Cynigion i’w trafod ar 15/07/2026

NDM9247 - Dadl Aelodau

Datganodd yr Aelod fuddiant Wedi’i gyflwyno ar 09/06/2026 | I'w drafod ar 15/07/2026

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi bod gormod o bobl ifanc yng Nghymru yn parhau i wynebu rhwystrau i gael mynediad at gyflogaeth ddiogel â chyflog da ac o ansawdd uchel, gan gyfrannu at allfudo, anweithgarwch economaidd ac anghydraddoldeb o ran cyfleoedd.

2. Yn cydnabod Gwarant Pobl Ifanc Llywodraeth Cymru, sy'n anelu at sicrhau bod pob person ifanc rhwng 16 a 24 oed yn gallu cael mynediad at addysg, hyfforddiant, cyflogaeth neu hunangyflogaeth, tra'n cydnabod nad yw canlyniadau bob amser yn arwain at waith parhaus o ansawdd da.

3. Yn cydnabod bod Cymru'n lle deniadol i fyw, astudio a gweithio, gyda llawer o bobl ifanc yn dewis aros ac adeiladu eu dyfodol yma, ond yn nodi gyda phryder bod Cymru'n parhau i golli gormod o bobl ifanc i gyfleoedd mewn mannau eraill oherwydd bylchau o ran argaeledd ac ansawdd swyddi.

4. Yn cydnabod bod llawer o bobl ifanc yn profi cyflogaeth ansicr, cyflog isel a dilyniant cyfyngedig, a bod lleihau nifer y bobl ifanc nad ydynt mewn addysg, cyflogaeth na hyfforddiant (NEETs) yn parhau i fod yn uchelgais allweddol, a bod angen cynnydd pellach.

5. Yn cydnabod bod rhai grwpiau o bobl ifanc, gan gynnwys y rhai ag anableddau neu gyflyrau iechyd hirdymor fel tiwmorau ar yr ymennydd, gofalwyr ifanc, a'r rhai o gefndiroedd incwm is yn wynebu rhwystrau ychwanegol i gael mynediad at gyfleoedd, ac na ddylid penderfynu ar fynediad at gyflogaeth o ansawdd da drwy loteri cod post.

6. Yn cydnabod pwysigrwydd creu swyddi o ansawdd da gyda chyflog teg, diogelwch, dilyniant a chyfle yn sgil trawsnewidiadau economaidd, gan gynnwys symud i sero net a buddsoddi mewn sectorau twf, er mwyn ehangu cyfleoedd i bobl ifanc.

7. Yn nodi'r ymrwymiadau i greu swyddi ar gyfer y dyfodol ac i ehangu cyfleoedd cyflogaeth a sgiliau, ac yn pwysleisio pwysigrwydd sicrhau bod y rhain yn cael eu troi'n swyddi hygyrch o ansawdd uchel i bobl ifanc ar draws pob rhan o Gymru.

8. Yn nodi camau Llywodraeth y DU i ehangu cyfleoedd i bobl ifanc, gan gynnwys rhaglenni cyflogaeth a sgiliau a buddsoddiad ehangach fel y Cynllun Cartrefi Cynnes sydd â photensial sylweddol i greu swyddi mewn sectorau gan gynnwys adeiladu, ôl-osod ac ynni glân.

9. Yn nodi, gyda phryder, anghydraddoldebau rhanbarthol o ran mynediad at gyflogaeth, darpariaeth sgiliau a thrafnidiaeth, sy'n effeithio yn arbennig ar bobl ifanc mewn cymunedau gwledig, arfordirol ac ôl-ddiwydiannol.

10. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i:

a) cryfhau'r broses o gyflawni'r Warant Pobl Ifanc i sicrhau bod pob person ifanc yn cael cyfleoedd ystyrlon sy'n arwain at gyflogaeth ddiogel a chyflog da;

b) nodi uchelgeisiau clir ar gyfer lleihau nifer y bobl ifanc nad ydynt mewn addysg, cyflogaeth na hyfforddiant, gyda ffocws ar ddilyniant a chanlyniadau hirdymor;

c) hyrwyddo gwaith teg a gwella ansawdd swyddi ar draws rhaglenni cyflogaeth a sgiliau a ariennir yn gyhoeddus;

d) alinio rhaglenni cyflogaeth a sgiliau Cymru â mentrau ehangach y DU i wneud y mwyaf o gyfleoedd a buddsoddiad yng Nghymru;

e) amlinellu sut y bydd yn creu a chefnogi llwybrau i bobl ifanc i sectorau twf, gan gynnwys diwydiannau gwyrdd, ôl-osod tai, gweithgynhyrchu uwch a'r economi gofal;

f) ehangu mynediad at brentisiaethau o ansawdd uchel a llwybrau galwedigaethol sy'n gysylltiedig â gyrfaoedd hirdymor;

g) sicrhau bod rhaglenni cyflogaeth, sgiliau a chymorth i bobl ifanc yn gynhwysol ac yn hygyrch, gan gynnwys cymorth wedi'i deilwra i'r rhai sy'n wynebu rhwystrau ychwanegol; a

h) mabwysiadu dull cryf cydgysylltiedig ar draws polisi economaidd, tai, addysg a thrafnidiaeth i sicrhau y gall pobl ifanc adeiladu dyfodol sy'n werth aros amdano yng Nghymru.

Manylion Buddiant yr Aelod

Cyn-Ysgrifennydd Cyffredinol TUC Cymru (Shav Taj)
 

NDM9285 - Dadl Fer

Wedi’i gyflwyno ar 07/07/2026 | I'w drafod ar 15/07/2026

Gwella mynediad at gyfleoedd economaidd lleol yng Nghasnewydd Islwyn

 

NDM9287 - Cynnig ar gyfer dadl gan Wrthblaid

Wedi’i gyflwyno ar 08/07/2026 | I'w drafod ar 15/07/2026

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn llongyfarch pobl Cymru ar gyflawni un o'r cyfraddau ailgylchu uchaf yn y byd.

2. Yn cefnogi'r gwaith o sefydlu cynllun dychwelyd ernes yng Nghymru i wella cyfraddau ailgylchu ymhellach.

3. Yn credu y bydd dargyfeirio rheoleiddiol diangen oddi wrth Loegr, yr Alban a Gogledd Iwerddon, a chynnwys gwydr yng nghynllun dychwelyd ernes arfaethedig presennol Llywodraeth Cymru yn arwain at;

a) cynyddu costau i gynhyrchwyr, manwerthwyr a defnyddwyr yng Nghymru;

b) cyflwyno risg o dwyll trawsffiniol sylweddol; ac

c) peri risg o danseilio ewyllys da y cyhoedd. 

4. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i ddileu'r cynlluniau presennol i gynnwys gwydr yng nghynllun dychwelyd ernes Cymru, er mwyn sicrhau aliniad rhwng Cymru a gweddill y DU.

Gwelliannau

NDM9287 - 1 | Wedi’i gyflwyno ar 10/07/2026

Dileu popeth ar ôl pwynt 2 a rhoi yn ei le:

Yn croesawu’r ffaith y bydd Llywodraeth Cymru yn cyflawni Cynllun Dychwelyd Ernes sy’n gweithio i Gymru, a hynny’n unol â Rheoliadau Cynllun Ernes ar gyfer Cynwysyddion Diodydd (Cymru) 2026.

 

Rheoliadau Cynllun Ernes ar gyfer Cynwysyddion Diodydd (Cymru) 2026.

 

NDM9288 - Cynnig ar gyfer dadl gan Wrthblaid

Wedi’i gyflwyno ar 08/07/2026 | I'w drafod ar 15/07/2026

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi effaith barhaus TB buchol yn ariannol, yn emosiynol ac o ran lles anifeiliaid ar deuluoedd ffermio a chymunedau gwledig Cymru.

2. Yn cydnabod bod TB buchol yn glefyd cymhleth gyda sawl llwybr trosglwyddo, gan gynnwys trosglwyddo o wartheg i wartheg a haint o fywyd gwyllt.

3. Yn gresynu bod y dull presennol wedi methu ag ennyn hyder llawer o ffermwyr ac nad yw wedi cyflawni'r cynnydd sydd ei angen tuag at ddileu.

4. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i:

a) cynnal safonau bioddiogelwch cadarn;

b) manteisio ar gyngor y Grŵp Cynghori Technegol TB wrth ddatblygu dull newydd o reoli TB buchol;

c) cydnabod bywyd gwyllt fel ffynhonnell haint;

d) galluogi dulliau rheoli sydd wedi'u dilysu'n wyddonol; ac

e) sicrhau, os bydd y Grŵp Cynghori Technegol TB yn argymell camau rheoli bywyd gwyllt wedi'u targedu, gan gynnwys difa, fod argymhellion o'r fath yn cael eu hystyried yn llawn ac yn briodol ac, os ydynt yn cael eu cefnogi gan y dystiolaeth, y byddant yn rhan o ddull Llywodraeth Cymru o ddileu TB buchol.

Gwelliannau

NDM9288 - 1 | Wedi’i gyflwyno ar 10/07/2026

Dileu popeth ar ôl pwynt 1 a rhoi yn ei le:

2. Yn cydnabod:

a) y dull partneriaeth a gymerwyd gan Lywodraeth Lafur flaenorol Cymru yn gweithio gyda ffermwyr a milfeddygon;

b) bod achosion mewn buchesi ar hyn o bryd ar ei werth isaf ers mis Ionawr 2017; ac

c) bod bron i 95 y cant o fuchesi yng Nghymru bellach yn rhydd o TB buchol ar hyn o bryd.

3. Yn nodi y dylid rhoi ystyriaeth lawn a phriodol i dystiolaeth ac argymhellion a wnaed gan y Grŵp Cynghori Technegol TB.

4. Yn cydnabod rôl bwysig brechu wrth ddileu TB buchol.

5. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i barhau â gwaharddiad ar ddifa moch daear yn dorfol.

 

NDM9289 - Dadl y Senedd

Wedi’i gyflwyno ar 08/07/2026 | I'w drafod ar 15/07/2026

Cynnig bod Senedd, yn unol â Rheol Sefydlog 16.3, yn sefydlu Pwyllgor y Llywydd i gyflawni’r swyddogaethau a nodir yn Rheol Sefydlog 18.B2 ac, yn unol â Rheol Sefydlog 17.3 a Rheol Sefydlog 18.B4, yn ethol fel aelodau o Bwyllgor y Llywydd:

a) Y Dirprwy Lywydd fel Cadeirydd y Pwyllgor;

b) Sam Rowlands (Cadeirydd y pwyllgor cyfrifol o dan Reol Sefydlog 19); ac

c) Marc Jones (Plaid Cymru), Stephen Senior (Reform UK), Jayne Bryant (Llafur Cymru) ac Andrew RT Davies (Ceidwadwyr Cymreig).