NDM9247 - Dadl Aelodau

Datganodd yr Aelod fuddiant Wedi’i gyflwyno ar 09/06/2026 | I'w drafod ar 15/07/2026

Cynnig bod y Senedd:

1. Yn nodi bod gormod o bobl ifanc yng Nghymru yn parhau i wynebu rhwystrau i gael mynediad at gyflogaeth ddiogel â chyflog da ac o ansawdd uchel, gan gyfrannu at allfudo, anweithgarwch economaidd ac anghydraddoldeb o ran cyfleoedd.

2. Yn cydnabod Gwarant Pobl Ifanc Llywodraeth Cymru, sy'n anelu at sicrhau bod pob person ifanc rhwng 16 a 24 oed yn gallu cael mynediad at addysg, hyfforddiant, cyflogaeth neu hunangyflogaeth, tra'n cydnabod nad yw canlyniadau bob amser yn arwain at waith parhaus o ansawdd da.

3. Yn cydnabod bod Cymru'n lle deniadol i fyw, astudio a gweithio, gyda llawer o bobl ifanc yn dewis aros ac adeiladu eu dyfodol yma, ond yn nodi gyda phryder bod Cymru'n parhau i golli gormod o bobl ifanc i gyfleoedd mewn mannau eraill oherwydd bylchau o ran argaeledd ac ansawdd swyddi.

4. Yn cydnabod bod llawer o bobl ifanc yn profi cyflogaeth ansicr, cyflog isel a dilyniant cyfyngedig, a bod lleihau nifer y bobl ifanc nad ydynt mewn addysg, cyflogaeth na hyfforddiant (NEETs) yn parhau i fod yn uchelgais allweddol, a bod angen cynnydd pellach.

5. Yn cydnabod bod rhai grwpiau o bobl ifanc, gan gynnwys y rhai ag anableddau neu gyflyrau iechyd hirdymor fel tiwmorau ar yr ymennydd, gofalwyr ifanc, a'r rhai o gefndiroedd incwm is yn wynebu rhwystrau ychwanegol i gael mynediad at gyfleoedd, ac na ddylid penderfynu ar fynediad at gyflogaeth o ansawdd da drwy loteri cod post.

6. Yn cydnabod pwysigrwydd creu swyddi o ansawdd da gyda chyflog teg, diogelwch, dilyniant a chyfle yn sgil trawsnewidiadau economaidd, gan gynnwys symud i sero net a buddsoddi mewn sectorau twf, er mwyn ehangu cyfleoedd i bobl ifanc.

7. Yn nodi'r ymrwymiadau i greu swyddi ar gyfer y dyfodol ac i ehangu cyfleoedd cyflogaeth a sgiliau, ac yn pwysleisio pwysigrwydd sicrhau bod y rhain yn cael eu troi'n swyddi hygyrch o ansawdd uchel i bobl ifanc ar draws pob rhan o Gymru.

8. Yn nodi camau Llywodraeth y DU i ehangu cyfleoedd i bobl ifanc, gan gynnwys rhaglenni cyflogaeth a sgiliau a buddsoddiad ehangach fel y Cynllun Cartrefi Cynnes sydd â photensial sylweddol i greu swyddi mewn sectorau gan gynnwys adeiladu, ôl-osod ac ynni glân.

9. Yn nodi, gyda phryder, anghydraddoldebau rhanbarthol o ran mynediad at gyflogaeth, darpariaeth sgiliau a thrafnidiaeth, sy'n effeithio yn arbennig ar bobl ifanc mewn cymunedau gwledig, arfordirol ac ôl-ddiwydiannol.

10. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i:

a) cryfhau'r broses o gyflawni'r Warant Pobl Ifanc i sicrhau bod pob person ifanc yn cael cyfleoedd ystyrlon sy'n arwain at gyflogaeth ddiogel a chyflog da;

b) nodi uchelgeisiau clir ar gyfer lleihau nifer y bobl ifanc nad ydynt mewn addysg, cyflogaeth na hyfforddiant, gyda ffocws ar ddilyniant a chanlyniadau hirdymor;

c) hyrwyddo gwaith teg a gwella ansawdd swyddi ar draws rhaglenni cyflogaeth a sgiliau a ariennir yn gyhoeddus;

d) alinio rhaglenni cyflogaeth a sgiliau Cymru â mentrau ehangach y DU i wneud y mwyaf o gyfleoedd a buddsoddiad yng Nghymru;

e) amlinellu sut y bydd yn creu a chefnogi llwybrau i bobl ifanc i sectorau twf, gan gynnwys diwydiannau gwyrdd, ôl-osod tai, gweithgynhyrchu uwch a'r economi gofal;

f) ehangu mynediad at brentisiaethau o ansawdd uchel a llwybrau galwedigaethol sy'n gysylltiedig â gyrfaoedd hirdymor;

g) sicrhau bod rhaglenni cyflogaeth, sgiliau a chymorth i bobl ifanc yn gynhwysol ac yn hygyrch, gan gynnwys cymorth wedi'i deilwra i'r rhai sy'n wynebu rhwystrau ychwanegol; a

h) mabwysiadu dull cryf cydgysylltiedig ar draws polisi economaidd, tai, addysg a thrafnidiaeth i sicrhau y gall pobl ifanc adeiladu dyfodol sy'n werth aros amdano yng Nghymru.

Manylion Buddiant yr Aelod

Cyn-Ysgrifennydd Cyffredinol TUC Cymru (Shav Taj)