NDM9054 - Cynnig ar gyfer dadl gan Wrthblaid
Wedi’i gyflwyno ar 12/11/2025 | I'w drafod ar 19/11/2025Cynnig bod y Senedd:
1. Yn nodi cyllideb hydref Llywodraeth Lafur y DU sydd ar ddod, ac a gaiff ei chyhoeddi ar 26 Tachwedd.
2. Yn gresynu bod digwyddiadau cyllidol blaenorol gan Lywodraeth Lafur bresennol y DU wedi methu â chyflawni addewidion hirdymor a wnaed i bobl Cymru.
3. Yn galw ar Lywodraeth Cymru i sefyll i fyny dros fuddiannau pobl Cymru drwy wneud sylwadau i Lywodraeth Lafur y DU, a chyhoeddi'r ohebiaeth berthnasol, i:
a) datblygu cynllun clir, gydag amserlenni penodol, i ddatblygu fformiwla ariannu newydd ar gyfer Cymru yn seiliedig ar angen, ac wedi'i gosod ar sail statudol;
b) gwrthdroi newidiadau i'r dreth etifeddiant ar ffermydd teuluol, ac ad-dalu'n llawn i sector cyhoeddus Cymru am newidiadau i gyfraniadau yswiriant gwladol cyflogwyr;
c) galluogi'r Senedd i osod ei bandiau treth incwm ei hun;
d) uwchraddio pwerau benthyca a therfynau tynnu i lawr y Senedd ar gyfer Cronfa Wrth Gefn Cymru yn unol â chwyddiant fel cam cyntaf tuag at foderneiddio ei phensaernïaeth gyllidol;
e) darparu cyllid canlyniadol llawn sy'n ddyledus i Gymru o'r prosiect HS2;
f) datganoli Ystad y Goron er mwyn galluogi Cymru i elwa'n deg o'i hadnoddau naturiol ei hun;
g) dileu'r cap budd-dal dau blentyn;
h) datganoli pwerau cyfiawnder a phlismona yn llawn i Gymru; ac
i) cyflwyno treth cyfoeth o 2 y cant ar asedau dros £10 miliwn a gwneud treth enillion cyfalaf yn gyfartal â threth incwm i symud ailddosbarthu ymlaen a darparu cymorth costau byw mwy cadarn i aelwydydd Cymru.
Cyflwynwyd gan
Gwelliannau
Dileu popeth ar ôl pwynt 1.
Cyflwynwyd gan
Ym mhwynt 3, dileu is-bwyntiau a) i i) a rhoi yn eu lle:
a) adolygu'r fframwaith cyllidol ar gyfer Cymru, gan gynnwys pwerau benthyca a therfynau tynnu i lawr;
b) gwrthdroi'r newidiadau treth etifeddiant ar gyfer ffermydd teuluol a chwmnïau teuluol;
c) gwrthdroi'r cynnydd mewn yswiriant gwladol cyflogwyr ac ad-dalu Cymru am fethu ag ariannu costau llawn y rhain hyd yma;
d) diystyru unrhyw godiadau treth newydd;
e) diogelu'r clo triphlyg ar bensiynau'r wladwriaeth;
f) darparu cyllid canlyniadol i Gymru o ganlyniad i wariant ar HS2 a buddsoddiadau rheilffyrdd Rhydychen a Chaergrawnt;
g) adfer cyllid ar gyfer trydaneiddio prif linell Gogledd Cymru;
h) cynyddu buddsoddiad i ddiogelu ffiniau'r DU ym mhorthladdoedd Cymru i atal mewnfudo anghyfreithlon; ac
i) darparu adnoddau ychwanegol i ddarparu ffordd liniaru'r M4 ac uwchraddio cefnffordd yr A55, o ystyried eu pwysigrwydd fel llwybrau strategol ar gyfer cysylltedd y DU.
