Cynigion i’w trafod ar 10/12/2025

NDM8884 - Dadl Aelodau

Wedi’i gyflwyno ar 24/04/2025 | I'w drafod ar 10/12/2025

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi bod enseffalomyelitis myalgig (ME) yn salwch cronig sy’n anablu ar bob lefel o ddifrifoldeb.

2. Yn nodi bod 25%, o’r rhai sy'n dioddef o ME, yn cael eu categoreiddio gan NICE fel ‘difrifol: yn bennaf yn gaeth i’r gwely neu’r tŷ’, a ‘difrifol iawn: gyfan gwbl gaeth i’r gwely’, sy'n gofyn am ofal llawn amser ac, yn yr achosion mwyaf difrifol, gofal lliniarol a bwydo drwy diwb.

3. Yn gresynu mai’r rhai sydd yn aml â'r lefelau uchaf o ddifrifoldeb ME sy'n cael y lleiaf o ofal a thriniaeth briodol.

4. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i:

a) ymateb i'r pryderon a godir yn Adroddiad y Crwner yn Lloegr, Prevention of Future Deaths, ac esbonio pa gamau ymarferol y bydd yn eu cymryd i sicrhau na fydd unrhyw glaf yng Nghymru fyth yn cael ei roi mewn amgylchiadau mor drasig â'r rhai a ddisgrifir yn yr adroddiad;

b) sicrhau bod gwasanaethau ME a ariennir gan Adferiad yn gwneud darpariaeth sy’n briodol i anghenion cleifion sydd ag ME difrifol a difrifol iawn;

c) dwyn ynghyd grŵp arbenigol o weithwyr iechyd proffesiynol a phobl sydd â phrofiad byw, ar lefel genedlaethol, i ddatblygu canllawiau a safonau ansawdd Cymru Gyfan ar ME, gan gynnwys ar gyfer y rhai yr effeithir arnynt yn fwyaf difrifol;

d) gwneud penodi ymgynghorydd arbenigol Cymru gyfan ar gyfer cyflyrau cronig ôl-heintus - gan gynnwys ME a Covid hir - yn flaenoriaeth;

e) gwella'r hyfforddiant ar ME ar gyfer gweithwyr proffesiynol, yn gyntaf yn y GIG, ond hefyd mewn gwasanaethau cymdeithasol ac ysgolion: yn benodol, codi ymwybyddiaeth o anghenion gofal oedolion a phlant sydd ag ME difrifol a difrifol iawn; ac

f) sicrhau bod byrddau iechyd yn wirioneddol gyd-gynhyrchu eu gwasanaethau Adferiad ME a Covid hir, gan ystyried profiadau byw y rhai sy'n dioddef ar y lefelau mwyaf difrifol a'r rhai sy'n gofalu amdanynt.

Maeve Boothby O’Neill: Adroddiad Prevention of Future Deaths

Gwelliannau

NDM8884 - 1 | Wedi’i gyflwyno ar 04/12/2025

Ychwanegu is-bwynt newydd ar ddiwedd pwynt 4:

datblygu dull strategol o ymchwil drwy gefnogi Cymru i gynnal un o'r pum canolfan arfaethedig yn y DU ar gyfer ymchwil drosiadol gydweithredol i fecanweithiau patholegol sy'n achosi ME, COVID hir a chyflyrau heintiau ôl-acíwt cysylltiedig.

 

NDM9071 - Dadl Fer

Wedi’i gyflwyno ar 02/12/2025 | I'w drafod ar 10/12/2025

Meddiannu corfforaethol o ran practisau milfeddygol er mwyn gwneud elw, ar draul anifeiliaid anwes a'u perchnogion. 

 

NDM9076 - Cynnig ar gyfer dadl gan Bwyllgor

Wedi’i gyflwyno ar 03/12/2025 | I'w drafod ar 10/12/2025

Cynnig bod y Senedd:

Yn nodi’r ddeiseb ‘P-06-1534 Rhoi diwedd ar ofal mewn coridorau yng Nghymru’ a gasglodd 10,536 o lofnodion.

 

NDM9078 - Cynnig ar gyfer dadl gan Wrthblaid

Wedi’i gyflwyno ar 03/12/2025 | I'w drafod ar 10/12/2025

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi Dydd Sadwrn y Busnesau Bach ar 6 Rhagfyr 2025.

2. Yn cydnabod y cyfraniad hanfodol y mae busnesau bach yn ei chwarae wrth greu swyddi, cefnogi cymunedau a rhoi hwb i economïau lleol ledled Cymru.

3. Yn credu y bydd cyllideb hydref Llywodraeth Lafur y DU yn arwain at gostau ychwanegol i fusnesau a cholli swyddi.

4. Yn gresynu bod busnesau o dan Lywodraeth Lafur Cymru, yn cael eu taro gan y cyfraddau busnes lleiaf cystadleuol ym Mhrydain, diweithdra yw'r uchaf yn y Deyrnas Unedig a'r cyflog isaf.

5. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i:

a) dileu ardrethi busnes ar gyfer pob busnes bach;

b) gwrthdroi newidiadau arfaethedig i'r dreth etifeddiant mewn perthynas â rhyddhad eiddo busnes;

c) darparu rhagor o barcio am ddim yng nghanol trefi;

d) dileu'r dreth dwristiaeth cyn iddi ddod i rym; ac

e) galw ar Lywodraeth y DU i wrthdroi'r cynnydd mewn yswiriant gwladol cyflogwr ac ad-dalu Cymru am fethu ag ariannu costau llawn y rhain hyd yma.

Gwelliannau

NDM9078 - 1 | Wedi’i gyflwyno ar 05/12/2025

Dileu pwynt 5 a rhoi yn ei le:

Yn galw ar Lywodraeth Cymru i:

a) ymestyn y lluosydd cyfradd îs ar gyfer safle manwerthu bach a chanolig i gynnwys busnesau lletygarwch a hamdden, gan nodi bod amcangyfrif y byddai peidio gwneud hynny yn gadael y dafarn stryd fawr gyffredin gyda £6,800 yn ychwanegol o drethi busnes y flwyddyn;

b) sicrhau na fydd unrhyw gymorth i fusnesau a ddaw o uwchgynhadledd fuddsoddi ddiweddar Llywodraeth Cymru yn digwydd ar draul ymdrechion i feithrin sylfaen gystadleuol a gwydn busnesau domestig;

c) darparu pecyn cymorth busnes cryfach ac wedi’i gydgysylltu'n fwy effeithiol, gan gynnwys cynorthwyo cynlluniau olyniaeth i fusnesau bach a chanolig Cymru; a

d) hyrwyddo ehangiad mentrau cydweithredol a chyd-fuddiannol o fewn economi Cymru drwy roi’r modelau hyn ar sail deg gyda ffurfiau mwy traddodiadol o fenter a busnes.

NDM9078 - 2 | Wedi’i gyflwyno ar 05/12/2025

Dileu popeth ar ôl pwynt 2 a rhoi yn ei le:

Yn cydnabod ymrwymiad Llywodraeth Cymru i gefnogi busnesau bach yng Nghymru trwy: 

a) Busnes Cymru, sydd wedi cefnogi dros 33,200 o fusnesau ac entrepreneuriaid ers dechrau tymor y Senedd hon;

b) Micro-fenthyciadau a phecynnau cyllid twf gan Fanc Datblygu Cymru, sydd wedi cefnogi dros 950 o fusnesau gyda £21.7 milliwn o fenthyciadau yn nhymor y Senedd hon; ac

c) £140 miliwn ar ffurf rhyddhad ardrethi i fusnesau bach i dros 70,000 eiddo yn 2025-26. 

 

NDM9088 - Dadl y Senedd

Wedi’i gyflwyno ar 10/12/2025 | I'w drafod ar 10/12/2025

Cynnig bod y Senedd, yn unol â Rheol Sefydlog 17.14, yn ethol Lindsay Whittle (Plaid Cymru) yn lle Luke Fletcher (Plaid Cymru) yn aelod o’r Pwyllgor Deisebau.