wirfoddolwyr yn dyheu am barhau. I ni hefyd, un o'r pethau pwysicaf yw normaleiddio'r Gymraeg a bod dwyieithrwydd yn mynd yn fwy normal mewn sefydliadau eraill. Felly, mi oedd y gwaith roedden ni'n ei wneud gyda Interlink yn Rhondda Cynon Taf, y gwaith rŷn ni'n ei wneud gyda strategaeth Cynon, yn hollbwysig, achos roedden nhw'n gweld bod angen defnyddio'r Gymraeg yn eu gwaith pob dydd, felly, sefydliadau sy'n wirioneddol wedi'u gwreiddio i mewn i'r gymuned ond efallai sydd ddim wedi sylweddoli’r budd o ddefnyddio'r Gymraeg yn y sefydliad yna'n ddyddiol. Felly, i fi, mae hynny'n hollbwysig, hefyd, ein bod ni'n trafod gyda phartneriaid sydd ar lawr gwlad sydd efallai ddim yn defnyddio'r Gymraeg. Felly, mae'n prosiect ni o ran gwirfoddolwyr yn hollbwysig, oherwydd rŷn ni’n eu ymbweru nhw, yn rhoi sgiliau, yn rhoi iechyd a diogelwch a phob dim, ond wedyn, ar y diwedd, rŷn ni'n gofyn iddyn nhw, ‘Nawr, allwch chi barhau? Allwch chi helpu sefydliadau eraill?’—sefydliadau sy'n defnyddio'r Gymraeg, efallai sydd ddim yn defnyddio cymaint—er mwyn sicrhau bod y Gymraeg i'w chlywed ar draws y sir wedi inni adael. Ond wythnos diwethaf, mi wnaethon ni ddanfon at y gwirfoddolwyr yn gofyn, ‘Mae yna sefydliad gennym ni sydd eisiau cymorth. Oes rhywun yn fodlon i ddod yno i’w helpu nhw?’ Felly, rwy'n credu bod trafodaeth a sicrhau bod pob un o'r partneriaid yn glir o ran beth rŷn ni eisiau ei weld fel y newid o fewn blwyddyn a phum mlynedd, a’n bod ni'n cadw cael y drafodaeth yna ar hyd y daith i sicrhau ein bod ni'n defnyddio pob peth i'r eithaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686328 343 Cy 2025-06-12T13:55:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=15917&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686329 344 Cy 2025-06-12T13:58:56 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16153&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch. Mae Heledd eisiau dod mewn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686330 345 Cy 2025-06-12T13:58:59 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16156&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Ie, diolch yn fawr iawn am hynny. Os caf i ofyn—. Yn amlwg, mae yna wahaniaeth mawr o ran strwythur y dau sefydliad. Fel rydych chi'n amlinellu, Llio, yn amlwg, rydych chi'n fwy na Eisteddfod o ran y rhwydwaith swyddfeydd ac ati. Gaf i ofyn Betsan yn benodol? Jest o ran yr hyn roeddwn i'n ei glywed yn y sesiwn flaenorol, yn amlwg, mae'r mentrau iaith yn eithriadol o gefnogol ac yn bartner bwysig o ran yr Urdd a'r Eisteddfod Genedlaethol. Ond un o'r pethau roedden nhw'n ei nodi oedd mewn rhai awdurdodau lleol mae'r arian yn dod o ran paratoi ymlaen llaw, ac mae'n bosib cael arian ychwanegol iddyn nhw allu cydweithio yn effeithiol efo chi, ond ym Mhontypridd eleni, er enghraifft, does yna dim Parti Ponty sy'n mynd i fod, a'u bod nhw'n methu cael yr un fath o adnodd ac ati. Ydych chi'n credu bod yna rôl i Lywodraeth neu yn fwy cenedlaethol i edrych ar y syniad yma o baratoi a gwaddol ac ati, yn lle ei fod o'n ddibynnol ar 22 o awdurdodau lleol sydd efallai'n mynd i fod yn cymryd ymagwedd wahanol i hynny, ac adnodd gwahanol?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686173 346 Cy 2025-06-12T14:00:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16217&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686176 347 En 2025-06-12T14:00:18 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16235&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686177 348 Cy 2025-06-12T14:00:20 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16237&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 7942 Betsan Moses Moses, Betsan Dwi'n wirioneddol yn credu ei fod e'n sgwrs o ran y Llywodraeth, achos un o'r pethau dŷn ni'n ei wneud, ŷn ni'n trafod gyda'r Llywodraeth yn edrych ar y gwahanol beuoedd lle mi allwn ni wneud gwir wahaniaeth mewn ardal, yn lle ein bod ni'n edrych—. Er enghraifft, yn Rhondda Cynon Taf, mi oedd pobl wedi mynd trwy addysg ond roedden nhw wedi colli eu Cymraeg, ac felly â llai o berthynas gyda'r iaith. [Anghlywadwy.]—yn mynd i mewn i golegau trydyddol ac yn dangos hyfywedd iaith drwy rywbeth fel Maes B a defnyddio Katie Chroma ar gyfer hynny, lle maen nhw'n gallu gweld iaith ddeinamig, ond hefyd ein bod ni'n mynd at y teuluoedd hynny efallai sydd ddim yn ei defnyddio ac yn rhoi'r hyder yna yn ôl iddyn nhw.  I mi, mi oedd y sgwrs yna o ran, gyda'r partneriaid, yn edrych ar ble mae'r ardaloedd rŷn ni'n gwybod y gallai wneud gwahaniaeth, a gwahaniaeth hirdymor, yn hollbwysig, ond hefyd mae angen edrych ar, pan fydden ni'n gadael, beth sy'n dod ar ei ôl. Wrth gwrs, mae honno'n bartneriaeth rhwng Llywodraeth, awdurdodau lleol a Chyngor Celfyddydau Cymru a phob dim, ac mae'n rhaid edrych ar hynny, onid oes e, oherwydd, i mi, mae'n rhaid inni gymryd—. Mae gwaddol yn bwysig i ni. Ond, wrth gwrs, does dim gyda ni'r adnoddau i allu ariannu yn hwy na beth rŷm ni'n ei wneud ar hyn o bryd, ond rwy'n credu bod ymbweru ardal er mwyn parhau yn bwysig. Dwi'n credu hefyd fod yna fodd i fentrau gydweithio a sicrhau—. Mi all Tafwyl fynd ar hyd y Taf yn ei chyfanrwydd, oni allai fe? Byddai hynny yn hyfryd o beth i'w weld.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686195 349 Cy 2025-06-12T14:01:54 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16331&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch. Roeddwn i'n gweld bod Llio eisiau dod i mewn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686197 350 Cy 2025-06-12T14:01:58 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16335&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 11701 Llio Maddocks Maddocks, Llio Diolch, Heledd, a dwi'n meddwl bod hwn yn gwestiwn pwysig iawn, yn enwedig yn sgil bob dim sydd wedi cael ei drafod y bore yma hefyd. Mae'r Urdd, fel roeddet ti'n sôn, efo strwythur eithaf gwahanol ac efo'r staff o fewn y cymunedau, ond dwi'n meddwl ei fod o'n werth cofio hefyd mai un aelod o staff sydd gennym ni ym mhob rhanbarth, a dydy rhanbarthau'r Urdd weithiau ddim yn cyd-fynd efo'r awdurdodau lleol. Felly, mae yna un aelod o staff fel arfer pan nad ydy hi'n amser Eisteddfod yr Urdd yn gweithio ar draws gorllewin Morgannwg—so, Abertawe a Castell-nedd Port Talbot—sy'n ardal anferth o ran ymwneud â phoblogaeth, a maen nhw'n cyfro tua 170 o ysgolion, sy'n dasg enfawr. Wedyn, pan fyddet ti'n gweld y cynnydd rydym ni wedi'i weld—cynnydd aruthrol yn y cystadlu yn yr ardal yna, yn enwedig eleni—mae o wedi bod yn gymaint o help cael swyddogion project ymgysylltu i fynd efo'r cynnydd yna. Ond rŵan mae'r cytundebau a'r arian project yna yn dod i ben—beth sy'n digwydd wedyn? Dwi'n meddwl mai fanna mae'r buddsoddiad roeddet ti'n sôn amdano fo, Heledd, yn bwysig, er mwyn gallu i barhau i wneud y gwaith yna drwy'r Urdd. Yr Urdd ydy'r arbenigwyr o ran pobl ifanc a phlant drwy'r Gymraeg yng Nghymru. Dyna lle mae'r gwaddol angen parhau hefyd i ni allu magu'r berthynas yna efo'r ysgolion, a gwneud yn siŵr eu bod nhw'n parhau ar y daith, hyd yn oed pan fydd yr Eisteddfod yn symud ac yn teithio i ardal arall, yn enwedig i'r gogledd, a'i bod hi'n daith hirdymor i'r ysgolion yna yn hytrach na one-off. Dwi'n meddwl bod yna rôl allweddol i ni fod yn chwarae mewn partneriaeth efo'r mentrau iaith a'r Eisteddfod Gen, a'i bod yn rôl strategol efallai y gallai'r Llywodraeth fuddsoddi ynddi o ran projectau gwaddol i sicrhau bod y partneriaid i gyd yn cydweithio ar yr hyn sy'n bwysig o ran cynnal y rhwydweithiau yna wedyn, a'r mentrau iaith o bosibl efo'u harbenigedd nhw o ran busnesau a defnydd o'r Gymraeg, oedolion, partneriaid o fewn y cymunedau, ond bod yr Urdd yn cymryd y rhan flaenllaw o ran y gwaddol i blant a phobl ifanc, achos mae gennym ni gymaint o'r cysylltiadau yna a'r rhwydweithiau yna o fewn addysg. Mae'n bwysig eu bod nhw wedyn yn gallu parhau i weithio efo'r Urdd i sicrhau eu bod nhw'n gwybod am y cyfleoedd sydd ar gael iddyn nhw, hyd yn oed pan fydd yr Eisteddfod wedi mynd, achos dim one-off rydym ni eisiau bod, na Betsan chwaith yn yr Eisteddfod Gen. Rydym ni eisiau sicrhau ein bod ni'n rhan o'r daith yna ac yn cadw pawb efo ni, hyd yn oed pan fydd yr Eisteddfod wedi symud lleoliad.  Mae yna storîs hyfryd o ysgolion sydd wedi bod yn cydweithio efo ni, rhai am y tro cyntaf eleni. Fe gawsom ni 36 ysgol newydd sbon, y rheini i gyd yn ail iaith, o'r ardal leol jest o orllewin Morgannwg yn cystadlu am y tro cyntaf eleni. Mae o mor bwysig i ni eu bod nhw wedyn yn gallu parhau efo ni'r flwyddyn nesaf—Ysgol Bae Baglan, er enghraifft, ysgol Sant Joseff yn Abertawe, ysgolion sydd yn aml-ddiwylliannol efo lot o ddiwylliant gwahanol yn rhan o'u hysgol nhw, ond yn teimlo bod y Gymraeg hefyd yn gallu plethu i fewn i hynny, a lot ohono fo oherwydd bod y disgyblion yma yn amlieithog. Maen nhw wedi arfer siarad mwy nag un iaith, felly dydy dysgu'r Gymraeg ddim yn gymaint o rwystr ag mae pobl yn ei feddwl. Mae o mor bwysig ein bod ni'n gallu parhau wedyn i gynnig y gefnogaeth yna iddyn nhw.  Mae yna athro yn sir Fynwy o'r enw Jonny Small. Mi wnaeth o ddysgu Cymraeg ei hun bedair blynedd yn ôl ar ôl symud i Gymru. Mae o'n ysbrydoledig, ac mi wnaeth o ddod â chriw o blant o sir Fynwy i gystadlu am y tro cyntaf y llynedd efo ni ym Maldwyn, rhyw 20 ohonyn nhw, 25. Roedd o'n gweld Roedd o'n gweld sut roedd y Gymraeg wedi newid ei fywyd o, ac wedyn wedi gallu agor drysau iddo fo. Roedd o eisiau gallu rhoi'r un profiadau wedyn i'w blant o yn yr ysgol, ac mae o wir wedi newid eu bywydau nhw, wedi newid eu hagwedd nhw'n llwyr tuag at yr iaith. Mae'r unigolion yma yn crucial o ran ein gwaith ni, ac mae eisiau i ni wneud yn siŵr ein bod ni'n gallu parhau'r cysylltiad efo nhw ar ôl i ni fynd i ffwrdd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686145 351 Cy 2025-06-12T14:05:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16517&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686179 352 Cy 2025-06-12T14:06:30 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16607&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686155 353 Cy 2025-06-12T14:05:24 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16541&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hwnna. Fe wnawn ni symud ymlaen at gwestiynau gan Gareth.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686160 354 En 2025-06-12T14:05:29 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16546&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686182 355 Cy 2025-06-12T14:06:31 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16608&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 7942 Betsan Moses Moses, Betsan Mae'n hollbwysig. Mewn gwirionedd, dyna pam mae'n gwaith ni'n digwydd. Rŷn ni'n lansio ein digwyddiadau ni yng nghalon cymuned. Felly, er enghraifft, gyda Rhondda Cynon Taf, roedd e yn y Lion yn Nhreorci. Dydyn ni ddim yn parasiwtio digwyddiadau i mewn i ardal—rŷn ni'n cydweithio â phobl i sicrhau ein bod ni'n gallu rhoi stamp lleol ar rywbeth sy'n genedlaethol ac yn rhyngwladol. Rwy'n credu mai'r peth mawr i ni yw'r prosiectau meicro yna, megis gweithio yn ystad Penrhys gyda gofalwyr ifanc, yn trafod beth yw eu hiaith a beth yw eu hardal drwy brosiect ffotograffiaeth, cydweithio â phobl fel People First, gyda phobl ag anghenion dysgu arbennig, fel eu bod nhw'n gallu ei berchnogi fe a'u bod nhw'n ymwybodol o'u lle nhw a sut y gallan nhw fod yn perfformio yn yr Eisteddfod a phob dim. Ond hefyd mae yna fintai o wirfoddolwyr yn gweithio ar lawr gwlad gyda ni, i sicrhau bod pobl yn gallu deall mai eu heisteddfod nhw yw hi, eu bod nhw'n rhan ohoni hi o'r cychwyn. Ro'n i'n siarad gydag un person a oedd wedi byw yn yr un stryd ers iddo fe gael ei eni; roedd e'n 64 oed. Mi wnaeth e ddweud wrthyf fi, 'Ro'n i'n meddwl fy mod i'n adnabod fy nghymuned, ond ro'n i'n adnabod cylchoedd ro'n i'n rhan ohonyn nhw. Ond, bellach, gyda'r Eisteddfod yn dod, a chyda'r rhychwant o bethau gwahanol dwi wedi bod iddyn nhw, o gymanfa ganu, i Elvis a bingo, dwi bellach yn gallu dweud fy mod i'n adnabod fy nghymuned a dwi'n adnabod y bobl—dwi'n adnabod pawb ar fy stryd.' Dyna beth mae'r Eisteddfod yn gallu ei wneud—mae'n torri'r bariyrs yna mae pobl yn eu teimlo. Mae lot yn gweld yr Eisteddfod fel rhywbeth traddodiadol. Wrth gwrs, mae'n rhaid i ni barchu'r traddodiad, ac mae e yn ddathliad o'n diwylliant a'n traddodiadau ni, ond mae'n fwy na hynny. Mae'n rhan o hyfywedd ein diwylliant ni. Ac felly mae'r ffaith eu bod nhw'n gallu gwneud y pethau gwahanol, wacky yma yn eu milltir sgwâr, a'i wneud e drwy glywed y Gymraeg, neu ddefnyddio'r Gymraeg sydd gyda nhw, yn hollbwysig. Felly, i fi, mae'r ffaith, o'r cychwyn, bod rhywun yn sylweddoli, 'Fy Eisteddfod i yw hi, fe allaf fi roi fy stamp arni hi, mi allaf fi weithio gyda phobl'. Yn yr un modd, pan rŷn ni'n gwneud rhaglen artistig, rŷn ni'n gofyn i unrhyw un ddod, i daflu unrhyw syniad i'r pair, ac mi wnawn ni weithio gyda phawb i weld sut y gallwn ni ei wireddu e. Un o'r pethau mawr yw inni greu Mas ar y Maes. Mi roedd yna ymdeimlad bod yna bobl cwiar yn teimlo, 'Ydy'r Eisteddfod yn rhywbeth i fi?' Wrth gwrs, mae hwnna bellach wedi tanio, ac mae hyd yn oed Pride yn dweud bod Mas ar y Maes yn un o'r pethau pwysicaf sydd wedi digwydd yn y ddegawd a mwy ddiwethaf o ran sicrhau bod pobl yn teimlo perchnogaeth. Felly, yn yr un modd, mae angen i ni gyrraedd yr holl gynulleidfaoedd anghyfarwydd, ein bod ni'n trafod gyda ac yn edrych ar gymunedau ethnig eraill, a'u bod nhw'n teimlo, 'Dwi'n rhan o hwn'. Rŷn ni'n gweithio ar y foment yn Wrecsam i sicrhau ein bod ni'n defnyddio dawns Indiaidd a dawnsio gwerin. Felly, bod pobl yn gallu dweud, 'Efallai nad ydw i'n siarad Cymraeg ar hyn o bryd, ond dwi'n mynd i fod yn rhan o hwn, ac mae yna le i fi yna', ond, hefyd, ein bod ni'n gallu dathlu diwylliant Cymraeg, a'u bod nhw'n gallu cael y profiad bythgofiadwy yma, lle maen nhw'n gallu dweud, 'Mae hwn yn perthyn i fi'. Felly, mae hynny'n hollbwysig. Ond mae'r gwaith ymwneud cymunedol yna yn hollbwysig. Mae'r miloedd o oriau sy'n digwydd, a hefyd y sgiliau yna ŷn ni'n eu rhannu drwy wirfoddoli a phob dim, yn rhywbeth, yn arf, ar gyfer y gymuned i'r dyfodol yn hollbwysig. Felly, dwi'n credu mae yna newid wedi bod, achos mae pob un ohonom ni dros y ddegawd ddiwethaf yn edrych yn wahanol o ran fel ŷn ni'n gwireddu, ond, i fi, yr hyn sy'n bwysig yw mai'r gymuned sy'n berchen ar yr Eisteddfod, ac mae'r gymuned yn sicr â llais hollbwysig. Ac mae'r gymuned yna yn golygu pawb sy'n rhan o'r gymuned.  Er enghraifft, rŷn ni, ar hyn o bryd, yn gweddnewid Maes B, achos mae pobl ifanc ar hyd Cymru yn edrych ar beth ŷn ni eisiau ei weld fel yr ŵyl yma, achos, iddyn nhw, dyna'r ŵyl bwysicaf o ran gŵyl sydd ar eu cyfer nhw o ran datblygu'r diwylliant o ran cerddoriaeth. Ond hefyd, ŷn ni'n dod ag elfennau gwahanol o ddiwylliant i mewn i Maes B nawr, felly mi fydd hwnna'n chwa o awyr iach. Ac, wrth gwrs, rŷn ni'n datblygu. Mae Hwyrnos wedi dod oherwydd y galw. Mae pobl yn dweud, 'Mae eisiau lle arnom ni ar gyfer y 25 plws'. Achos yr hyn sy'n hyfryd am yr Eisteddfod yw bod ein cynulleidfa ni o'r crud i'r bedd, i bob pwrpas, onid yw hi? Mae'n rhaid inni sicrhau ein bod ni'n gallu diwallu anghenion pob un ohonyn nhw. Felly, gyda Maes B, mae gennym ni arf hollbwysig. I ddefnyddio gair sydd ddim yn cŵl, ond mae e'n hynod o berthnasol, mae pobl yn gweld bod Maes B yn frand sy'n golygu bod pobl ifanc yn gallu anghofio am iaith yr ystafell ddosbarth ac yn gallu gweld diwylliant byw. Felly, i fi, mae'r holl haenau yna, a'n bod ni'n eu cyflwyno nhw, sicrhau bod pobl yn deall beth yw'r Eisteddfod, a'u bod nhw hefyd yn dod ar y daith gyda ni, yn hollbwysig.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686158 356 Cy 2025-06-12T14:10:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16817&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686220 357 Cy 2025-06-12T14:11:45 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16922&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Betsan. Llio, oedd unrhyw beth roeddech chi eisiau ei ddweud ar hyn?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686221 358 Cy 2025-06-12T14:11:46 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=16923&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 11701 Llio Maddocks Maddocks, Llio Dwi'n meddwl lle rydym ni'n ffodus fel Eisteddfod ydy ei bod hi yn ddiweddglo i dair blynedd o waith caled efo'r gymuned, a dyna lle mae'r gwaith ymgysylltu mor bwysig. Rydym ni newydd gyhoeddi ein lleoliad ni ar gyfer 2028, felly bydd y gwaith cymunedol yna'n digwydd rŵan. Mae Eisteddfod yr Urdd yn ei hanfod yn ŵyl gystadleuol. Mae'n ŵyl ddiwylliannol—amlddiwylliannol—ond crux y peth ydy'r cystadlu. Ac mae hi'n broses sy'n gallu bod yn gymhleth, yn enwedig i'r rheini sydd erioed wedi cymryd rhan ynddi hi o'r blaen, neu sydd heb dyfu fyny efo proses Eisteddfod yr Urdd. Mae trio esbonio beth ydy hi yn gallu bod yn fwystfil ynddi ei hun, ond mae hwnna'n cymryd lot o ofal a lot o waith caled hefyd. Ac mae o'n rhywbeth rydym ni'n ei wneud fel staff o ran staff yr adran Eisteddfod, ond hefyd yn gymunedol, ac efo'n rhwydwaith ni o wirfoddolwyr cryf. Rydym ni'n ffodus iawn bod gennym ni bwyllgor rhanbarth o oedolion sy'n wirfoddolwyr ym mhob rhanbarth yng Nghymru, ond hefyd fforwm ieuenctid o bobl ifanc sydd yn gwirfoddoli efo ni drwy gydol y flwyddyn, i'n helpu ni efo'r cymorth yna pan rydym ni'n gwneud y gwaith ymgysylltu. Rydym ni'n gallu mynd i mewn i ysgolion, grwpiau cymunedol, rhwydweithiau celfyddydol sydd yn bodoli yn barod, er mwyn dangos iddyn nhw sut mae cymryd rhan. Mae hwnna mor bwysig i ni: esbonio'r drefn, egluro sut mae cymryd rhan. A dydy o ddim yn gyd-ddigwyddiad, wedyn, bod ein niferoedd cystadlu ni wedi bod yn cynyddu dros y blynyddoedd ers inni wneud y gwaith ymgysylltu mwy dwys yma. Mae hwnna'n destun balchder i ni, ein bod ni yn gallu apelio at gynulleidfaoedd newydd bob blwyddyn. Rydym ni hefyd wedi bod yn gwneud nifer o brosiectau ymgysylltu ychwanegol fel Prosiect Plethu, sydd yn cyfuno arddulliau diwylliannau gwahanol efo'r diwylliant traddodiadol Cymreig, ac yn dangos bod yna le i bawb o fewn gwead y draddodiad Gymreig. Gwnaethom ni weithio efo 50 o ffoaduriaid ifanc yn ardal Abertawe eleni, a daethon nhw wedyn i faes yr Eisteddfod am ddim, drwy docynnau incwm isel, am y tro cyntaf erioed, a gweld eu bod nhw'n perthyn i ddiwylliant Cymru, a chymryd rhan ym mhrosiect Nwy yn y Nen, yn ailddehongli cân enwog Dewi Pws. Felly, roedden nhw wir yn teimlo eu bod eu celfyddyd nhw yn rhan rŵan, erbyn hyn, o gelfyddyd Cymru ar ei hyd, a'r clytwaith yna sy'n ein gwneud ni yn wlad mor ddiwylliannol gryf. Mae sicrhau bod y cymunedau newydd yna yn rhan o hwnnw yn greiddiol i ni, fel roedd sefydlu Cwiar na Nog ddwy flynedd yn ôl ar gyfer aelodau ifanc LHDTC+. Roedd nifer o aelodau ifanc yn dod atom ni yn flaenorol yn dweud nad oedden nhw'n teimlo bod eu hunaniaeth cwiar nhw yn perthyn i'w hunaniaeth Gymraeg nhw, a doedd ganddyn nhw ddim yr iaith chwaith i egluro eu hunaniaeth nhw drwy'r Gymraeg. Roedden nhw'n mynd at y Saesneg wastad pan roedden nhw eisiau egluro beth roedden nhw'n ei deimlo. A hefyd yn teimlo eu bod nhw'n gorfod mynd dros y ffin yn aml iawn i gael y diwylliant cwiar yna. Ond erbyn hyn, mae Cwiar na Nog yn rhaglen o weithgareddau drwy gydol y flwyddyn. Rydym ni'n mynd â grŵp o bobl ifanc allan i Pride Amsterdam ar ddiwedd mis Gorffennaf er mwyn agor eu llygaid nhw at sut mae gwlad arall yn dathlu eu hunaniaeth nhw. Yna byddwn ni'n dod â nhw nôl ac yn gweithio efo nhw i guradu beth ydy'r rhaglen Cwiar na Nog yn Eisteddfod yr Urdd, ond hefyd dros y flwyddyn, a'u datblygu nhw i mewn i guraduron ifanc o fewn y gymuned LHDTC+ yna. Felly, mae ymbweru'r rheini sy'n newydd inni hefyd i weithredu o fewn eu cymunedau nhw ac i fod yn ddinasyddion cyflawn o fewn eu cymunedau nhw, yn llysgenhadon o fewn eu cymunedau nhw, yn rhan bwysig o'u taith nhw efo ni yn Eisteddfod yr Urdd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686181 359 Cy 2025-06-12T14:15:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17117&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686185 360 En 2025-06-12T14:15:05 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17122&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686199 361 Cy 2025-06-12T14:18:17 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17314&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686186 362 Cy 2025-06-12T14:15:07 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17124&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth Diolch am yr ymateb.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686188 363 En 2025-06-12T14:15:08 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17125&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686189 364 Cy 2025-06-12T14:16:07 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17184&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Pwy sydd eisiau mynd yn gyntaf ar hyn? Llio.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686190 365 Cy 2025-06-12T14:16:11 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17188&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 11701 Llio Maddocks Maddocks, Llio Mae'n bwynt dilys o ran y ffaith bod lot o weithgareddau y mae'r pwyllgorau apêl yn eu cynnal dros y ddwy flynedd neu dair blynedd cyn yr Eisteddfod yn digwydd drwy'r iaith Gymraeg, ond mae o hefyd, dwi'n meddwl, yn bwysig o ran y chwistrelliad yna o'r Gymraeg rydyn ni'n rhoi i mewn i'r cymunedau, bod yna weithgareddau cymunedol, codi arian a chodi hwyl hefyd, yn digwydd drwy'r iaith Gymraeg, a'u bod nhw'n ofodau diogel i ddefnyddio'r iaith Gymraeg, lle efallai does yna ddim nifer uchel o ddigwyddiadau celfyddydol drwy'r Gymraeg yn digwydd heb fod yna reswm fel Eisteddfod er mwyn codi arian. Ond mae'n dibynnu ar y cymunedau hefyd. Mae yna nifer o weithgareddau codi arian. Mae targedau codi arian y pwyllgorau apêl yn ofnadwy o uchel, ac mi fuasai'n amhosib ei gyrraedd o jest o fewn y cymunedau sy'n siarad Cymraeg, felly mae yna nifer o ddigwyddiadau hefyd yn digwydd yn ddwyieithog neu drwy'r iaith Saesneg hefyd er mwyn apelio at gynulleidfa ehangach. Achos bwriad y digwyddiadau codi arian ydy, ie, i godi arian i helpu cynnal yr Eisteddfod, ond hefyd i godi ymwybyddiaeth fod yr Eisteddfod yn dod. Ni fyddai'r Eisteddfod ddim yn bosib heb ymestyn allan at y cymunedau newydd yna, ac maen nhw'r un mor greiddiol i apelio atyn nhw yn y digwyddiadau pwyllgorau apêl ag ydyn nhw ar gyfer wythnos yr Eisteddfod ei hun. Rydyn ni'n defnyddio nifer o rwydweithiau i sefydlu'r pwyllgorau apêl a phwyllgorau testun, ac maen nhw'n agored i bawb. Mae yna nifer o ddysgwyr neu'r rheini sydd ddim wedi dod ar draws yr iaith o'r blaen o gwbl yn defnyddio hwn fel esgus i ddysgu ac yn ymuno efo'r pwyllgorau. Rydyn ni'n defnyddio rhwydweithiau mewnol yr Urdd, ond hefyd yr awdurdodau lleol, partneriaid celfyddydol sy'n bodoli yn y cymunedau, mentrau iaith, er enghraifft, er mwyn sicrhau bod gennym ni drawstoriad eang o bobl ar y pwyllgorau llywio. Ond hefyd, dwi'n meddwl beth sy'n bwysig ydy maen nhw'n gallu adnabod lle mae eu gwendidau nhw; maen nhw'n adnabod lle mae'r gaps ar y pwyllgorau, a dyna lle rydyn ni wedyn fel adran yn gallu dylunio prosiectau cymryd rhan i dargedu'r cymunedau yna'n benodol a thynnu nhw i mewn i'r gweithgaredd, efallai ddim trwy'r pwyllgorau apêl a'r pwyllgorau llywio, ond sicrhau bod eu llais nhw'n cael ei glywed ac yn rhan greiddiol o'r Eisteddfod drwy benderfyniadau artistig, prosiectau celfyddydol, cydweithio efo partneriaid penodol er mwyn sicrhau ein bod ni'n cyrraedd pob cymuned posib, a sicrhau eu bod nhw'n rhan o'r Eisteddfod hefyd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686200 366 Cy 2025-06-12T14:18:21 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17318&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 7942 Betsan Moses Moses, Betsan Mewn gwirionedd, yr hyn sy'n bwysig yw bod pawb yn teimlo bod yna le a pherchnogaeth, ond hefyd eu bod nhw'n defnyddio'r iaith sydd ganddyn nhw. Mae'r digwyddiadau'n digwydd yn bennaf drwy'r Gymraeg, ond, wrth gwrs, mae nifer o'n pwyllgorau apêl ni hefyd yn defnyddio cyfieithu neu'n ddwyieithog er mwyn sicrhau bod pawb yn gallu bod yn rhan o'r profiad. Ond yr hyn sy'n arbennig hefyd o ran dysgwyr, wrth gwrs, yw bod gennym ni bwyllgor penodol yn edrych ar gyfleoedd yn arwain at yr ŵyl er mwyn sicrhau bod yna gyfleoedd ychwanegol ar gyfer dysgu a phob dim. Ond hefyd, wrth gwrs, yn ystod wythnos yr Eisteddfod, mae gennym ni Maes D, sy'n adnodd anhygoel oherwydd mae gennych chi raglen gelfyddydol anhygoel ar gyfer dysgwyr drwy'r wythnos, ond hefyd rŷn ni'n cydweithio efo'r Llywodraeth ac mae yna gyfleoedd i bobl i gael deall mwy o ran fel maen nhw'n gallu cychwyn neu fel maen nhw'n mynd ymlaen ar eu taith yn dysgu Cymraeg. Ac mae hynny hefyd yn rhoi adborth i ni o ran beth yw effaith yr Eisteddfod, mewn gwirionedd, ar ardal, oherwydd gallai'r ganolfan ddysgu ddweud, 'Mi fuodd yna gynnydd yn y niferoedd oedd yn moyn dysgu.' Mae Nant Gwrtheyrn yn rhan o Faes D lle maen nhw'n dweud bod yna gynnydd sylweddol yn dilyn Eisteddfod o ran pobl yn dod ar gyrsiau. Felly, mewn gwirionedd, beth sydd ei angen? Mae yna deilwra digwyddiadau yn digwydd ar hyd y ddwy flynedd i sicrhau eu bod nhw'n benodol. Mae yna ddigwyddiadau penodol ar gyfer dysgwyr fel eu bod nhw'n gallu cynorthwyo datblygiad eu hiaith nhw. Ond hefyd, wrth gwrs, mae'n rhaid sicrhau bod unrhyw ddigwyddiad yn agored i unrhyw un i ddod, ac, wrth gwrs, gyda chelfyddyd, dyw iaith ddim yn rhwystr oherwydd mae yna bobl yn mynd i weld diwylliant mewn aml iaith. Ond y profiad yna sy'n bwysig. Ond yr hyn sy'n bwysig, o ran sicrhau bod pobl yn teimlo eu bod nhw'n gallu mynd, yw bod y croeso yna yn un gofalgar a'n bod ni'n gallu siarad nhw drwy beth sydd ei angen a bod yna gymorth hefyd os oes angen unrhyw gyfieithu a phob dim. Felly, mewn gwirionedd, rŷn ni'n edrych ar y gwahanol haenau o gymorth i ardal. A hefyd, wrth gwrs, un o'r pethau eraill yw ein bod ni'n sicrhau bod pobl yn talu beth allan nhw ei fforddio ac nad yw gât yn rhwystraeth hefyd, ac mae hynny'n hollbwysig, achos mewn digwyddiadau codi arian, rŷn ni wedi bod yn edrych ar a ŷn ni'n rhoi ffi benodol neu ŷn ni'n dweud, 'Talwch beth allwch chi', achos yr hyn sy'n bwysig mewn ardal yw eu bod nhw ddim yn colli allan oherwydd eu bod nhw'n teimlo bod e'n faich ariannol arnyn nhw.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686283 367 Cy 2025-06-12T14:20:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17417&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686290 368 Cy 2025-06-12T14:20:57 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17474&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynny. Oherwydd pwysau amser, dwi'n meddwl bydd yn rhaid i ni symud ymlaen, a diolch yn fawr. Ydych chi'n hapus, Gareth, os ydyn ni'n symud ymlaen?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686293 369 En 2025-06-12T14:21:04 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17481&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 8571 8571 Gareth Davies AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=8571 Davies, Gareth

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686294 370 Cy 2025-06-12T14:21:05 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17482&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Ocê, diolch am hynny. Mi wnawn ni symud at Julie.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686298 371 En 2025-06-12T14:21:09 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17486&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 245 245 Julie Morgan AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=245 Morgan, Julie

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686301 372 Cy 2025-06-12T14:21:44 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17521&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 7942 Betsan Moses Moses, Betsan Wel, mi allwch chi edrych o ran taith yr Eisteddfod dros y cyfnodau diwethaf, felly mi allwch edrych ar fel bod yr Eisteddfod ym Mynwy wedi golygu datblygiad addysg Gymraeg yn sir Fynwy. Yn yr un modd, mi allwch chi edrych ar fel oedd yr Eisteddfod yng Nghasnewydd wedi yn wirioneddol ymbweru'r gofyn am ysgolion ychwanegol. Felly mae hynny. Ond, wrth gwrs, hefyd, mae'r cysylltiad yna gyda'r ganolfan ddysgu o ran edrych ar fel mae yna dwf yn y niferoedd sy'n gofyn i ddysgu. Mae'n rhaid i ni gofio hefyd fod yna gyfnod lle mae yna dwf cyn bod yr Eisteddfod yn dod, felly mae yna gyfleoedd ar gyfer yr awdurdodau lleol a phobl lle mae pobl yn gallu dysgu yn arwain at yr Eisteddfod. Rwy'n credu yr hyn sy'n bwysig yw edrych ar y gwaddol ac edrych ar y strategaethau yna, edrych ar y pum mlynedd ar ôl, i ddiogelu ein bod ni'n parhau, ein bod ni'n gallu gweld y twf yna. Ond, wrth gwrs, mae yna nifer o rai anecdotaidd yn dilyn Pontypridd lle roedd pobl yn dweud wrthyf fi, 'Dwi newydd sylweddoli y dylwn i fod wedi bod yn edrych ar addysg Gymraeg ar gyfer fy mhlentyn i.' Nid un stori oedd honno; mi oedd yna ddegau o straeon. Felly, mae hynny'n digwydd drwyddi draw. Ond dwi'n credu, i mi, a rhywbeth sy'n anoddach i chi ei fapio, yw eich bod chi’n gallu gweld lle mae rhywun yn rhan o ŵyl, ac yn profi gŵyl, ac yna'n edrych ar ailystyried eu defnydd. Ac mae hynny'n holl bwysig, defnydd o'r iaith, nid jest rhywun yn cychwyn arni, ond eu bod nhw'n sylweddoli bod yr iaith yn berthnasol ar gyfer eu hymwneud yn y gymuned a phob dim, a bod pobl yn ailgydio mewn iaith. Mae hynny'n digwydd fwyfwy o weithio mewn ardal am ddwy flynedd. A'r bobl sydd efallai’n ofni defnyddio'r Gymraeg sydd ganddyn nhw, efallai eu bod nhw wedi colli lot ohoni hi, ac wedyn yn sylweddoli, 'Mi ddefnyddia i beth sydd gyda fi, does dim angen i fi boeni mwyach.' Ac mae hynny yn rhywbeth hollbwysig mae'r Eisteddfod yn gallu ei wneud, sef dod a dweud wrth bobl, 'Peidiwch â phoeni, does dim gwahaniaeth os ŷn ni'n mynd o un iaith i'r llall, ond ein bod ni'n ddigon hyderus i ddefnyddio'r Gymraeg sydd gyda ni.' Felly, i fi, wrth fapio taith Eisteddfod, mi allwch weld fel mae yna newid. Ond hefyd ein rôl ni o drafod gydag awdurdodau lleol a sicrhau bod eu strategaeth nhw am y pum mlynedd nesaf yn newid, fel eu bod nhw’n gallu gweld y budd o ychwanegu cyfleoedd pellach yn y Gymraeg, a hefyd bod rhaglen waith drwyddi draw cyngor yn newid, fel bod yna, pan fydd yna ddigwyddiadau, normaleiddio bod yna stondinau Cymraeg yn digwydd yn y rheini, achos beth rŷch chi'n gallu gweld yw yn anaml iawn y gwelwch chi rywbeth Cymraeg o fewn digwyddiadau. Efallai y bydd y croeso yn ddwyieithog, ond efallai bod yr arlwy yn llai. Felly mae sicrhau normaleiddio'r cysyniad yna ein bod ni'n gallu cael arlwy amlieithog yn hollbwysig, yn ogystal ag edrych ar y rôl o fel mae hwn yn mynd i newid y byd addysg, ac fel mae e’n mynd i newid yr elfen gymdeithasol, a hefyd gwasanaethau, achos mae hwnna cyn bwysiced hefyd, bod pobl yn gallu cael y gwasanaeth maen nhw’n ei ddymuno yn eu dewis iaith.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686300 373 Cy 2025-06-12T14:25:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17717&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686303 374 En 2025-06-12T14:25:39 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17756&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686302 375 Cy 2025-06-12T14:25:20 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17737&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch am hynna. Mi wnaf i fynd at Llio. Gyda llaw, mae gennym ni ryw 20 munud ar ôl ac mae yna sawl pwnc arall dŷn ni’n gobeithio eu codi, felly mae hyn oll mor ddefnyddiol i ni, ond os gallaf i erfyn arnoch chi am atebion bach yn fwy cryno. Mae’n flin gen i, dwi’n gwybod bod cymaint o’r pethau dŷch chi’n eu dweud mor bwysig, ond mi wnaf i fynd at Llio.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686304 376 Cy 2025-06-12T14:25:39 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17756&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 11701 Llio Maddocks Maddocks, Llio Byddem ni'n gallu siarad am hyn drwy'r dydd, dwi'n siŵr. Na, mi wnaf fod yn gryno. Dwi'n meddwl bod yna ffeithiau hanesyddol o effaith Eisteddfod yr Urdd ar yr iaith Gymraeg. Roedd Lis yn tystio yn y sgwrs flaenorol efo mentrau iaith Cymru fod Menter Iaith Merthyr a'r ganolfan Gymraeg ym Merthyr wedi eu datblygu yn sgil cynnal Eisteddfod yr Urdd, a'r awydd yna i weld parhad ieithyddol ar ôl yr ŵyl. A hefyd mentrau iaith yn gyffredinol, roedd y fenter iaith gyntaf erioed wedi cael ei sefydlu oherwydd bod Eisteddfod yr Urdd wedi ymweld ag ardal, ac eisiau sicrhau wedyn fod pobl yn gallu defnyddio'r iaith Gymraeg yn eu cymunedau nhw yn dilyn yr ŵyl.  Ond dwi'n meddwl hefyd bod yna effeithiau hirdymor yn parhau i fod. Rydyn ni’n gwneud case studies bob blwyddyn, ac mae nifer o’n henillwyr ar gyfer medal y dysgwyr, sydd wrthi’n gadael addysg Gymraeg, yn newid eu dewis o golegau oherwydd eu bod nhw wedi cael cydnabyddiaeth am eu defnydd o’r iaith. Ac yn hytrach na mynd dros y ffin i astudio drwy’r Saesneg, yn penderfynu mynd i Fangor neu Aberystwyth, er mwyn cael profiad cwbl Gymreig a datblygu eu sgiliau ieithyddol nhw—rhywbeth fuasen nhw byth wedi'i wneud heb iddynt ymweld â’r Eisteddfod a chymryd rhan yn y cystadlu. A dwi’n meddwl ein bod ni fel gŵyl yn sicrhau bod pobl yn aros o fewn ffiniau Cymru. Mae’r effaith rydyn ni’n gallu ei gael, fel digwyddiad high profile hefyd, yn aruthrol. Mae yna dros 1,000 o ysgolion yn ymwneud efo’r Urdd bob blwyddyn, ond mae hwnna’n cynyddu oherwydd yr ymwneud â’r ysgolion ail iaith yna, oherwydd eu bod nhw’n gallu cymryd rhan mewn gŵyl fel Eisteddfod yr Urdd pan fydd hi ar eu stepen drws nhw, ac wedyn yn gweld y budd o hwnnw ac yn parhau efo’r iaith, efo’u taith ieithyddol nhw. Felly, dwi ddim yn meddwl mai cyd-ddigwyddiad ydy o fod hyn i gyd yn digwydd; dwi’n meddwl bod o’n ffaith bod gwyliau proffil uchel a mawr, cenedlaethol, fel Eisteddfod yr Urdd a’r Eisteddfod Genedlaethol, wir yn cael effaith ar y defnydd o iaith, a hynny am amser hir iawn.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686306 377 En 2025-06-12T14:27:25 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17862&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 245 245 Julie Morgan AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=245 Morgan, Julie

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686307 378 En 2025-06-12T14:27:26 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17863&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Thank you, Llio. Julie, was there anything else you wanted to ask?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686308 379 En 2025-06-12T14:27:30 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17867&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 245 245 Julie Morgan AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=245 Morgan, Julie

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686309 380 Cy 2025-06-12T14:27:46 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17883&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 7942 Betsan Moses Moses, Betsan Buaswn i’n dweud cynllunio gyda phartneriaid sydd ar lawr gwlad ac a fydd yno, i ddiogelu bod pob dim rŷn ni’n ei wneud yn bwydo’r weledigaeth yna. Felly, pan fyddwn ni’n gadael, ein strategaeth gadael ni yw bod pob un ohonyn nhw yn ymwybodol o ran beth yw eu rôl nhw, ond hefyd sicrhau bod pawb yn rhannu’r weledigaeth yna ac yn cynorthwyo ei gilydd. Felly, mewn gwirionedd, i fi, y cynllunio sy’n hollbwysig ar gyfer gwireddu hynny.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686310 381 Cy 2025-06-12T14:28:17 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17914&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Llio.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686311 382 En 2025-06-12T14:28:20 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17917&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 245 245 Julie Morgan AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=245 Morgan, Julie

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686312 383 Cy 2025-06-12T14:28:21 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17918&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Os gallwn ni 'ddad-mute-io' Llio.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686314 384 Cy 2025-06-12T14:28:27 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=17924&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 11701 Llio Maddocks Maddocks, Llio Ie, cytuno efo Betsan o ran y cydweithio yna. Mae angen strategaeth i sicrhau bod y gwaddol yn digwydd mewn nifer o bocedi a chymunedau yng Nghymru ar yr un pryd, oherwydd, yn amlwg, rydyn ni’n ymweld â chymunedau gwahanol bob blwyddyn, ni a’r Eisteddfod Genedlaethol. Felly, mi fuasai cydweithio a strategaeth benodol ar gyfer y gwaddol wir yn gwneud gwahaniaeth. Ond dwi hefyd yn meddwl bod pawb yn gweithio o fewn eu capasiti ar hyn o bryd. O ran Eisteddfod yr Urdd, mae’n tîm ni yna i gynnal yr ŵyl. Mae’n staff ni yna i gynnal digwyddiadau cymunedol o fewn y cymunedau. Mae staff yr Eisteddfod Genedlaethol yna i gynnal yr ŵyl. Fel roedd criw y mentrau iaith yn sôn yn gynharach, maen nhw yna, maen nhw’n gwneud y gwaith yma ar ben eu gwaith arferol nhw. Felly, dwi’n meddwl bod cynyddu capasiti a thrio sicrhau gwaddol yn rhywbeth rydyn ni’n ei wneud oherwydd rydyn ni’n teimlo’n falch iawn ohono fo, ac rydyn ni’n teimlo yn gryf iawn dros allu sicrhau gwaddol o fewn y cymunedau ar ôl i ni adael fel gŵyl, ond dwi hefyd yn meddwl, er mwyn gallu sicrhau y mwyaf ohono fo, fod angen adnoddau ychwanegol i gael eu buddsoddi i mewn iddo fo, neu bydd o jest ddim yn digwydd, a bydd o ddim yn digwydd ar y lefel gorau posib y byddai'n gallu digwydd. A dwi’n meddwl, er mwyn sicrhau hynna, buddsoddiad, adnoddau a phobl sydd eu hangen, er mwyn sicrhau bod y gwaith yn cael ei gyflawni.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686317 385 En 2025-06-12T14:29:45 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18002&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 245 245 Julie Morgan AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=245 Morgan, Julie

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686318 386 Cy 2025-06-12T14:29:51 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18008&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch, Julie. Mi wnawn ni symud at Heledd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686319 387 Cy 2025-06-12T14:29:54 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18011&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch yn fawr iawn, Gadeirydd. Yn amlwg, o ran y ddwy Eisteddfod, mae Llywodraeth Cymru wedi buddsoddi o ran mynediad am ddim i deuluoedd incwm isel yn y blynyddoedd diwethaf yma. Pa mor bwysig ydy hwnna i chi? Ydych chi'n credu bod tâl mynediad, sydd yn parhau i nifer o bobl, yn parhau i fod yn rhwystr? Oes yna fwy y byddech chi'n hoffi ei weld yn digwydd? Er enghraifft, mi gafodd yr Urdd Eisteddfod am ddim yn llwyr, i gyd-fynd efo'ch canmlwyddiant. Beth fyddai'r ddelfryd o ran eich dau sefydliad chi?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686323 388 Cy 2025-06-12T14:30:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18017&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686325 389 Cy 2025-06-12T14:30:40 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18057&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Pwy sydd eisiau—?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686324 390 Cy 2025-06-12T14:30:42 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18059&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 7942 Betsan Moses Moses, Betsan Mewn byd delfrydol, yn sicr, dwi wirioneddol yn credu y dylai fod yna ŵyl genedlaethol ble nad oes yna dâl mynediad iddo fe. Dwi'n credu bod dathlu'r gorau o'r iaith a'n diwylliant yn hollbwysig. Mae gennym ni amgueddfa genedlaethol ac mae'n rhad i fynd iddi; pam nid gŵyl, buaswn i'n dadlau. Ond, wrth gwrs, rydyn ni'n ymwybodol iawn yn yr hinsawdd economaidd sydd ohoni fod yn rhaid i ni edrych ar fel y gallwn ni wireddu hynny. Ac, wrth gwrs, mae'r gât i ni yn anferth ar gyfer y cynllun busnes. Felly, mi fyddai angen arian sylweddol ar gyfer gwireddu gŵyl rad ac am ddim, ond byddai effaith gŵyl rad ac am ddim yn anferthol. Mae'n rhaid i mi ddweud bod effaith Eisteddfod Caerdydd yn parhau, ac felly nid ar chwarae bach y dylid anghofio effaith gallu gwireddu hynny, achos i fi, mae rhywun yn gallu gweld y diwylliant yna, sy'n hollbwysig. Felly, mi fyddai hynny'n uchelgais.  Ond dwi'n credu mai'r hyn sy'n bwysig o ran pecynnau ar gyfer teuluoedd incwm isel—ac, wrth gwrs, gyda ni nid jest y tocyn yw e, mae'n becyn yn fwy na hwnna, rydych chi'n cael taleb bwyd ar gyfer y plant hefyd fel ei fod e'n brofiad cyfannol—dwi'n credu bod hwnna wedi talu ar ei ganfed oherwydd mae e wirioneddol yn rhoi cyfle i rywun i flasu ar y stepen drws. Ac os ydyn ni jest yn sôn am Rhondda Cynon Taf, beth gawsom ni oedd teuluoedd yn dod ar y penwythnos cyntaf, ac mi ddaethon nhw nôl. Mi wnaethon nhw roi opsiwn i'r plant o ran beth roedden nhw eisiau, 'Ydych chi eisiau mynd i'r sinema dros yr haf, neu ydych chi eisiau mynd i gael pryd o fwyd dros yr haf?' ac mi ddaethon nhw nôl. Gwnaeth un teulu ddod nôl deirgwaith ar ôl hynny oherwydd roedden nhw'n dweud er bod yna gost, bod profiad rwyt ti'n ei gael a'r hyn rwyt ti'n ei gael am dy arian yn anhygoel. Felly, mewn gwirionedd, i fi, colli cyfle fyddem ni petai hynny ddim yn bodoli, oherwydd mae'r ffaith bod rhywun yn gallu dod i flasu a chael y profiad yna yn anhygoel, ond hefyd mae newid agwedd at iaith yn hollbwysig oherwydd beth rydych chi'n ei gael. A beth sydd wedi digwydd bob tro rydyn ni wedi gwneud hwnna yw bod pobl yn dod yn disgwyl, efallai, rhywbeth cwbl wahanol i beth maen nhw wedi ei gael, ond yn cael y profiad anhygoel yna a sylweddoli perchnogaeth iaith. Felly, i fi, mae'n amhrisiadwy.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686326 391 Cy 2025-06-12T14:33:05 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18202&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch. Llio.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686327 392 Cy 2025-06-12T14:33:09 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18206&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 11701 Llio Maddocks Maddocks, Llio Ie, yr un fath. Mewn byd delfrydol buaswn i ddim yn dweud 'na' i gael mynediad am ddim i bawb—buasai'n hyfryd, oni fuasai—ond dwi'n meddwl mai realiti'r peth ydy bod Eisteddfod yr Urdd yn costio £2.7 miliwn i'w chynnal am yr wythnos, ac mae canran eithaf bach o hwnna, tua 10 y cant, yn dod o fuddsoddiad Llywodraeth Cymru a chymdeithas y llywodraethau lleol, ac wedyn mae'r gweddill yn dod drwy incwm tocynnau, incwm darlledu, stondinwyr, carafannau ac yn y blaen, ond mae nawdd corfforaethol hefyd yn darged mawr i ni. Ac mae lot o fuddsoddiad staff yn mynd i mewn i sicrhau bod pris mynediad ddim yn codi yn aruthrol a'n bod ni ddim yn sybsideiddio cost yr Eisteddfod trwy brisiau tocynnau. Dydyn ni ddim wedi codi pris tocynnau cystadleuwyr ers tua 2018 er mwyn sicrhau ei bod o yn fforddiadwy, yn parhau i fod yn fforddiadwy, er bod costau cynnal yr ŵyl wedi cynyddu'n sylweddol ers cyfnod COVID. Mae wedi cynyddu gan ryw £1 miliwn. Rydyn ni'n sicrhau ein bod ni fel staff yn mynd ar ôl grantiau a nawdd ychwanegol er mwyn gallu cadw prisiau'r tocynnau mor rhad â phosib. A dwi'n meddwl, o gymharu efo dyddiau allan eraill i'r teulu o ran twristiaeth, ein bod ni'n dal i barhau i fod yn gystadleuol o ran yr arlwy sydd ar gael ar y maes yn ystod yr wythnos.  Mae'r grant mynediad am ddim wedi gwneud gwahaniaeth mawr i ni—gan Lywodraeth Cymru. Mae'n sicrhau bod rhieni yn gallu dod i mewn i wylio eu plant yn cystadlu, bod plant o deuluoedd incwm is yn gallu dod i mewn am ddim. Mae tua 47 y cant o'r rheini sy'n hawlio tocynnau am ddim yn dod i'r Eisteddfod am y tro cyntaf erioed, sy'n sicrhau ein bod ni'n ymestyn allan at gynulleidfaoedd newydd. Mae rhyw 13 y cant o'r rhai sy'n hawlio'r tocynnau yn dweud y buasen nhw ddim yn gallu dod i'r Eisteddfod o gwbl, y buasai'n gwbl amhosib heb y gefnogaeth yna. Dwi'n cofio adeg, cyn COVID, lle roedd yna rieni yn dod at y bwth tocynnau ac yn penderfynu pa un oedd yn gallu mynd i mewn achos dim ond un roedden nhw'n gallu talu amdano fo, ac yn penderfynu, na, mae'r llall yn gorfod aros yn y maes parcio ac eistedd yn y car trwy'r dydd yn hytrach na dod i mewn i weld y cystadleuwyr.  Dwi'n cofio staff yr Urdd yn talu am docyn i rai pobl achos eu bod nhw jest methu â fforddio fo. Felly, dwi'n meddwl y bydd yr effaith y mae'r grant yma'n ei chael yn gwneud gwahaniaethau mawr ar lefel gwbl bersonol a chymunedol hefyd i bobl, ac yn sicrhau nad oes dim rhwystr iddyn nhw ddod a phrofi'r iaith Gymraeg a'r celfyddydau o fewn eu cymunedau nhw a'u bod nhw'n gallu rhoi'r gefnogaeth ychwanegol i'w plant nhw.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686305 393 Cy 2025-06-12T14:35:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18317&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686313 394 Cy 2025-06-12T14:35:27 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18344&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch yn fawr iawn. Dwi'n meddwl bod hwnna'n gadarn iawn—bod eisiau parhau i ariannu teuluoedd incwm isel felly. Diolch i chi'ch dwy. O ran, wedyn, yr effaith economaidd, yn amlwg mae yna effaith economaidd anferthol bob tro mae yna Eisteddffod yr Urdd ac Eisteddfod Genedlaethol. Rydych chi wedi darparu tystiolaeth amryw o weithiau i ni fel pwyllgor ar hynny. Ydych chi'n meddwl bod hynny'n cael ei ddeall yn ddigonol gan Lywodraeth Cymru, a'ch bod chi'n cael eich gweld fel gwyliau rhyngwladol o bwys yn hytrach na gwyliau ar gyfer y Gymraeg i bobl o Gymru, oherwydd mae gennych chi bobl ryngwladol, onid oes, sy'n dod i'r eisteddfodau? A allwn ni fod yn gwneud mwy i gefnogi'r Eisteddfod, neu'r ddwy Eisteddfod, a lle maen nhw o ran strategaeth economaidd Cymru?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686315 395 Cy 2025-06-12T14:36:26 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18403&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Mae Betsan yn sicr eisiau dod i mewn ar hyn, rwy'n gweld.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686316 396 Cy 2025-06-12T14:36:30 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18407&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 7942 Betsan Moses Moses, Betsan Dwi'n credu y gwnaeth Ian Gwyn Hughes ddweud wrthych chi'n gynt, onid do, lle roedd e'n dweud mi oedd yna brofiad ble roedd e'n teimlo'n fwy cyfforddus yn ei hunaniaeth mewn gwlad arall. A'r hyn sydd yn fy nhristáu i yw, pan fyddaf i'n siarad—. Rŷn ni wedi cael nifer o bobl ryngwladol yn dod i'r Eisteddfod—ac mae gennym ni wyliau—yn dod yn flynyddol, ac maen nhw'n dweud, 'Hwn yw un o'r arfau pwysicaf fyddai gan wlad ar gyfer gwneud pŵer tawel, pŵer meddal, ac eto i gyd, pam ŷn ni wedi cael y gwahoddiad drwoch chi yn hytrach nag, efallai, ein bod ni'n ymwybodol o hyn?' Dwi'n ofni weithiau ein bod ni'n ofn mentro a nodi bod gennym ni un o brif wyliau diwylliannol y byd oherwydd ei bod hi drwy iaith leiafrifol, a dwi ddim yn gallu deall, oherwydd, mewn gwirionedd, pan fyddwch chi'n edrych ar yr arlwy sydd gennym ni—. Ac, yn rhyfedd, mae yna bobl wedi dweud wrthyf i—pobl ddaeth yn rhyngwladol a phobl ddaeth hefyd ar gyfer Eisteddfod Caerdydd, ac wedi hynny—'Dwi wedi cael y profiad celfyddydol gorau dwi erioed wedi'i gael, hyd yn oed mewn gwyliau lle rwy'n talu £150 y diwrnod i fynd iddyn nhw, yma.' Mae'n rhaid inni ei ddathlu e ac mae'n rhaid inni sylweddoli'r adnodd sydd gyda ni. Ac felly, buaswn i'n dweud, oes, mae angen inni fod yn fwy eofn i ddweud, 'Mae gennym ni ŵyl arobryn yn fan hyn ac mae'n rhaid inni ei dathlu hi. Mae nifer o'n prosiectau ni, megis Merched yn Gwneud Miwsig, yn rhan o'r pŵer tawel, yn gweithio gyda'r Ewros ac yn y blaen. Mae gennym ni TwmpDaith, y gwnaethon ni ei chreu gyda Menter Maldwyn, sydd wedi bod yn rhan o hynny. Ond rŷn ni'n anghofio bod gennym ni un o'r gwyliau, byddwn i'n dweud, gorau yn y byd yma ar ein stepen drws ni, ac mae angen inni barchu a dathlu hynny. Ac rwy'n credu bod angen inni ddefnyddio hynny'n fwyfwy, oherwydd, o ran twristiaeth, un o'r pethau pwysicaf mae pobl yn ei ddweud yw beth sy'n unigryw am wlad, ac mae gennych chi yn fan hyn rywbeth sy'n gwbl unigryw ac mae gennych chi'r artistiaid arobryn sy'n rhan ohono. Buaswn i'n dweud mai un o'r profiadau hyfrytaf dwi erioed wedi'i gael yw eistedd yn Nhregaron yn edrych ar waith syrcas—un o'r goreuon dwi wedi'i weld, ac rwy wedi bod i weld nifer o syrcasau drwy Brydain a thu hwnt—ac mi oedd e'n digwydd yn fanna. Mae gennym ni sbectacl anhygoel yn digwydd yn ddyddiol yn yr Eisteddfod, a dwi'n credu bod rhaid inni ddathlu hynny ac mae'n rhaid inni fod yn hyderus wrth nodi hynny.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686320 397 Cy 2025-06-12T14:39:01 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18558&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686321 398 Cy 2025-06-12T14:39:04 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18561&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Llio.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686322 399 Cy 2025-06-12T14:39:05 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18562&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 11701 Llio Maddocks Maddocks, Llio Ie, yn yr un ffordd, Eisteddfod yr Urdd ydy'r ŵyl fwyaf ar gyfer plant a phobl ifanc yn Ewrop, os nad y byd. Ac fel roedd Betsan yn dweud, mae brand 'eisteddfod', y traddodiad eisteddfodol, yn rhywbeth cwbl, cwbl unigryw i Gymru. A dwi'n meddwl ei fod o'n rhywbeth y dylem ni fod yn gweiddi amdano ac yn ei ddathlu lot yn fwy y tu hwnt i'n sefydliadau ni, felly—fel Llywodraeth, fel bwrdd twristiaeth. Mae'r ffaith bod yna rai cymunedau di-Gymraeg sydd efallai'n dal ddim yn siŵr beth ydy eisteddfod yn siom, â dweud y gwir, achos mi ddylem ni fod yn ymfalchïo ynddi hi fel cenedl ac yn y ffaith bod hon yn gwbl unigryw o ran gwyliau aml-ddiwylliannol. Mae ein criw iechyd a diogelwch yn dweud wrthym ni bob blwyddyn mai ni ydy'r ŵyl fwyaf sy'n digwydd yr wythnos yna yn Ewrop. Mae sgêl y peth yn anferth pan fyddwch chi'n ei gymharu fo efo gwledydd eraill. Ond ddim jyst sgêl y peth fel gŵyl sy'n dathlu diwylliant cyffredinol, fel gŵyl gerddorol, ond sgêl rhywbeth sy'n dathlu diwylliant amlgyfrwng drwy gydol yr wythnos. Mae'n rhywbeth y dylen ni ei roi ar dop ein blaenoriaethau ni wrth fuddsoddi yn ein treftadaeth a'n diwylliannau ni, dwi'n meddwl, ac yn dangos i weddill y byd beth rydyn ni'n gallu ei wneud. Ac ar ben hynny, dwi'n meddwl, mae gwarchod y ddwy Eisteddfod fel rhywbeth sydd yn rhoi cyfleoedd perfformio traddodiadol hefyd o fewn y diwylliant gwerinol. Does yna ddim lot o lefydd sydd efo llwyfan cenedlaethol i allu gwneud hynny, heblaw amdanom ni a'r Eisteddfod Genedlaethol, a hynny ar ddwy lefel wahanol, o ran plant a phobl ifanc a'r boblogaeth gyfan. Dwi'n meddwl bod rheini'n bethau arbennig iawn i'w cadw, a heb eu dathlu, a heb rannu'r negeseuon pwysig yma am beth sy'n ein gwneud ni'n unigryw, dim ond eu colli nhw wnawn ni.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686241 400 Cy 2025-06-12T14:40:00 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18617&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686243 401 Cy 2025-06-12T14:40:44 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18661&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch am yr atebion hynny. Yn amlwg, mae gennym ni fel pwyllgor hefyd gyfrifoldeb o ran craffu ar faterion rhyngwladol, felly mae'r rhain yn siŵr o fod yn bethau y byddem ni'n gallu craffu arnyn nhw hefyd efo'r Gweinidogion perthnasol.  O ran yr ymchwil sy'n cael ei wneud, o ran deall effaith economaidd, yn amlwg, rydych chi, fel dau sefydliad, yn gwneud gwaith ymchwil. Oes yna bethau pellach, ydych chi'n credu, a fyddai o gymorth i ddeall yr effaith? Yn amlwg, mae rhai pethau anecdotaidd, fel rydych chi wedi cyfeirio atyn nhw o ran teimlad, ac ati. Oes yna ffyrdd eraill, ydych chi'n meddwl, fyddai'n fuddiol i gasglu data er mwyn profi effaith?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686245 402 Cy 2025-06-12T14:41:26 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18703&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Os gallaf i ofyn am atebion cryno, plis, achos mae gennym ni bedair munud ar ôl o'n sesiwn. Fe wnaf i fynd at Llio yn gyntaf.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686244 403 En 2025-06-12T14:41:34 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18711&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 11701 Llio Maddocks Maddocks, Llio I think, on our part, the impact of the national Eisteddfod as a festival is measured, but also we measure the impact that over 200 community eisteddfods have on those communities at a local level, and I think that's something that, perhaps, is sometimes forgotten—that economic impact, but also the community impact and cultural impact within those communities. So, certainly, we collect data on that point, and it's something that we're quite prepared to share.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686246 404 Cy 2025-06-12T14:41:59 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18736&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686247 405 Cy 2025-06-12T14:42:02 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18739&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Betsan.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686248 406 Cy 2025-06-12T14:42:03 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18740&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 7942 Betsan Moses Moses, Betsan Yn yr un modd, mewn gwirionedd, mae'n hwy nag effaith economaidd yn unig; mae'n effaith cymunedol, cymdeithasol, ac mae hefyd yn effaith ieithyddol. Ac felly, i fi, mae'r holl haenau yna, a hefyd y digidol, oherwydd mae yna rôl hollbwysig gyda ni ar gyfer datblygu'r elfen yna. Felly, mae angen edrych arno fo'n gyfannol oherwydd, pan fyddwch chi'n gweld y pecyn yna yn ei gyfanrwydd, mae'n anhygoel beth sy'n cael ei wireddu.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686252 407 Cy 2025-06-12T14:42:31 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18768&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Diolch.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686253 408 Cy 2025-06-12T14:42:33 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18770&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch yn fawr iawn i'r ddwy ohonoch chi. A gaf i ddiolch i chi yn gyntaf am fod mor barod i roi'r amser i ni prynhawn yma i roi tystiolaeth? A hefyd, o dan gyfyngiadau amser, rydych chi wedi rhoi lot fawr iawn o wybodaeth i ni ac rydyn ni'n wir mor ddiolchgar i glywed eich profiad, achos bydd hwnna wir yn cyfoethogi ein tystiolaeth a'r ymchwiliad yma. Felly, diolch yn fawr iawn i'r ddwy ohonoch chi am yr amser ac am roi cymaint o dystiolaeth i ni.  Bydd transgript o'r hyn sydd wedi cael ei ddweud yn cael ei ddanfon atoch chi i wirio ei fod e'n gofnod teg. Diolch gymaint i chi unwaith eto am y dystiolaeth y prynhawn yma.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686255 409 Cy 2025-06-12T14:43:15 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18812&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 7942 Betsan Moses Moses, Betsan Diolch i chi.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686256 410 Cy 2025-06-12T14:43:17 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18814&l=cy 250612-6 7. Ymchwiliad Cymraeg i bawb? - Sesiwn dystiolaeth ar rôl gwyliau a digwyddiadau - Panel 8 C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Diolch eto. Aelodau, rydyn ni'n symud ymlaen, ond mi wnawn ni ddiolch eto i'n tystion am y dystiolaeth ac am fod gyda ni. Diolch eto iddyn nhw.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686259 411 Cy 2025-06-12T14:43:25 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18822&l=cy 250612-7 8. Papurau i'w nodi C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Aelodau, rydyn ni'n symud ymlaen at eitem 8, sef papurau i'w nodi. Dim ond un papur sydd gyda ni ar gyfer y sesiwn heddiw, felly fe wnaf i ofyn os ydych chi'n fodlon nodi'r papur yna.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686260 412 Cy 2025-06-12T14:43:40 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18837&l=cy 250612-7 8. Papurau i'w nodi C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Hapus i nodi.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686261 413 Cy 2025-06-12T14:43:42 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18839&l=cy 250612-7 8. Papurau i'w nodi C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Gret. Ocê.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686262 414 Cy 250612-8 9. Cynnig o dan Reol Sefydlog Rhif 17.42(ix) i benderfynu gwahardd y cyhoedd I Cynnig: bod y pwyllgor yn penderfynu gwahardd y cyhoedd o weddill y cyfarfod hwn ac o ddechrau'r cyfarfod ar 18 Mehefin 2025, yn unol â Rheol Sefydlog 17.42(ix).

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686263 415 Cy 250612-8 9. Cynnig o dan Reol Sefydlog Rhif 17.42(ix) i benderfynu gwahardd y cyhoedd I Cynigiwyd y cynnig.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686264 416 Cy 2025-06-12T14:43:42 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18839&l=cy 250612-8 9. Cynnig o dan Reol Sefydlog Rhif 17.42(ix) i benderfynu gwahardd y cyhoedd C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Felly, o dan Reol Sefydlog 17.42, rwy'n cynnig ein bod ni'n gwahardd y cyhoedd o weddill ein cyfarfod heddiw. Ydych chi'n fodlon i ni wneud?

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686266 417 Cy 2025-06-12T14:43:55 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18852&l=cy 250612-8 9. Cynnig o dan Reol Sefydlog Rhif 17.42(ix) i benderfynu gwahardd y cyhoedd C 426 426 Heledd Fychan AS https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=426 Fychan, Heledd Hapus, Gadeirydd.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686267 418 Cy 2025-06-12T14:43:56 http://www.senedd.tv/cy/15123?startPos=18853&l=cy 250612-8 9. Cynnig o dan Reol Sefydlog Rhif 17.42(ix) i benderfynu gwahardd y cyhoedd C 5207 5207 Delyth Jewell AC https://busnes.senedd.cymru/mgUserInfo.aspx?UID=5207 Jewell, Delyth Ocê. Fe wnawn ni aros i glywed ein bod ni'n breifat.

15123 6 2025-06-12T09:29:43 686265 419 Cy 250612-8 9. Cynnig o dan Reol Sefydlog Rhif 17.42(ix) i benderfynu gwahardd y cyhoedd I Derbyniwyd y cynnig. Daeth rhan gyhoeddus y cyfarfod i ben am 14:44.